Bỏ qua điều hướng
•

Bụi mịn PM2.5 liên quan nguy cơ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể

Bụi mịn PM2.5 liên quan nguy cơ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Tiếp xúc lâu dài với bụi mịn PM2.5 có liên quan đến nguy cơ tăng nhãn áp cao hơn 70% và tăng nguy cơ đục thủy tinh thể, theo nghiên cứu trên hàng triệu người.

- Ảnh 1.

Người dân tập thể dục trên một bãi cỏ trong một buổi sáng đầy khói bụi tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ - Ảnh: REUTERS

Theo trang LiveScience ngày 19-10, nhóm nghiên cứu phân tích 41 nghiên cứu, đánh giá mức phơi nhiễm với nhiều chất ô nhiễm không khí, gồm bụi mịn PM2.5, PM10, nitơ dioxide, lưu huỳnh dioxide, ozone và carbon monoxide.

Kết quả cho thấy những người tiếp xúc với PM2.5 ở mức cao nhất có khả năng mắc tăng nhãn áp cao hơn 70% so với nhóm phơi nhiễm thấp nhất.

Khi mức phơi nhiễm tăng từ phân vị 25 lên phân vị 75 trong từng nghiên cứu, khả năng mắc tăng nhãn áp tăng 8%, còn nguy cơ đục thủy tinh thể tăng 4%.

Tăng nhãn áp là nhóm bệnh gây tổn thương dây thần kinh thị giác, có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn. Đục thủy tinh thể khiến thủy tinh thể mất độ trong suốt, làm hình ảnh mờ dần và có thể gây mù lòa nếu không được điều trị.

Các nhà nghiên cứu cho biết cơ chế chính xác vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, bụi mịn PM2.5 có thể kích hoạt stress oxy hóa khi các hạt bụi có hại vượt quá khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể, đồng thời gây viêm mạn tính mức độ nhẹ.

Những quá trình này có thể làm biến đổi các protein duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể, khiến bộ phận này bị đục. Tại võng mạc, chúng có thể gây tổn thương tế bào hạch võng mạc - nơi truyền thông tin thị giác đến não - góp phần dẫn đến tăng nhãn áp.

Một nghiên cứu trên chuột ghi nhận sau chín tháng tiếp xúc với PM2.5, áp lực bên trong mắt tăng, kèm dấu hiệu stress oxy hóa tại các mô giúp dẫn lưu dịch trong mắt. Dữ liệu của hơn 480.000 người tại Anh cũng cho thấy mối liên hệ giữa phơi nhiễm bụi mịn và nguy cơ mắc tăng nhãn áp.

Dù vậy, tổng quan này chỉ xác định mối liên hệ thống kê, chưa chứng minh ô nhiễm không khí trực tiếp gây ra các bệnh về mắt. Mối liên hệ giữa PM2.5 và tăng nhãn áp rõ ràng hơn so với đục thủy tinh thể, trong khi bằng chứng về các chất ô nhiễm khác chưa nhất quán.

Nhóm nghiên cứu cho rằng cần thêm nghiên cứu để xác định cơ chế tác động và đánh giá chính xác mức độ rủi ro đối với thị lực.

Nghiên cứu được trình bày tại Đại hội lần thứ 44 của Hiệp hội Phẫu thuật đục thủy tinh thể và khúc xạ châu Âu, tổ chức tại London (Anh) vào tháng 9.

- Ảnh 3.Hà Nội ô nhiễm không khí ở mức đỏ, ngưỡng có hại cho sức khỏe

Sáng 15-10, trời Hà Nội ở một số nơi chìm trong lớp bụi mờ. Nhiều thời điểm, dự báo chất lượng không khí (AQI) cảnh báo ở ngưỡng đỏ, có hại cho sức khỏe.

Tiếp xúc lâu dài với bụi mịn PM2.5 có liên quan trực tiếp đến sự gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể, hai nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn cầu. Một phân tích tổng hợp từ 41 công trình khoa học được công bố tại Đại hội lần thứ 44 của Hiệp hội Phẫu thuật đục thủy tinh thể và khúc xạ châu Âu chỉ ra rằng nhóm đối tượng phơi nhiễm PM2.5 ở mức cao nhất có tỷ lệ mắc tăng nhãn áp cao hơn 70% so với nhóm phơi nhiễm thấp nhất. Ngoài ra, khi mật độ ô nhiễm tăng từ phân vị 25 lên phân vị 75, khả năng phát triển bệnh tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể lần lượt tăng thêm 8% và 4%. Về mặt sinh học, các hạt bụi siêu vi khi xâm nhập có thể kích hoạt tình trạng stress oxy hóa vượt quá ngưỡng tự vệ của cơ thể, đồng thời khởi phát phản ứng viêm mạn tính mức độ nhẹ. Hiện tượng này làm biến đổi cấu trúc protein duy trì độ trong suốt của mắt, dần biến thành đục thủy tinh thể. Ở vùng võng mạc, các tổn thương mô tác động trực tiếp đến tế bào hạch truyền tín hiệu thần kinh về não, kết hợp với tình trạng tăng áp lực nội nhãn do tắc nghẽn dẫn lưu dịch từng được ghi nhận trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Các nhà khoa học nhấn mạnh kết quả hiện tại mới phản ánh mối liên hệ thống kê thông qua dữ liệu dịch tễ từ hơn 480.000 người tại Anh cùng nhiều khảo sát quy mô lớn, chưa khẳng định quan hệ nhân quả tuyệt đối. Bằng chứng tác động từ PM2.5 lên bệnh tăng nhãn áp có độ nhất quán cao hơn so với đục thủy tinh thể và các chất ô nhiễm khác như ozone hay carbon monoxide. Do đó, giới chuyên môn khuyến nghị cần triển khai thêm các nghiên cứu thực nghiệm chuyên sâu để làm sáng tỏ cơ chế bệnh sinh và xây dựng giải pháp bảo vệ thị lực trước tình trạng ô nhiễm không khí đô thị.
amung