Các chuỗi nhà hàng và đồ uống Mỹ đang mở rộng nhanh chóng tại Trung Quốc, nhờ sức hấp dẫn từ lượng khách hàng tiềm năng tại quốc gia có dân số gấp 4 lần Mỹ. Trong khi đó, kinh tế trong nước tăng trưởng chậm lại và cạnh tranh khốc liệt trong ngành cũng khiến doanh nghiệp Trung Quốc tìm cơ hội tại Mỹ. Đồ ăn nhanh vì thế lại đang trở thành cầu nối hai siêu cường kinh tế.
Yaling Jiang, nhà sáng lập hãng nghiên cứu thị trường ApertureChina gọi hoạt động kinh doanh burger và trà sữa giữa hai nước là hình thức ngoại giao ẩm thực. Tại Trung Quốc, những thương hiệu Mỹ mới xuất hiện gần đây như Popeyes và Five Guys được coi là những món ăn để tự thưởng cho bản thân. Trong khi đó, việc khẩu vị của người Mỹ ngày càng cởi mở cũng mang lại cơ hội cho các thương hiệu Trung Quốc.
"Văn hóa tiêu dùng tạo ra kênh an toàn để mọi người làm quen với văn hóa Trung Quốc. Đây có thể là cách hiệu quả để nâng cao quyền lực mềm của Bắc Kinh", Jiang nói.
Nhà Trắng chưa công bố thực đơn quốc yến mà Tổng thống Mỹ Donald Trump dự định chiêu đãi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp tuần này. Tuy nhiên, sở thích ăn đồ bình dân, hợp khẩu vị số đông có thể là điểm chung giữa hai lãnh đạo.
Năm 2013, ông Tập từng tới một quán bánh bao ở Bắc Kinh, xếp hàng và gọi suất ăn giá 21 nhân dân tệ (3 USD), gồm 6 bánh bao nhân thịt, rau, một bát gan và lòng lợn hầm. Trong khi đó, ông Trump thường xuyên thể hiện sự yêu thích với đồ ăn nhanh. Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông thậm chí đứng ở quầy chiên khoai tây của một cửa hàng McDonald’s tại Pennsylvania.
Các chuỗi đồ ăn nhanh Mỹ tăng hiện diện tại Trung Quốc
Tháng trước, khách hàng Trung Quốc từng xếp hàng dưới mưa trong ngày khai trương cửa hàng Church’s Texas Chicken đầu tiên tại Thượng Hải. Church’s dự định mở thêm ít nhất 600 cửa hàng trên khắp Trung Quốc. Wendy’s cũng dự kiến mở 1.000 nhà hàng tại đây trong thập kỷ tới.
Những thương hiệu đã có chỗ đứng cũng không nằm ngoài cuộc đua. McDonald’s dự định mở 1.000 cơ sở mới tại Trung Quốc trong năm nay, nâng tổng số cửa hàng lên 10.000 năm 2028. Burger King - có mặt tại Trung Quốc từ năm 2005, cũng dự kiến tăng gấp ba số cơ sở lên 4.000 năm 2035.
"Bất chấp căng thẳng giữa hai nước, người Trung Quốc vẫn thích các thương hiệu Mỹ", Shaun Rein - nhà sáng lập hãng nghiên cứu China Market Research Group cho biết.
KFC là chuỗi đồ ăn nhanh lớn đầu tiên của Mỹ hiện diện ở Trung Quốc đại lục, khi mở cửa hàng tại Bắc Kinh năm 1987. McDonald’s và Pizza Hut có mặt năm 1990.
Trung Quốc hiện là thị trường lớn nhất của KFC, bỏ xa các thị trường khác. Chuỗi này hiện có khoảng 13.000 nhà hàng ở Trung Quốc, gấp gần 4 lần số cơ sở tại Mỹ.
Các thương hiệu Mỹ nhận thấy họ vẫn còn dư địa để phát triển. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Trung Quốc là thị trường dễ chinh phục. Hiện nay, phần lớn chuỗi của Mỹ phải dựa vào đối tác Trung Quốc để tìm địa điểm và chia sẻ rủi ro tài chính. Đầu năm nay, một công ty đầu tư Trung Quốc đã mua 60% cổ phần mảng kinh doanh của Starbucks tại Trung Quốc, sau vài năm lượng khách đến cửa hàng sụt giảm.
Người Trung Quốc xếp hàng chờ vào McDonald's Bắc Kinh tháng 8/2025. Ảnh: AP
Các chuỗi đồ ăn nhanh Mỹ dựa vào tên tuổi thương hiệu và sản phẩm đặc trưng để hút khách. Tuy nhiên, nhiều chuỗi cũng điều chỉnh thực đơn cho hợp khẩu vị địa phương. Ví dụ, KFC ở Trung Quốc bán cả bánh tart trứng nhân kem và cháo mặn.
"Họ cần hoạt động như một công ty Trung Quốc, nhưng bán đồ ăn Mỹ, lại tích hợp cả giá trị, thói quen ăn uống và khẩu vị địa phương", Sory Park - quản lý dự án tại hãng nghiên cứu thị trường Daxue Consulting nhận xét.
Các chuỗi đồ ăn nhanh Trung Quốc tìm cơ hội ở Mỹ
Mixue, một trong những chuỗi đồ ăn nhanh lớn nhất thế giới với hơn 53.000 cửa hàng, đã mở 3 cửa hàng đầu tiên tại Mỹ vào tháng 12/2025. Tương tự cảnh xếp hàng bên ngoài Church’s Texas Chicken ở Thượng Hải, khách hàng New York cũng đứng chờ giữa trời lạnh để thử kem tươi, trà trái cây và trà sữa với các loại topping như thạch dừa và viên khoai môn. Mixue đã công bố kế hoạch mở thêm ít nhất 20 cửa hàng tại 4 bang.
Từ năm 2023, ít nhất 9 chuỗi khác từ Trung Quốc đã có mặt tại Mỹ. Gần như tất cả bán đồ uống và đồ ăn nhẹ. Hiện tại, Heytea đã có 40 cửa hàng tại Mỹ. Luckin Coffee, thương hiệu đã vượt Starbucks để trở thành chuỗi cà phê lớn nhất Trung Quốc, cũng mở 20 cửa hàng ở New York.
Wallace, chuỗi cửa hàng thành lập năm 2000, thậm chí đã phát triển lên hơn 20.000 cơ sở nhờ bán gà và hamburger kiểu Mỹ tại Trung Quốc. Tháng trước, chuỗi này khai trương cửa hàng thứ hai tại Mỹ, đồng thời điều chỉnh công thức sandwich gà để hợp khẩu vị thực khách Mỹ.
Jiang còn nhận thấy một lợi thế khác cho các thương hiệu Trung Quốc: xu hướng trên mạng xã hội mang tên "Chinamaxxing". Trong đó, người phương Tây sẵn sàng tiếp nhận những thói quen sinh hoạt hoặc cách chăm sóc sức khỏe của người Trung Quốc.
Thách thức và cơ hội tại Mỹ
Khách hàng mua kem Mixue tại cửa hàng ở Sunnyvale (California) tháng 9/2026. Ảnh: AP
Các chuỗi của Mỹ và Trung Quốc đều muốn nắm bắt cơ hội ở bên kia Thái Bình Dương. Tuy nhiên, phần lớn thương hiệu Trung Quốc vẫn chưa chứng tỏ được khả năng thành công tại Mỹ. Kể cả những chuỗi có hàng nghìn cửa hàng ở nơi khác cũng vẫn đang thăm dò xem sức hút từ sự mới lạ có thể biến thành lòng trung thành hay không.
Aaron Allen, nhà sáng lập công ty tư vấn nhà hàng Aaron Allen and Associates, cho rằng Mỹ là thị trường quá hấp dẫn để bỏ qua. Nước này đóng góp một phần ba doanh thu ngành nhà hàng toàn cầu, dù chỉ chiếm khoảng 4% dân số thế giới.
Khi các thương hiệu Mỹ có thể tạo ra hình ảnh cao cấp tại Trung Quốc, nhiều thương hiệu Trung Quốc lại cạnh tranh mạnh về giá. Tại một cửa hàng Mixue ở Hollywood, một cốc matcha latte cỡ vừa có giá 6,83 USD. Trong khi đó, cửa hàng Starbucks gần đó bán cùng loại đồ uống với giá cao hơn gần 1 USD. Wallace thì bán ba chiếc sandwich gà cỡ lớn với giá 10 USD.
"Người Trung Quốc có thể làm ra sản phẩm rẻ hơn và nhanh hơn. Nhưng điều này có thể là rào cản với đồ ăn", Allen nói.
Ông giải thích các thương hiệu Trung Quốc có thể vấp phải phản ứng tiêu cực từ khách hàng hoặc chịu thuế cao hơn nếu dùng hàng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc để cạnh tranh với đối thủ Mỹ. Cũng như các công ty Trung Quốc khác, các nhà hàng cũng có thể bị Mỹ kiểm soát cách thu thập và sử dụng dữ liệu khách hàng.
Trong buổi nói chuyện với nhà đầu tư hồi tháng 2, nhà đồng sáng lập kiêm CEO Luckin Coffee Jinyi Guo cũng tỏ ra thận trọng. Ông nói rằng Mỹ "là một trong những cơ hội dài hạn quan trọng" của công ty, và họ đang tiến vào thị trường này "với sự kiên nhẫn và kỷ luật cao độ".
Hà Thu (theo AP)