Bộ Nội vụ trả lời về đề xuất sáp nhập xã, phường

Nguồn ảnh: Thanh Niên

T.Ư hiện không đặt vấn đề tiếp tục sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang vận hành ổn định. Trường hợp địa phương thấy cần thiết phải điều chỉnh, địa phương phải xây dựng phương án và chịu trách nhiệm về đề xuất.

Bộ Nội vụ vừa trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng gửi sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, liên quan đến việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và chế độ phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Theo kiến nghị, cử tri Lâm Đồng đề nghị tiếp tục nghiên cứu để thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã về quy mô cho phù hợp.

Về vấn đề này, Bộ Nội vụ cho biết Kết luận 76 của Ban Chấp hành T.Ư đã quy định việc tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đó, các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc T.Ư chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.

Trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do T.Ư quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết. Phương án phải bảo đảm khoa học, thận trọng, khả thi, tạo đồng thuận xã hội và không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Bộ Nội vụ nhấn mạnh, hiện T.Ư không đặt vấn đề sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do hệ thống đang vận hành ổn định, hiệu quả.

Trường hợp địa phương nhận thấy cần thiết phải điều chỉnh, việc đề xuất phải căn cứ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, thực tiễn quản trị và nguyện vọng chính đáng của người dân.

Phương án đề xuất điều chỉnh địa giới hành chính phải khoa học, thận trọng, khả thi, tạo đồng thuận và phải phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Đáng chú ý, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, thành ủy phải chịu trách nhiệm về đề xuất điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương.

Tăng phụ cấp người hoạt động không chuyên trách

Liên quan đến kiến nghị tăng chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ cho biết Chính phủ đã ban hành Nghị định 185/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với lực lượng này.

Theo nghị định, ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp, bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, để chi phụ cấp hằng tháng.

Đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên, thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng, khu vực biên giới, hải đảo hoặc thôn đặc biệt khó khăn, mức khoán quỹ phụ cấp là 8 lần mức lương cơ sở, tăng từ 6 lần trước đây.

Các thôn, tổ dân phố không thuộc nhóm trên được khoán quỹ phụ cấp 6,5 lần mức lương cơ sở( trước đây là 4,5 lần).

Nghị định cũng cho phép địa phương sử dụng ngân sách để nâng mức khoán. HĐND cấp tỉnh được quyết định mức khoán cao hơn mức ngân sách nhà nước quy định, phù hợp khả năng cân đối ngân sách địa phương và không phải xin ý kiến các bộ, cơ quan T.Ư.

Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng sau kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Bộ Nội vụ khẳng định Trung ương hiện không đặt vấn đề tiếp tục sắp xếp địa giới hành chính cấp xã. Quyết định này xuất phát từ thực tiễn mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang vận hành ổn định và đạt hiệu quả cao theo Kết luận 76 của Ban Chấp hành Trung ương. Việc duy trì sự ổn định của hệ thống hành chính cơ sở nhằm tránh gây xáo trộn không cần thiết đến đời sống nhân dân và hoạt động quản trị nhà nước. Trong trường hợp địa phương phát sinh bất hợp lý và nhận thấy thật sự cần thiết phải điều chỉnh, các tỉnh ủy và thành ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chủ động rà soát, xây dựng phương án cụ thể. Phương án đề xuất phải căn cứ vào chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, điều kiện thực tiễn cũng như nguyện vọng chính đáng của cử tri địa phương. Đặc biệt, Ban Thường vụ và Ban Chấp hành Đảng bộ cấp tỉnh phải chịu trách nhiệm toàn diện về tính khoa học, khả thi và sự đồng thuận xã hội đối với đề xuất của mình. Bên cạnh vấn đề địa giới, Bộ Nội vụ cũng thông tin về chính sách hỗ trợ lực lượng hoạt động không chuyên trách tại cơ sở theo Nghị định 185/2026 của Chính phủ. Theo đó, mức khoán quỹ phụ cấp đối với thôn từ 700 hộ hoặc tổ dân phố từ 1.000 hộ trở lên, cùng các khu vực biên giới, hải đảo, trọng điểm quốc phòng được nâng từ 6 lần lên 8 lần mức lương cơ sở. Mức khoán cho các thôn và tổ dân phố còn lại cũng được điều chỉnh tăng từ 4,5 lần lên 6,5 lần mức lương cơ sở. Đáng chú ý, Nghị định 185/2026 phân cấp thẩm quyền mạnh mẽ cho địa phương trong việc chủ động sử dụng ngân sách để nâng cao chế độ đãi ngộ. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có quyền quyết định mức khoán cao hơn quy định của Trung ương tùy thuộc vào khả năng cân đối ngân sách địa phương mà không cần xin ý kiến các bộ, ngành.