Ngày 21.10, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức Hội thảo trao đổi các vấn đề liên quan đến việc triển khai Thông tư 85 của Bộ quy định về việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
Hội thảo tổ chức kết hợp trực tiếp và trực tuyến với sự tham dự của ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT) và cụm trưởng cụm chuyên môn của tất cả các bậc học và đại diện các phường, xã, đặc khu.
Trường mong có hướng dẫn rõ về kinh phí, thời khóa biểu
Bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Văn Ơn (P.Đông Hưng Thuận, TP.HCM), đại diện các trường thuộc cụm 2 (khu vực Q.12 trước đây) cho biết từ đầu năm học, các trường đã thực hiện việc lấy ý kiến đăng ký của phụ huynh, thông báo tiêu chí lựa chọn đơn vị phối hợp, chuẩn bị hồ sơ pháp lý, nhân sự và bản quyền chương trình.
Tuy nhiên, trước quy định mới, các trường băn khoăn liệu những chương trình này có được tiếp tục đến hết năm học hay phải thực hiện thêm bước rà soát nào?
Về kinh phí, bà Châu nêu cách hiểu theo Thông tư 85 là hoạt động giáo dục tăng cường do ngân sách nhà nước bảo đảm. Trong khi đó, tháng 11 và tháng 12 là thời điểm các trường lập dự toán cho năm sau. Vì vậy, trường mong sớm có hướng dẫn cụ thể về nội dung hoạt động và định mức chi để đưa vào dự toán.
Một khó khăn khác là điều kiện tổ chức tại các trường chỉ dạy một buổi/ngày. Theo bà Châu, thời lượng một buổi đã dành hết cho chương trình chính khóa; việc bố trí đội ngũ thực hiện các chương trình tăng cường cũng gặp khó khăn.
Bà Châu nói thêm, với các trường ở khu vực có áp lực về sĩ số học sinh, hầu hết tổ chức dạy học một buổi/ngày nên có khó khăn về thời lượng và nhân sự. Thời lượng học một buổi/ngày đã dùng hết cho chương trình chính khóa nên giáo viên nhà trường khó đảm nhận giảng dạy các chương trình tăng cường đạt chất lượng như các đơn vị liên kết bên ngoài.
Chính vì vậy đại diện cụm chuyên môn 2 cho hay các trường đề xuất được tiếp tục lấy ý kiến nhu cầu phụ huynh và hợp tác với các đơn vị liên kết uy tín, miễn là bố trí thời khóa biểu không sai quy định. Linh hoạt thời khóa biểu đối với các lớp có 100% học sinh đăng ký. Nếu dồn hết tiết liên kết vào cuối buổi thì đơn vị đối tác không đủ giáo viên chất lượng giảng dạy cùng lúc.
"Các trường đề xuất cho phép linh hoạt xếp khung giờ học trong buổi, miễn là hiệu trưởng giải trình được việc đã lấy ý kiến đầy đủ và đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh", bà Châu nêu ý kiến.
Ông Hà Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thị Định (P.Tân Thuận), đề nghị có hướng dẫn rõ để phân biệt chương trình chính khóa, chương trình tăng cường và hoạt động theo nhu cầu người học.
Theo ông Hải, nhà trường cần có căn cứ xác định số tiết tăng cường của từng khối lớp để bố trí thời khóa biểu và đề xuất kinh phí. Đồng thời, cần làm rõ cách sắp xếp hoạt động theo nhu cầu: có thể bố trí ở đầu buổi, sau đó đến các tiết chính khóa, tăng cường hay dành riêng một buổi cho hoạt động này?
Điều các trường mong muốn là có hành lang pháp lý rõ ràng để quản trị minh bạch, tạo đồng thuận giữa giáo viên và phụ huynh.
Từ thực tế Trường THPT Tân Túc (xã Tân Nhựt), Hiệu trưởng nhà trường đặt vấn đề: Nếu trường xây dựng chương trình tăng cường gồm 3–5 môn nhưng học sinh chỉ chọn 2 hoặc 3 môn thì có được thực hiện và bảo đảm công bằng hay không? Những chương trình ngoài giờ đã tổ chức nhiều năm có được tiếp tục triển khai, thu phí như trước?
Nhà trường cũng muốn được hướng dẫn cụ thể liệu các tiết theo nhu cầu có thể xếp vào tiết đầu buổi sáng, cuối buổi sáng hoặc cuối buổi chiều, hay phải tách thành một buổi riêng.
Bà Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (P.Sài Gòn), phát biểu ý kiến
ẢNH: BẢO CHÂU
Từ nội dung Thông tư 85, bà Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (P.Sài Gòn), cho biết các trường xác định 2 nội dung bắt buộc phải thực hiện là Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và hoạt động giáo dục tăng cường. Theo hướng dẫn dạy 2 buổi/ngày, cấp tiểu học thực hiện tối thiểu 32 tiết/tuần và tối đa 7 tiết/ngày (tương đương 35 tiết/tuần). Đơn vị hiểu rằng nhà trường sẽ dành 32 tiết cho 2 hoạt động bắt buộc (chính khóa và tăng cường) và 3 tiết còn lại trong tuần dành cho các hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học.
Ngoài ra, hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng đề cập đến khó khăn khi sắp xếp thời khóa biểu cho các đề án đặc thù tại TP.HCM trước quy định không được xếp xen kẽ. Đặc biệt đối với trường có nhiều điểm trường, việc phân bổ giáo viên di chuyển giữa các điểm trường sao cho hợp lý và bảo đảm học sinh đều được học là vấn đề cần sự hướng dẫn phối hợp.
Vụ trưởng đề nghị rà soát, phân định rõ nội dung giáo dục tăng cường chung và theo nhu cầu người học
Trước các ý kiến phát biểu tại hội thảo, Vụ trưởng Thái Văn Tài cho hay đối với các chương trình, đề án đang triển khai, đề nghị TP.HCM rà soát, phân định rõ nội dung giáo dục tăng cường chung và nội dung theo nhu cầu người học.
Theo ông Tài, những kiến thức cần thiết cho tất cả học sinh thuộc phần tăng cường chung cần được ngân sách nhà nước bảo đảm; những nội dung nâng cao, theo nhu cầu thì học sinh tự nguyện đăng ký tham gia.
Về thời lượng dạy học, ông Tài cho biết quy định 7 tiết/ngày đối với cấp tiểu học theo học 2 buổi/ngày xuất phát từ Thông tư 32 về Chương trình giáo dục phổ thông.
Theo ông Tài, các nội dung đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình nằm trong phạm vi này; nội dung giáo dục tăng cường mở rộng ngoài Thông tư 32 có thể được bố trí linh hoạt vượt quá 7 tiết/ngày trong kế hoạch dạy học.
Đối với hoạt động theo nhu cầu người học, ông Tài lưu ý cần khảo sát, phân loại nhu cầu ngay từ đầu năm để tổ chức lớp và sắp xếp thời khóa biểu khoa học, tránh xáo trộn, bảo đảm công bằng cho học sinh.
Riêng vướng mắc về giáo viên dạy vượt 200 tiết phụ trội, ông Tài cho biết vấn đề đã được phản ánh và Cục Nhà giáo đang sửa đổi các thông tư liên quan để giải quyết.
Hội thảo trao đổi các vấn đề liên quan đến việc triển khai Thông tư 85 do Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức
ẢNH: BẢO CHÂU
Nguyên tắc đảm bảo quyền lợi thụ hưởng của số đông học sinh
Trả lời câu hỏi của các hiệu trưởng về việc sắp xếp thời khóa biểu, Vụ trưởng Thái Văn Tài cho hay, thời khóa biểu phụ thuộc vào cơ cấu đội ngũ, nhu cầu học sinh và chương trình của từng trường. Cấp quản lý chỉ đưa ra các khung nguyên tắc định hướng chung chứ không thể ban hành kịch bản chi tiết bao quát toàn bộ các tình huống cho tất cả các trường trên địa bàn thành phố. Nguyên tắc tối thượng là đảm bảo quyền lợi thụ hưởng của số đông học sinh; nhu cầu cá nhân hoặc của một nhóm nhỏ không được làm ảnh hưởng đến lợi ích chung.
Khi nhu cầu của một nhóm đủ lớn, nhà trường mới thực hiện và có trách nhiệm giải trình rõ lý do. Khi đối mặt với các tình huống thực tế nhằm bảo đảm quyền lợi cho học sinh, hiệu trưởng được phép đưa ra phương án xử lý phù hợp và chịu trách nhiệm giải trình phương án đó với cấp trên. Tránh việc biến những sự cố hoặc yếu tố kỹ thuật riêng lẻ của một trường thành quy định chung áp đặt cho cả hệ thống.
Cũng trong hội thảo, ông Tài cho rằng, trong những năm đầu triển khai, nhà trường cần đánh giá chính xác khả năng đáp ứng của đơn vị trước khi quyết định xây dựng các nội dung tăng cường. Triển khai nhẹ nhàng và thực tế, ưu tiên bắt đầu bằng các hoạt động giản dị, nhẹ nhàng như các bài học liên môn hoặc hoạt động trải nghiệm dựa trên nền tảng kiến thức hiện có của học sinh. Sau khi triển khai các bước ban đầu, nhà trường chờ các cấp quản lý hoàn thiện văn bản hướng dẫn và khung thể chế đặc thù cho TP.HCM để tiếp tục đưa thêm các nội dung tăng cường khác vào chương trình. Không bê nguyên toàn bộ kế hoạch của năm trước sang năm sau mà phải chủ động phân bổ lại quỹ thời gian được giao để điều chỉnh kế hoạch phù hợp với thực tiễn.