Chấn thương cơ là tình trạng thường gặp trong đời sống hàng ngày, có thể xảy ra do va chạm, té ngã hoặc vận động quá mức, thực hiện một động tác lặp lại nhiều lần. Tổn thương cơ không chỉ gây đau nhức mà còn cản trở khả năng vận động và sinh hoạt.
ThS.BS Nguyễn Trần Hoàng Phú, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tùy thuộc vào mức độ tổn thương, có thể chia chấn thương cơ thành căng cơ và rách cơ.
Căng cơ
Căng cơ là tình trạng cơ bắp bị kéo giãn quá mức, có thể kèm theo đứt vài sợi cơ nhỏ bên trong. Bất kỳ vùng cơ nào cũng đều có thể bị căng cơ nhưng thường gặp ở cổ, vai, lưng dưới và đùi sau.
Chấn thương này xảy ra do thường xuyên lặp lại một động tác hoặc mang vác vật nặng sai tư thế. Khi bị căng cơ, vùng tổn thương sẽ bị đau nhức đột ngột kể cả khi không vận động, đau tăng lên khi cử động hoặc ấn vào, sưng tấy hoặc bầm tím, khiến người bệnh gặp khó khăn khi vận động, di chuyển.
Bác sĩ Phú giải thích tình trạng chấn thương cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Căng cơ thường cần khoảng 1-3 tuần để phục hồi hoàn toàn. Để làm giảm triệu chứng và đẩy nhanh tốc độ lành cơ, người bệnh có thể thực hiện các phương pháp chăm sóc tại nhà như nghỉ ngơi đầy đủ, không làm nặng, chỉ thực hiện các động tác kéo giãn nhẹ nhàng để tăng cường lưu thông máu và giảm căng cứng. Người bệnh nên chườm lạnh lên vùng bị căng cơ, nhiệt độ thấp giúp làm co mạch máu, giảm sưng viêm và làm tê dây thần kinh, giảm đau cấp tính hiệu quả. Băng ép vừa phải khi bị căng cơ cũng có thể giúp ngăn chặn tích tụ dịch và máu, ổn định sợi cơ để hạn chế các chuyển động đột ngột gây tổn thương sâu hơn.
Rách cơ
Rách cơ là tình trạng các sợi cơ bị đứt một phần hoặc hoàn toàn. Vùng cơ tổn thương đau nhức dữ dội, xuất hiện vết bầm tím, trở nên yếu và giảm đáng kể khả năng hoạt động, có thể thấy vết lõm trên cơ. Người bệnh có thể nghe thấy tiếng "rắc" ở thời điểm xảy ra chấn thương. Ở người có thói quen vận động mạnh và chơi thể thao cường độ cao, khi cơ phải chịu lực lớn hơn khả năng cho phép sẽ dẫn đến căng cứng và rách.
Tùy mức độ rách cơ, người bệnh có thể cần nhiều hơn 3 tuần để phục hồi. Để giảm khó chịu, người bệnh có thể chăm sóc tại nhà tương tự căng cơ. Nếu các triệu chứng không cải thiện sau một tuần hoặc giảm mạnh khả năng vận động, sưng đau và bầm tím lan rộng, cơ yếu đi rõ rệt, thường xuyên tái phát rách cơ ở vị trí từng bị trước đó... người bệnh nên đi khám ngay để được đánh giá kịp thời. Bác sĩ có thể chỉ định tập vật lý trị liệu nhằm phục hồi sức mạnh và độ linh hoạt cho cơ bắp.
Băng ép giúp hạn chế sưng nề, cố định vùng tổn thương và hỗ trợ quá trình phục hồi cơ bắp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Phú, chấn thương cơ bắp là tình trạng rất phổ biến. Để phòng ngừa, người bệnh nên tạo thói quen luôn khởi động kỹ trước khi vận động, tập thể dục đều đặn với cường độ phù hợp và sử dụng các dụng cụ bảo hộ nếu cần thiết. Trong sinh hoạt hàng ngày, nên thường xuyên thay đổi tư thế để tránh tạo áp lực cho xương khớp và thư giãn các cơ. Người bệnh cần dừng ngay các hoạt động thể chất đang thực hiện nếu cảm thấy mệt mỏi hoặc đi khám khi xuất hiện bất thường.
Phi Hồng
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp