Một năm trước, Meta vẫn bị đánh giá đang tụt lại trong cuộc đua AI. Nhưng giờ đây, công ty của Mark Zuckerberg sở hữu một trong những sản phẩm được chú ý nhất ngành: Muse. Theo chia sẻ của một số nhân viên Meta với Business Insider, sản phẩm là kết quả với nhiều tháng làm việc cường độ cao của nhóm do Nat Friedman dẫn đầu, cùng hàng nghìn nhân viên được huy động để huấn luyện tác nhân thực hiện các công việc.
Mark Zuckerberg tại sự kiện Meta Connect 2026 ngày 23/9 ở Menlo Park, California. Ảnh: Meta
Từ tháng 9/2025, sau khi rời Github để gia nhập Meta với vai trò đứng đầu nhóm Sản phẩm và Nghiên cứu Ứng dụng, Friedman lập tức thực hiện dự án Hatch, tên ban đầu của Muse. Nhưng đến cuối 2025, Hatch vẫn không đạt tiến bộ đáng kể.
Đến đầu 2026, OpenClaw ra đời và gây sốt, khiến Friedman phải "hành động nhanh chóng". Ông nhận thấy công cụ này hoạt động rất tốt trên máy tính, nhưng khó hiểu đối với người dùng phổ thông. Do đó, Friedman đặt mục tiêu tạo một phiên bản dễ tiếp cận hơn. Ông gửi thông báo nội bộ dài hai trang với tiêu đề "Claw là luật", ca ngợi OpenClaw và mua hàng trăm máy Mac Mini để huấn luyện mô hình AI cho đội ngũ siêu trí tuệ của Meta.
Dù được tập trung nguồn lực lớn, Muse ban đầu gây lo ngại. Một số nhân viên nhận xét mô hình kém hiệu quả, "không khác nhiều so với một chatbot, đôi lúc tệ hơn và nhiều bước thừa thãi hơn".
Tuy nhiên, Muse vẫn tiếp tục được thử nghiệm Meta. Hàng chục nghìn nhân viên được huy động dùng AI này trong nhiều tháng, tập trung kiểm thử những trường hợp sử dụng thực tế khác nhau cho tác nhân, điều trở thành yếu tố then chốt giúp mô hình trở nên linh hoạt sau này.
Với dữ liệu người dùng từ nhiều nền tảng Meta kết hợp thử nghiệm nội bộ rộng lớn, nhóm của Friedman từng bước cải thiện khả năng của Muse trong những tác vụ khó. Ví dụ, khả năng đặt lịch họp và hủy vé máy bay vốn được Thung lũng Silicon ví với việc "leo đồi" vì độ phức tạp, được chatbot này thực hiện nhanh chóng với tỷ lệ lỗi thấp.
Nhóm phát triển cũng huấn luyện để Muse không chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân của người dùng, tập trung vào việc đảm bảo tương tác liền mạch. "Các nhà nghiên cứu đã dành nhiều công sức để hướng dẫn tác nhân chọn công cụ phù hợp cho từng nhiệm vụ", Alexandr Wang, Giám đốc AI của Meta, chia sẻ tại hội nghị Meta Connect 2026 ngày 23/9 ở Menlo Park, California.
Theo một nguồn tin, vai trò của Friedman rất quan trọng. Từ năm ngoái, ông đã cùng Wang phác thảo một "trợ lý cá nhân siêu thông minh đóng vai trò người bạn và cố vấn tin cậy".
Friedman được đánh giá thẳng thắn, giỏi kỹ thuật, thích tự làm mọi việc. Nhiều nhân viên cho biết ông có chính kiến và luôn tự hào về chính kiến của mình, đôi khi gây khó chịu cho các nhóm khác. Nói với Fortune, Andy Stone, Trưởng bộ phận truyền thông Meta, nhận xét Friedman là "người nói sự thật".
Trên blog cá nhân, Friedman cho rằng "chậm là giả tạo", quan trọng phải làm mọi việc nhanh chóng. Cuối năm ngoái, ông yêu cầu đội ngũ AI của Meta từ bỏ các công cụ nội bộ chậm chạp và chuyển sang ứng dụng bên thứ ba, chẳng hạn Vercel - nền tảng đám mây giúp lập trình viên đưa mã nguồn lên Internet tự động.
Muse ra mắt ngày 8/9 với giao diện và tính năng thân thiện. Nó có thể tự thực hiện nhiệm vụ như đặt bàn, đặt vé máy bay, mua sắm, gửi email, điền biểu mẫu, tra cứu thông tin, tìm người trông coi vật nuôi hay kết nối dịch vụ Spotify, Instagram, OpenTable. Sau một tuần, trợ lý ảo này leo lên vị trí số một bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí trên App Store tại Mỹ, vượt ChatGPT.
Một nhân viên Meta mô tả đây là kết quả của "nhiều tháng đổ mồ hôi, nước mắt và công sức". Thậm chí, chỉ hai tuần trước đó, chatbot vẫn còn gặp khó khăn trong việc hiển thị tiếng Anh trôi chảy. "Dù mất thời gian dài, giờ đây bất cứ ai, kể cả người cao tuổi cũng có thể dùng Muse", Wang viết trên X giữa tuần trước.
Ngoài ra, thành công của Muse còn đến từ khả năng tuyển nhân sự rầm rộ của Meta. Trong một năm xây dựng chatbot, công ty lần lượt đưa về David Singleton và Hugo Barra, hai nhà đồng sáng lập của startup Dreamer, hay chiêu mộ Pete Steinberger, người tạo ra OpenClaw, cho sản phẩm mới.
Theo CNBC, Phố Wall đang phản ứng tích cực với Muse khi cổ phiếu Meta liên tục tăng. Chuyên gia Lloyd Walmsley của ngân hàng đầu tư Mizuho Americas nhận định "điểm lạc quan" với Meta ngày càng rõ kể từ khi AI này xuất hiện.
Dù vậy, theo Hadi Javeed, nhà đồng sáng lập công ty khởi nghiệp chăm sóc sức khỏe RevelAI, vấn đề bảo mật và quyền riêng tư vẫn gây lo ngại trên Muse, như rủi ro ứng dụng tự mua hàng mà không cần sự cho phép của người dùng.
Zuckerberg cho biết Meta trước đó trì hoãn việc công bố Muse vì lo ngại về an toàn và trách nhiệm sản phẩm. Chia sẻ với Health, ông và Friedman đã đích thân liên hệ với Moxie Marlinspike, nhà sáng lập Signal, để thiết kế kiến trúc bảo mật cho trợ lý AI. Còn theo Wang, Muse là bước khởi đầu và công ty đang có những ý tưởng khác "lớn không kém", trước mắt là mô hình Watermelon mới.
"Nhà bếp chỉ mới bắt đầu làm việc thôi", Wang viết trên X ngày 22/9.
Bảo Lâm tổng hợp
- 'Bão bài đăng' về Muse của tỷ phú AI Alexandr Wang