GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, tối 17/9 lý giải một số thay đổi trong dự thảo về tuyển sinh đại học năm 2027.
Bộ dự kiến các trường được sử dụng tối đa 5 cách tuyển sinh, không bao gồm xét tuyển thẳng và xét nhóm cử tuyển. Tuy nhiên, mỗi ngành, chương trình chỉ được áp dụng ba phương thức, giảm hai so với năm nay. Từ năm 2028, con số này giảm xuống chỉ còn một phương thức với một ngành, chương trình.
Ví dụ, trường đại học A tuyển sinh ngành Công nghệ thông tin vào năm 2028 chỉ được dùng một phương thức là xét điểm thi tốt nghiệp THPT, hoặc điểm thi đánh giá năng lực, hoặc học bạ, thay vì được dùng đồng thời cả ba hoặc nhiều hơn như hiện nay.
Ông Thảo cho biết trong giai đoạn 2022-2026, các điều chỉnh về tuyển sinh như bỏ xét tuyển sớm, quy đổi tương đương, giới hạn số phương thức, quy định ngưỡng đầu vào và mức điểm cộng tối đa đã tạo chuyển biến tích cực. Đặc biệt, với các kỳ thi có bảng quy đổi chính thức, khoảng cách với điểm thi tốt nghiệp THPT đã giảm từ 2,6 xuống 1,2.
Tuy nhiên, sự tương đương chưa đồng đều, thống kê cho thấy hơn 2.000 chương trình (hơn 40%) sử dụng từ hai phương thức trở lên có chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên. Điểm học bạ trong cùng mã ngành cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT "khá xa".
"Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể làm thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau", ông Thảo đánh giá.
Ông Thảo nhấn mạnh việc giảm phương thức theo lộ trình nhằm để mỗi ngành có cách đánh giá phù hợp nhất, không phải chủ trương bắt mọi trường, mọi ngành cùng sử dụng một loại điểm thi duy nhất.
Theo ông, việc này là để mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận. Mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, công bố rõ tiêu chí và sử dụng một thang điểm chung.
Các trường có trách nhiệm lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của chương trình. Kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng khi được cấu trúc minh bạch trong phương thức đã công bố.
"Tinh thần xuyên suốt của dự thảo là tuyển sinh phải đi cùng chuẩn chất lượng, dữ liệu kiểm chứng được và trách nhiệm giải trình", ông Thảo nói. "Thí sinh giảm gánh nặng theo dõi quá nhiều cách xét tuyển, nhưng vẫn được sử dụng các kết quả học tập, thi và chứng chỉ phù hợp theo quy định"
11 phương thức xét tuyển theo dự thảo của Bộ
Ngoài điều chỉnh trên, Bộ còn dự kiến không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên khu vực, đối tượng; xác định rõ nguồn tuyển và ngưỡng đầu vào, yêu cầu chuẩn hóa độ lệch giữa các tổ hợp, không yêu cầu thí sinh nộp lại giấy tờ, chứng chỉ có trên hệ thống...
Bộ lấy ý kiến góp ý cho dự thảo đến ngày 23/9.
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tại TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Dương Tâm