Đề xuất bỏ thi lớp 10 chuyên theo từng môn

Nguồn ảnh: VnExpress

Học sinh sẽ dự thi lớp 10 chuyên theo 3 khối thay vì từng môn, dùng chung đề thi Toán, Văn của Sở, theo đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Bộ này hôm 9/11 gửi các Sở và một số đại học, lấy ý kiến với dự thảo lần thứ ba về tổ chức, hoạt động, tuyển sinh của trường THPT chuyên, áp dụng từ khóa 2027-2028.

Theo đó, các lớp chuyên được tổ chức theo ba khối, gồm Khoa học Tự nhiên, Xã hội và Ngoại ngữ, thay vì chia ra chuyên Toán, Văn, Lý, Hóa, Anh... như hiện nay. Tất cả học sinh học 8 môn bắt buộc: Toán, Văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp, Nội dung giáo dục địa phương. Ngoài ra, các em học môn chuyên, tương ứng với ba khối là Toán - Văn - Ngoại ngữ.

Đầu năm lớp 10, các em được học tập, trải nghiệm, tìm hiểu lĩnh vực, ngành nghề. Đến cuối kỳ I, học sinh chọn hai môn khác phù hợp định hướng nghề nghiệp và tổ hợp xét tuyển đại học, gọi là môn chuyên sâu. Nếu muốn đổi, các em được xem xét vào cuối năm lớp 10 hoặc lớp 11.

Khối chuyên Khoa học Tự nhiên có 4 môn để lựa chọn, gồm: Lý, Hóa, Sinh, Tin. Môn lựa chọn với khối Xã hội, Ngoại ngữ là: Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học và môn thứ 4 (Lý, Hóa, Sinh, Công nghệ).

Đến học kỳ II lớp 10, học sinh học chuyên đề, nâng cao theo môn chuyên sâu đã chọn. Các lớp chuyên lúc này được tổ chức theo từng môn hoặc lĩnh vực, dành cho học sinh của một hoặc nhiều lớp.

Thay đổi này kéo theo điều chỉnh ở khâu tuyển sinh. Các trường chuyên tuyển lớp 10 theo khối. Trừ nhóm Ngoại ngữ tương tự hiện nay, hai khối chuyên còn lại thay đổi mạnh về môn thi và cách tính điểm.

Khối chuyên Khoa học Tự nhiên Khối chuyên Khoa học Xã hội Khối Ngoại ngữ Toán nâng cao Văn nâng cao Toán Văn Toán Văn Bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học Tự nhiên Bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học Xã hội Ngoại ngữ mà học sinh đăng ký

Trong đó, bài thi Toán, Văn sử dụng đề chung của Sở Giáo dục và Đào tạo. Điểm bài thi nâng cao và ngoại ngữ được tính hệ số 2, còn lại hệ số 1. Như vậy, học sinh thi lớp 10 chuyên Lý sẽ làm bài Toán nâng cao (hệ số 2), Văn, bài thi đánh giá năng lực, thay vì làm bài Toán - Văn đại trà và bài Lý chuyên (hệ số 2) như hiện nay.

Cả nước hiện có 78 trường THPT chuyên, trong đó 71 trường thuộc Sở, 7 trường thuộc các đại học. Bộ lý giải đề xuất thay đổi nhằm định vị lại mục tiêu của trường chuyên. Đó là phát hiện, ươm tạo tài năng gắn với phát triển toàn diện và định hướng nghề nghiệp sớm.

Học sinh trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa trong giờ học thực hành, tháng 5/2026. Ảnh: Quỳnh Trần — Học sinh trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, TP HCM, tháng 5/2026. Ảnh: *Quỳnh Trần*

Lệ Nguyễn - Thanh Hằng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa gửi dự thảo lần thứ ba về quy chế trường trung học phổ thông chuyên, đề xuất chuyển đổi toàn diện mô hình tuyển sinh lớp 10 từ môn đơn lẻ sang ba khối lớn gồm Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Ngoại ngữ. Dự kiến áp dụng từ khóa 2027-2028 cho 78 trường chuyên trên cả nước, phương án này yêu cầu thí sinh thi môn chung Toán và Ngữ văn theo đề của Sở Giáo dục và Đào tạo, kết hợp môn nâng cao nhân hệ số hai cùng bài đánh giá năng lực đọc hiểu tương ứng. Sự điều chỉnh này chấm dứt phương thức thi trực tiếp vào các môn chuyên biệt như Vật lý hay Hóa học ngay từ đầu cấp. Cấu trúc đào tạo mới thiết lập tám môn học bắt buộc cho mọi học sinh, đi kèm trục môn cốt lõi là Toán, Ngữ văn hoặc Ngoại ngữ tùy theo khối trúng tuyển. Học sinh bước vào lớp 10 sẽ dành học kỳ đầu để trải nghiệm và nhận diện năng lực trước khi chính thức chọn hai môn chuyên sâu vào cuối kỳ một. Các lớp học phân hóa theo lĩnh vực hoặc môn tự chọn chỉ bắt đầu vận hành từ học kỳ hai, đồng thời cơ chế cho phép chuyển đổi môn chuyên sâu vào cuối năm lớp 10 hoặc lớp 11 giúp người học linh hoạt bám sát mục tiêu nghề nghiệp và tổ hợp xét tuyển đại học. Đề xuất cải tổ này hướng tới mục tiêu tái định vị vai trò của hệ thống trường chuyên, chuyển từ việc luyện thi mũi nhọn đơn môn sang phát hiện và ươm tạo tài năng gắn liền với phát triển toàn diện. Lộ trình đào tạo theo khối mở rộng kiến thức nền tảng và cung cấp thời gian định hướng thực chất, hạn chế tình trạng học sinh chọn sai ngành nghề quá sớm. Quy trình lấy ý kiến từ các địa phương cùng cơ sở đào tạo đại học đang được triển khai nhằm hoàn thiện chính sách giáo dục trước thời điểm chính thức áp dụng.