Gấu 'lộng hành', thợ săn Siberia quyết định hành động

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Số lượng gấu nâu tại Nga đã tăng hơn gấp đôi trong 30 năm qua, một phần do mùa đông trở nên ngắn hơn và ôn hòa hơn. Chính phủ đang soạn thảo các biện pháp khẩn cấp để kiểm soát số lượng gấu. Tuy nhiên, một số thợ săn đang tự mình hành động.

Tại vùng Krasnoyarsk của Siberia, những người đàn ông này đang đi săn gấu nâu. Nguyên nhân là vì gần đây đã xảy ra hàng loạt vụ gấu tấn công gây chết người.

Thợ săn Mikhail Kondakov cho biết người dân từ khu định cư Podtesovo gần đó đã kêu gọi sự giúp đỡ.

Anh cho biết: “Gấu ngày càng thường xuyên đi thẳng vào khu dân cư. Năm nay đã xảy ra một bi kịch: hai người phụ nữ đi hái nấm đã bị một con gấu ăn thịt người giết chết. Vì vậy, chúng tôi - những thợ săn - đã chủ động và theo yêu cầu của người dân địa phương để thành lập các nhóm săn bắt. Chúng tôi quyết định bắt đầu săn gấu vì số lượng chúng quá đông, cả trong khu dân cư lẫn vùng ngoại vi”.

Đây là vấn đề diễn ra trên khắp cả nước. Theo truyền thông Nga, ít nhất 22 người đã thiệt mạng trong các vụ tấn công kể từ mùa xuân năm nay. Tháng trước, chính phủ Nga cho biết đang soạn thảo các biện pháp khẩn cấp để kiểm soát số lượng gấu nâu.

Số lượng loài này đã tăng hơn gấp đôi trong 30 năm qua, lên tới 308.000 con, một phần do mùa đông ngắn hơn và ôn hòa hơn.

Siberia tìm cách đối phó với những con gấu nguy hiểm chết người - Ảnh 1. — Hình ảnh từ thiết bị bay không người lái ghi lại cảnh một con gấu trong khu rừng taiga Siberia, bên ngoài khu dân cư Podtesovo, trên bờ sông Yenisei thuộc vùng Krasnoyarsk (Nga), ngày 27.9.2026

Bà Yulia Markova cho biết lòng mình đã trở nên chai sạn đối với loài vật này: “Ban đầu, chúng tôi thấy thương cho lũ gấu. ‘Tội nghiệp lũ gấu, có vẻ như chúng không có đủ thức ăn trong rừng; vụ thu hoạch hạt kém, ít quả mọng’. Nhưng như những người thợ săn nói, rốt cuộc thì chúng chẳng đáng thương chút nào, và chúng cũng chẳng hề gầy gò. Vậy tại sao chúng lại bắt đầu mò vào khu dân cư, và với số lượng lớn như vậy? Chúng tôi chưa từng thấy cuộc ‘xâm lấn’ nào như thế này trước đây”.

Truyền thông Nga dẫn lời các chuyên gia cho biết mùa xuân đến sớm và khô hạn đã khiến các loại quả mọng - nguồn thức ăn của gấu - bị khan hiếm, buộc chúng phải đi xa hơn để tìm kiếm thức ăn.

Người dân cũng bị chỉ trích vì phớt lờ các quy tắc an toàn và để rác thải thực phẩm lộ thiên, thu hút lũ gấu tìm đến.

Tại vùng Krasnoyarsk, cơ quan môi trường địa phương đang phải đối mặt với một vụ án hình sự. 7 người đã thiệt mạng trong tháng 9. Các điều tra viên cáo buộc cơ quan này đã không kiểm soát được số lượng gấu.

Mặc dù vậy, cơ quan môi trường liên bang lại cố gắng giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Họ cho rằng 20 đến 30 vụ gấu tấn công là con số thường thấy trong những năm gần đây, nhưng mạng xã hội và điện thoại thông minh đang khiến các vụ tấn công này có vẻ như xảy ra phổ biến hơn.

Đối với các cư dân như cô Valeriya Efremova, sự xuất hiện của gấu đã ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống tại Podtesovo. Trong khi đó, ông Vladimir Vagin không còn dám bước vào khu vườn nhà mình nữa, vì nơi đó có những bụi cây mâm xôi đang mọc.

Ông cho biết tình hình còn tồi tệ hơn vào ban đêm: “Chúng tôi đang lái xe quanh khu dân cư lúc này - trời đã tối và chẳng có ai ở bên ngoài cả. Mọi người không dám ra đường vì sợ gấu mò vào khu dân cư - chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra. Đó là lý do tại sao đường phố vắng tanh - không thấy bóng người, chỉ toàn xe cộ”.

Làn sóng gấu nâu tràn vào các khu dân cư tại Siberia đang đẩy người dân địa phương vào tình trạng báo động cao, sau hàng loạt vụ tấn công khiến ít nhất 22 người thiệt mạng trên toàn nước Nga tính từ đầu mùa xuân. Riêng tại vùng Krasnoyarsk, thảm kịch hai phụ nữ bị sát hại khi đi hái nấm đã thúc đẩy các thợ săn tại khu định cư Podtesovo tự thành lập đội săn nhằm bảo vệ cộng đồng. Nỗi sợ hãi bao trùm sinh hoạt thường nhật khiến nhiều cư dân không dám bước ra đường khi đêm xuống hoặc phải bỏ hoang vườn tược. Theo thống kê chính thức, quần thể gấu nâu tại Nga đã tăng hơn gấp đôi trong ba thập kỷ qua, chạm mốc 308.000 con nhờ mùa đông ngày càng ngắn và ôn hòa hơn. Bên cạnh sự bùng nổ số lượng, hiện tượng mùa xuân khô hạn khiến nguồn quả mọng trong rừng taiga suy giảm, kết hợp với thói quen xả rác thực phẩm bừa bãi của con người, đã thúc đẩy loài săn mồi này tìm kiếm thức ăn ở các vùng ngoại vi. Dù gấu không hề kiệt sức hay gầy gò, tập tính xâm lấn ngày càng táo tợn đã phá vỡ thế cân bằng sinh thái mong manh giữa tự nhiên và khu định cư. Khủng hoảng an sinh này làm bộc lộ rõ rệt sự bất đồng giữa các cấp quản lý khi chính phủ Nga phải khẩn trương soạn thảo quy chế kiểm soát mới. Trong khi cơ quan môi trường vùng Krasnoyarsk đang đối mặt với một vụ án hình sự sau khi để 7 người thiệt mạng chỉ trong tháng 9, cơ quan môi trường liên bang lại cho rằng con số 20 đến 30 vụ tấn công mỗi năm là mức biến động thông thường bị mạng xã hội thổi phồng. Sự chậm trễ cùng phản ứng thiếu nhất quán từ giới chức trách đang khiến người dân địa phương phải tiếp tục tự xoay xở để tự bảo vệ tính mạng.