Bốc hỏa là triệu chứng vận mạch phổ biến trong giai đoạn tiền mãn kinh, gây ra cảm giác nóng bừng đột ngột lan nhanh ở mặt, cổ và ngực, sau đó có thể lan ra toàn thân. Cơn bốc hỏa thường xuất hiện đột ngột ở ngực, cổ và mặt, kéo dài vài phút, có thể kèm đỏ da, đổ mồ hôi, hồi hộp hoặc ớn lạnh.
Dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết một số nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng này.
Hormone suy giảm
Vùng dưới đồi là nơi kiểm soát nhiệt độ cơ thể. Trong giai đoạn tiền mãn kinh, hoạt động buồng trứng suy giảm dần làm cho nồng độ estrogen dao động thất thường trước khi giảm rõ rệt sau mãn kinh. Quá trình này chịu sự điều hòa của trục vùng hạ đồi - tuyến yên - buồng trứng. Khi chức năng buồng trứng thay đổi, cơ chế phản hồi giữa các cơ quan kém đi, chu kỳ kinh nguyệt thất thường, từ đó tạo điều kiện cho các cơn nóng bừng xuất hiện.
Suy giảm estrogen có thể khiến các mạch máu dưới da vùng mặt, cổ, ngực giãn nở đột ngột gây cảm giác nóng bừng, đỏ mặt.
Vùng hạ đồi thay đổi
Vùng hạ đồi nằm ở não, có nhiệm vụ phối hợp các phản ứng giúp cơ thể duy trì nhiệt độ ổn định. Trong giai đoạn tiền mãn kinh, sự thay đổi tín hiệu hormone có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các tế bào thần kinh điều hòa thân nhiệt.
Khi estrogen giảm, hoạt động tín hiệu của nhóm tế bào KNDy tại vùng hạ đồi có thể thay đổi, trong đó có đường truyền neurokinin B tác động đến những vùng não kiểm soát phản ứng tỏa nhiệt, thúc đẩy tuyến mồ hôi tăng hoạt động.
Bốc hỏa khiến nhiều phụ nữ cảm thấy mệt mỏi, mất năng lượng trong cuộc sống. Ảnh: Đình Diệu
Dược sĩ Hòa cho biết khi hệ thống điều hòa thân nhiệt trở nên nhạy cảm, những thay đổi nhỏ về nhiệt độ bên trong cơ thể cũng có thể kích hoạt phản ứng tỏa nhiệt. Cơ thể đột ngột tăng lưu lượng máu đến da do mạch máu giãn, gây cảm giác nóng ran ở ngực, cổ và mặt; tuyến mồ hôi đồng thời hoạt động mạnh hơn.
Mồ hôi bay hơi giúp cơ thể thải nhiệt. Sau cơn nóng, quá trình làm mát này có thể khiến người phụ nữ cảm thấy lạnh hoặc ớn rét. Cơn nóng bừng thường kéo dài vài phút và có thể xảy ra ngay cả khi đang nghỉ ngơi trong phòng mát.
Để giảm khó chịu do bốc hỏa, phụ nữ sau 40 hoặc trong giai đoạn tiền mãn kinh nên giữ phòng ngủ thoáng mát, mặc quần áo dễ điều chỉnh, nhận diện các yếu tố kích thích cá nhân góp phần giảm khó chịu.
Ăn uống cân đối, đầy đủ dinh dưỡng, có thể bổ sung thêm các tinh chất thảo dược như lepidium meyenii với các hoạt chất có hoạt tính sinh học (đặc biệt là sterols) có khả năng tác động tích cực lên hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng. Từ đó, phái đẹp có thể giảm nhẹ các triệu chứng bốc hỏa, cáu gắt, mất ngủ, trầm cảm, đổ mồ hôi đêm.
Nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên, làm gián đoạn giấc ngủ hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, người bệnh nên đi khám để được đánh giá tình trạng và có phương pháp điều trị.
Đình Diệu
Độc giả đặt câu hỏi bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp