Bỏ qua điều hướng

Bỏ cộng điểm IELTS, học sinh giỏi khi xét tuyển: 'Không đáng lo, không sợ thiệt'

Bỏ cộng điểm IELTS, học sinh giỏi khi xét tuyển: 'Không đáng lo, không sợ thiệt'
Nguồn ảnh: VietnamNet

Học sinh vẫn có nhiều lợi ích khi học tiếng Anh, tham gia các đội tuyển và kỳ thi học sinh giỏi, ngay cả khi những thành tích này không còn được quy đổi thành điểm cộng trong xét tuyển đại học.

Bài viết dưới đây là góc nhìn của độc giả Thúy Hạnh về dự kiến bỏ điểm cộng IELTS, giải học sinh giỏi trong xét tuyển đại học của Bộ GD-ĐT mới đây. 

Tôi cho rằng, việc Bộ GD-ĐT dự kiến bỏ cộng điểm IELTS và giải học sinh giỏi trong xét tuyển đại học, có chăng chỉ là thời điểm áp dụng ngay từ năm tới hơi gấp gáp, chứ chủ trương này chưa thấy sai chỗ nào.

Gần đây, tôi nghe nhiều phụ huynh than thở rằng họ đã chi hàng chục triệu đồng cho con học IELTS. Thực tế, ai học được thì vẫn có lợi cho mình, chứ mất đi đâu mà lo thiệt. Sau này, các trường có thể miễn một số học phần tiếng Anh cho nhóm có điểm IELTS cao. Rõ ràng, các em cũng có lợi thế hơn khi nộp hồ sơ học bổng và xin việc sau khi ra trường.

Còn học sinh giỏi, theo quy chế những năm trước, học sinh đạt giải quốc gia có thể được cộng tối đa 3 điểm. Học sinh giỏi cấp tỉnh thì một số trường vẫn có chính sách ưu tiên, cộng điểm nhưng mức thấp hơn.

Nhiều phụ huynh cho rằng nếu bỏ chính sách ưu tiên, cộng điểm, học sinh sẽ không còn hào hứng tham gia các kỳ thi học sinh giỏi nữa. Tôi không đồng tình.

Học giỏi, học IELTS vẫn có lợi dù không được cộng điểm

Thứ nhất, có lẽ chỉ ở nước ta và một số nước châu Á như Trung Quốc mới có những lò luyện học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia. Tại nhiều nước khác, học sinh tự đăng ký dự thi.

w ha noi 1572.jpg
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Nguyễn Huy

Ở một số nước, trường học tập trung dạy học sinh cách tư duy, hiểu cặn kẽ một phép tính, định lý, định luật, tiên đề... hơn là chú trọng luyện giải các dạng đề. Tôi từng xem sách của học sinh cấp 1 tại Anh và thấy rằng, chỉ riêng nội dung về phân số đã được trình bày khá công phu, với cách diễn giải khuyến khích học sinh tư duy. Có lẽ, nhờ có nền tảng tư duy tốt nên học sinh có thể giải được những bài toán khó mà không cần luyện quá nhiều.

Thứ hai, được chọn vào đội tuyển, được học cùng những bạn giỏi, thầy giỏi là cơ hội tốt để có thêm nhiều kiến thức nâng cao. Không đạt giải cũng có lợi cho bản thân, còn đạt giải thì là niềm vinh dự cho cả gia đình. Chưa kể, khi có giải, hồ sơ cũng đẹp hơn, việc xin học bổng trong nước hay nước ngoài cũng thuận lợi hơn. Tóm lại, kiểu gì cũng có lợi, chưa thấy trượt đi đâu.

Thứ ba, tôi đọc được nhiều chia sẻ của phụ huynh ở các tỉnh cho rằng việc học đội tuyển cũng tốn kém, vài chục triệu đồng mỗi em có khi còn là ít, vì nhà trường còn đưa học sinh xuống Hà Nội để học những giáo viên giỏi. Nếu vậy, học sinh giỏi của tỉnh A, tỉnh B thực chất lại dựa nhiều vào kiến thức được học từ giáo viên ở Hà Nội, chứ không hoàn toàn phản ánh năng lực đào tạo của địa phương. Vậy thành tích ấy còn phản ánh điều gì? Chưa kể, chất lượng kỳ thi ở tỉnh A có thể khác tỉnh B.

Đại học nên để các trường tự chủ

Hiện nay cũng có ý kiến tranh luận về việc có nên mở lại hai kỳ thi như trước, tách bạch kỳ thi tốt nghiệp phổ thông và kỳ thi đại học. Quan điểm của tôi là vẫn nên có kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia để đánh giá năng lực chung của học sinh, từ đó có cơ sở điều chỉnh chương trình.

Còn đại học, cứ để các trường tự chủ. Các trường "xịn" đều có những quy chế riêng để tuyển được những học sinh tốt nhất. Thời giờ, ngay cả sinh viên tốt nghiệp các trường hàng đầu vẫn trầy trật xin việc, phải cạnh tranh từ con người đến AI, chứ đừng nói đến các trường tầm tầm hay nhóm trường top dưới. Những trường đào tạo kém, dần dần ít học sinh, sẽ tự dừng.

Các bạn học vừa vừa cũng đừng cố lấy mác đại học làm gì, vừa tốn tiền, vừa khó xin việc. Có thể cân nhắc học nghề như cơ khí, điện, nước... AI hiện vẫn chưa thể sửa những chiếc máy sấy, máy giặt, tivi hay đường nước bị hỏng. Sang nước ngoài làm những nghề này, thu nhập có thể lên tới 200 bảng/ngày.

Các bạn cũng đừng trông chờ rằng nếu không có nghề thì đi làm xe ôm. Hiện nay có cả triệu tài xế, số lượng lại tăng đều mỗi năm nên cạnh tranh rất lớn. Vài năm nữa, giao hàng cũng có thể sử dụng drone, còn ô tô thì dùng xe tự lái, lúc đó sẽ càng khó khăn hơn.

Trong bài viết đăng trên VietnamNet, độc giả Thúy Hạnh bày tỏ quan điểm rằng dự kiến bỏ cộng điểm IELTS và giải học sinh giỏi khi xét tuyển đại học chưa phải điều đáng lo. Theo tác giả, điểm cần cân nhắc chủ yếu nằm ở thời điểm áp dụng từ năm tới, bởi nhiều gia đình đã đầu tư hàng chục triệu đồng cho con học IELTS. Tuy nhiên, những kiến thức và kỹ năng đã học vẫn thuộc về học sinh, đồng thời có thể tiếp tục tạo lợi thế trong học tập, xin học bổng và tìm việc sau này. Thúy Hạnh cho rằng học sinh có điểm IELTS cao vẫn có thể được các trường đại học miễn một số học phần tiếng Anh, tùy theo quy định riêng. Chứng chỉ này cũng giúp hồ sơ của các em nổi bật hơn khi đăng ký học bổng trong nước, học bổng nước ngoài hoặc ứng tuyển công việc sau khi tốt nghiệp. Vì vậy, việc không còn được cộng điểm xét tuyển không đồng nghĩa toàn bộ giá trị của quá trình học IELTS biến mất, như một số phụ huynh đang lo ngại. Đối với học sinh giỏi, quy chế các năm trước từng cho phép thí sinh đạt giải quốc gia được cộng tối đa ba điểm khi xét tuyển đại học. Học sinh đạt giải cấp tỉnh cũng có thể nhận ưu tiên hoặc điểm cộng, dù mức áp dụng thấp hơn và phụ thuộc chính sách từng trường đại học. Một số phụ huynh lo rằng nếu bỏ ưu đãi này, học sinh sẽ giảm động lực tham gia kỳ thi, nhưng tác giả không đồng tình với nhận định đó. Theo góc nhìn được nêu, việc được tuyển chọn vào đội tuyển học sinh giỏi đã là cơ hội học tập đáng giá, vì các em được tiếp xúc kiến thức nâng cao. Học sinh còn có dịp học cùng những bạn có năng lực tốt, được hướng dẫn bởi giáo viên giỏi, từ đó phát triển tư duy ngay cả khi không đạt giải. Nếu giành thành tích, các em có thêm niềm tự hào cho gia đình, một điểm sáng trong hồ sơ và nhiều thuận lợi hơn khi tìm kiếm học bổng. Bài viết cũng đặt câu hỏi về mức độ phản ánh năng lực địa phương của các giải học sinh giỏi cấp tỉnh hoặc cấp quốc gia hiện nay. Tác giả dẫn lại chia sẻ rằng nhiều gia đình phải chi vài chục triệu đồng, thậm chí đưa học sinh xuống Hà Nội học với giáo viên giỏi để chuẩn bị cho kỳ thi. Nếu quá trình bồi dưỡng phụ thuộc nhiều vào nguồn lực bên ngoài, thành tích có thể chưa phản ánh đầy đủ chất lượng đào tạo tại địa phương hoặc sự khác biệt giữa các tỉnh. Thúy Hạnh đồng thời đề cập tranh luận về khả năng khôi phục hai kỳ thi riêng biệt, gồm kỳ thi tốt nghiệp phổ thông và kỳ thi tuyển sinh đại học. Quan điểm được đưa ra là vẫn nên duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia để đánh giá mặt bằng năng lực chung, qua đó cung cấp dữ liệu điều chỉnh chương trình. Trong tuyển sinh đại học, tác giả nghiêng về phương án để các trường tự chủ xây dựng quy chế, nhất là những trường có yêu cầu đầu vào và định hướng đào tạo riêng. Theo bài viết, các trường đại học hàng đầu có thể tự thiết kế phương thức tuyển chọn nhằm tìm được những học sinh phù hợp nhất với chương trình của mình. Trong bối cảnh sinh viên tốt nghiệp trường danh tiếng vẫn phải cạnh tranh việc làm với nhiều ứng viên khác và công nghệ AI, tấm bằng đại học không còn bảo đảm mọi cơ hội. Tác giả nhận định những cơ sở đào tạo kém hấp dẫn sẽ dần ít người học, còn các trường yếu có thể phải tự dừng hoạt động theo quy luật cạnh tranh. Với những học sinh học lực vừa phải, bài viết khuyên các em không nhất thiết phải cố theo đuổi đại học chỉ vì muốn có một tấm mác bằng cấp. Các nghề như cơ khí, điện, sửa chữa nước hoặc thiết bị gia dụng được đề cập như lựa chọn thực tế, bởi AI hiện chưa thể thay thế hoàn toàn những công việc sửa máy sấy, máy giặt, tivi hay đường ống. Tác giả cũng cảnh báo không nên mặc định chuyển sang chạy xe ôm hoặc giao hàng, vì số lượng tài xế đã rất lớn, còn drone và ô tô tự lái có thể khiến cạnh tranh tương lai gay gắt hơn.