Trong các bức thư do quyền Thứ trưởng Tư pháp R. Trent McCotter soạn thảo gửi tới Tổng thư ký bang California Shirley Weber và Quan chức phụ trách Đăng ký Cử tri kiêm Lưu trữ hồ sơ hạt Los Angeles Dean Logan ngày 13/10, Bộ Tư pháp cho biết đã cung cấp cho giới chức hạt Los Angeles một "ổ USB được bảo vệ bằng mật khẩu" chứa tên những người mà chính quyền liên bang "tin rằng có khả năng không phải là công dân" nhưng đã được gửi phiếu bầu qua thư từ California.
Bộ Tư pháp ra thời hạn 48 giờ để chính quyền bang và hạt rà soát danh sách này. Họ yêu cầu chính quyền bang và hạt phải tách riêng phiếu bầu qua thư gửi về từ những cử tri nằm trong danh sách, không được kiểm phiếu của họ "cho đến khi tư cách công dân được xác định".
Trong trường hợp phiếu bầu chưa được gửi đi, Bộ Tư pháp yêu cầu các quan chức California phải giữ lại, không phát cho những người trong danh sách cho tới khi quốc tịch của họ được xác nhận.
Theo nội dung các bức thư, chính quyền liên bang "sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc yêu cầu tòa án can thiệp khẩn cấp" nếu các quan chức bang và hạt không làm theo hướng dẫn.
"Việc cho phép những người không phải công dân bỏ phiếu sẽ vô hiệu hóa lá phiếu của các công dân hợp pháp", ông McCotter viết.
Người dân đến bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ tại California ở San Diego, California ngày 2/6. Ảnh: Reuters
Người phát ngôn Bộ Tư pháp Kiersten Pels xác nhận sự tồn tại của các bức thư này và tuyên bố Bộ sẽ thực hiện mọi hành động pháp lý cần thiết để bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc bầu cử và đảm bảo việc tuân thủ luật pháp liên bang.
Đại diện từ Nhà Trắng và văn phòng Tổng thư ký bang California chưa phản hồi các yêu cầu bình luận. Ông Logan cũng chưa đưa ra phản hồi.
Các bức thư này đánh dấu sự leo thang trong các nỗ lực của chính quyền Trump nhằm gây áp lực lên các bang về vấn đề người không phải là công dân Mỹ đi bỏ phiếu. Đồng thời, động thái này cũng cho thấy Bộ Tư pháp có thể sẵn sàng thách thức tính hợp lệ của các lá phiếu trong những tuần trước cuộc bầu cử ngày 3/11 - thời điểm đảng Cộng hòa sẽ phải bảo vệ thế đa số mong manh của mình tại quốc hội.
Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Bộ Tư pháp đã nhiều lần tuyên bố rằng tình trạng người không phải là công dân Mỹ bỏ phiếu diễn ra phổ biến, bất chấp nhiều nghiên cứu cho thấy hiện tượng này rất hiếm gặp.
Theo một báo cáo của Reuters vào tháng 9 năm nay, kể từ năm 2000, các bang có thể đã đưa hơn 30.000 người không phải công dân vào danh sách cử tri do lỗi phần mềm hoặc sai sót hành chính. Tuy nhiên, chưa rõ có bao nhiêu người trong số đó thực sự đã bỏ phiếu. Các chuyên gia cho rằng con số này quá nhỏ so với 170 triệu cử tri đã đăng ký trên toàn quốc, nên không đủ khả năng gây ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.
Một cử tri trong cuộc bầu cử sơ bộ tại Glen Ridge, New Jersey, ngày 2/6. Ảnh: Reuters
Justin Levitt, cựu quan chức Bộ Tư pháp dưới thời chính quyền Obama, nhận định chính quyền liên bang không có cơ sở pháp lý để đưa ra yêu cầu với California.
"Họ có thể gửi thư yêu cầu nhưng California không bắt buộc phải làm gì cả", ông nói.
Luật liên bang cấm việc rà soát, thanh lọc danh sách cử tri mang tính hệ thống trong vòng 90 ngày trước cuộc bầu cử liên bang. Vào thời điểm hiện tại, khi chỉ còn chưa đầy ba tuần nữa là đến ngày bầu cử, những thay đổi đối với danh sách cử tri chỉ có thể dựa trên thông tin cụ thể của từng cá nhân, chẳng hạn như thông báo từ Cơ quan An sinh Xã hội về trường hợp đã qua đời.
Hoàng Lan (Theo Reuters, NBC News)