
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn - Ảnh: DANH KHANG
Bộ trưởng nhìn nhận đây là việc cấp bách và liên quan đến sự công bằng cần phải điều chỉnh ngay.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Cộng điểm IELTS có thể gây bất công - Video: DANH KHANG
Sáng 20-9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn.
Đề nghị làm rõ đề xuất bỏ điểm cộng IELTS, học sinh giỏi trong xét tuyển đại học
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đề nghị Bộ trưởng đánh giá tính công bằng, minh bạch và mức độ tương đương giữa các phương thức tuyển sinh đại học hiện nay.
Đồng thời cho biết giải pháp chuẩn hóa cơ chế quy đổi điểm giữa các phương thức, hạn chế tình trạng hệ thống tuyển sinh phức tạp và khó dự đoán đối với thí sinh.
Bà đặt vấn đề với dự kiến điều chỉnh việc cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ, giải học sinh giỏi và các tiêu chí bổ sung từ năm 2027, bộ đã đánh giá tác động đến những học sinh đã chuẩn bị theo quy định hiện hành hay chưa.
Cùng với đó việc áp dụng có bảo đảm yêu cầu công bố thay đổi trước ít nhất 12 tháng và có lộ trình chuyển tiếp phù hợp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh hay không.
Bà thông tin về phản ánh của cử tri là giáo viên rằng việc bỏ cộng điểm vào đại học với giải học sinh giỏi là mất động lực với học sinh chuyên sâu. Các quyết sách thay đổi về thi cử nên cho lộ trình 3 năm để học sinh, giáo viên, phụ huynh chuẩn bị tâm lý, hành trang.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Ảnh: DANH KHANG
Bộ trưởng làm rõ thắc mắc về bỏ xét IELTS
Giải trình sau đó về phản ánh có quá nhiều phương thức xét tuyển (gần 20 phương thức), Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phân tích thực chất khi phân loại thì chủ yếu vẫn tập trung vào các phương thức chính: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét kết quả thi đánh giá năng lực, và xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế.
Quan điểm của bộ với một ngành hoặc chương trình đào tạo, khi tuyển sinh phải có tiêu chí thống nhất.
Trường áp dụng nhiều phương thức thì điểm chuẩn đầu vào giữa các phương thức phải bảo đảm mức độ tương đương.
Trước đây, một số trường phân chia chỉ tiêu riêng cho từng phương thức dẫn đến chênh lệch điểm chuẩn rất lớn giữa các phương thức, gây mất bình đẳng.
Từ năm 2023, bộ đã yêu cầu các trường phải quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức, giúp giảm đáng kể sự chênh lệch.
Tuy nhiên, việc mỗi trường tự quy đổi theo cách riêng giữa điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp vẫn chưa thực sự chính xác. Do đó, trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh nhiều năm, bộ hướng tới việc giảm bớt số lượng phương thức xét tuyển không cần thiết.
"Từ năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng 3 phương thức, từ năm 2028 sẽ áp dụng việc các trường chỉ được dùng 1 phương thức", ông thông tin.
Về dự kiến bỏ điểm cộng IELTS, giải học sinh giỏi trong xét tuyển đại học, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết đề xuất này dựa trên phân tích dữ liệu rõ ràng.
Theo Bộ trưởng, khi một trường/ngành nào đó quy định yêu cầu đầu vào có tiếng Anh thì bộ yêu cầu phải đưa tiếng Anh vào tổ hợp xét tuyển, tiêu chí xét tuyển; không có chuyện xét tuyển bằng các môn học khác (như toán, hóa, sinh) rồi lại cộng thêm điểm cho thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh.
Việc cộng thêm điểm tiếng Anh cho các ngành không yêu cầu chuyên môn ngoại ngữ sẽ gây bất lợi và bất công cho các thí sinh khác, khiến một năng lực kiến thức được tính hai lần.
Bộ trưởng dẫn thực tế có những ngành điểm chuẩn rất cao (lên đến 28 điểm) nhưng lại cho phép cộng điểm thưởng chênh lệch tới 1,5 điểm.
Điều này khiến hàng ngàn thí sinh đạt điểm thi rất cao (26,5 - 28 điểm) vẫn không trúng tuyển chỉ vì không có điều kiện thi các chứng chỉ đắt tiền. Bộ trưởng nhìn nhận đây là việc cấp bách và liên quan đến sự công bằng cần phải điều chỉnh ngay.
Mặc dù việc xét chứng chỉ quốc tế (như IELTS) thuộc quyền tự chủ của các trường, nhưng khi xuất hiện sự bất hợp lý, bộ đã có lộ trình hạn chế. Như từ năm ngoái khống chế điểm cộng không quá 10%.
Bộ trưởng nhấn mạnh việc học tiếng Anh là cần thiết cho quá trình học đại học và nghề nghiệp sau này, không hề lãng phí. Bộ sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến các chuyên gia để hoàn thiện quy chế.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất bỏ điểm cộng IELTS từ mùa tuyển sinh 2027, sau hơn 10 năm các trường dùng chứng chỉ này để xét tuyển với những điều kiện và cách tính điểm khác nhau.