Chợ ế khách, tiểu thương mê "tổng tài" bỏ 7 tiếng/ngày cày phim ngắn AI

Chợ vắng khách, tiểu thương "cày" phim ngắn 7 tiếng mỗi ngày

Ngồi trên chiếc ghế nhựa trước quầy vải, bà Trần Thị Mười (67 tuổi) vừa tiếp một vị khách xong lại cúi xuống nhìn điện thoại. Màn hình vẫn dừng ở một cảnh phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo). Khách vừa rời đi, bà tiếp tục đắm chìm vào những tình tiết giật gân của bộ phim.

Bà Mười có gần 30 năm bán vải tại chợ Thủ Đức. Việc buôn bán ngày càng chậm, những lúc vắng khách, bà tranh thủ thời gian trông quầy để xem phim trên điện thoại. Nếu gặp đúng nội dung hấp dẫn, bà gần như bị cuốn vào câu chuyện, có khi ngồi hàng giờ để xem hết một bộ phim dài tập.

Bà Mười thích những câu chuyện về tổng tài, người yếu thế được bảo vệ, với những tình tiết nhẹ nhàng, tươi sáng.

Theo bà, nhiều bộ phim có nội dung khá quen thuộc, mô-típ tương tự nhau, ví dụ như cô gái được tổng tài theo đuổi rồi thay đổi cuộc đời. Dù không quá mới mẻ, những câu chuyện này vẫn khiến bà tò mò theo dõi, hết bộ này đến bộ khác.

Với phim ngắn AI, hình ảnh bắt mắt, nhân vật có gương mặt đẹp, trang phục cầu kỳ cũng nhiều lần khiến bà đang lướt điện thoại phải dừng lại để xem.

Có mặt tại chợ Thủ Đức (TPHCM), phóng viên Dân trí gặp nhiều trường hợp tương tự như bà Mười. Một bộ phận tiểu thương xem phim ngắn, phim AI trở thành cách giết thời gian trong những lúc vắng khách. Phần lớn chủ quầy, sạp tại chợ là người trung niên và lớn tuổi.

Trong lúc chờ khách, có người chỉ lướt qua vài video rồi chuyển sang nội dung khác, nhưng cũng có người dừng lại lâu trước những bộ phim được đề xuất trên mạng xã hội. Một số chỉ xem vài tập cho vui, trong khi những người khác thừa nhận bị cuốn theo tình tiết và có thể ngồi hàng giờ để theo dõi.

Đang cắm cúi bó hoa cho khách, Nguyễn Thị Quỳnh Liên (SN 1982) vẫn để điện thoại bên cạnh chạy một bộ phim ngắn AI lấy bối cảnh hoàng cung ở Trung Quốc. Công việc cho phép chị vừa làm vừa xem. Có ngày, chị dành 7-8 tiếng để mở phim AI trên điện thoại, gần như chiếm trọn thời gian giải trí.

Các nền tảng mạng xã hội của chị Liên gần như phủ kín phim AI. Chị xem nhiều thể loại, từ huyền huyễn, xuyên không, hệ thống đến những câu chuyện có nhân vật sở hữu “bàn tay vàng”. Khi phóng viên nhắc đến tên một phim ngắn AI đang gây sốt gần đây, chị lập tức nhận ra và cho biết vừa xem xong.

Theo chị Liên, sức hút của dòng phim này nằm ở cách kể chuyện nhanh. Dù cốt truyện đôi khi quen thuộc, có phần “ảo” hoặc phi logic nhưng vẫn mang đến cảm giác vui vẻ, nhẹ nhàng. “Hình ảnh AI bây giờ cũng ngày càng đẹp và hấp dẫn, từ nhân vật đến bối cảnh đều được làm rất bắt mắt, khiến mình xem cũng thấy cuốn hơn”, chị nói.

Giống nhiều người xem khác, chị Liên cũng không ít lần gặp cảnh đang theo dõi đến đoạn cao trào thì bộ phim yêu cầu chuyển sang ứng dụng khác, thậm chí phải mua gói VIP mới được xem tiếp. Chị thừa nhận có lúc “rất tức”, nhưng vẫn chưa đến mức bỏ tiền mua gói hội viên. 

Với những bộ phim chị đánh giá là “sạch”, có yếu tố nhân văn, đôi khi được chị mở trên tivi để cả nhà cùng xem. Chồng và hai con vì thế cũng ít nhiều tiếp xúc với dòng phim này.

Chồng chị vốn thích phim cũ, khá khắt khe với diễn xuất và hình ảnh nhân vật. Thế nhưng có lúc anh vẫn dừng lại xem khi tình cờ gặp một bộ phim AI đủ hấp dẫn. Chị kể: "Thấy bố cũng “nhảy” vào xem, con trai tôi thường trêu: Bố cũng nghiện AI giống mẹ rồi".

Ở một gian hàng gần đó, chị Hồ Huỳnh Kim Hải (SN 1979) cũng đang chăm chú xem một phim ngắn về" tổng tài" trên điện thoại. Quầy mỹ phẩm buôn bán lai rai, phim ngắn vì thế gần như lấp đầy những khoảng thời gian trống của chị. Có bộ kéo dài 3-4 tiếng, chị vẫn kiên nhẫn xem đến hết. "Gần đây bán buôn chậm nên tôi chỉ mở điện thoại coi phim", chị nói.

Những câu chuyện về người nghèo bị khinh thường, bị phản bội rồi được giúp đỡ hoặc tìm lại công bằng thường khiến chị đồng cảm, có lúc bức xúc hay xúc động theo nhân vật.

“Hôm qua, tôi đang xem dở một bộ phim rất hay, tới đoạn cao trào thì tập phim cắt ngang, yêu cầu phải mua gói VIP. Tôi rất tức, muốn tìm xem tập kế tiếp thì không thấy. Tôi lớn tuổi rồi, cũng không biết mấy cái đó mua ở đâu", chị Hải cũng kể.

Sinh viên “cày” 10 tiếng/ngày, dân văn phòng chi gần 2 triệu đồng mua gói hội viên

Khảo sát tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, phóng viên Dân trí cũng ghi nhận giới sinh viên có những cách tiếp nhận phim ngắn AI khác nhau. Có người chỉ xem vài clip khi tình cờ được các nền tảng đề xuất, nhưng cũng có người dành hơn 10 tiếng trong một ngày để theo dõi hết phim này đến phim khác. 

Nguyễn Nhữ Hải Yến (SN 2008) thừa nhận từng bị cuốn theo phim AI chỉ từ một đoạn video lướt thấy trên TikTok. Hình ảnh nhân vật bắt mắt, tình tiết liên tục được đẩy lên khiến cô tò mò bấm vào xem tiếp, rồi liên tiếp theo dõi 3 bộ, từ chuyện hôn nhân, gia đình, công sở đến những câu chuyện xuyên không lấy bối cảnh thời đồ đá, Ai Cập...

“Một khi đã "cày" thì cứ phải xem liên tục mấy tiếng. Biết là nên dừng, nhưng đôi khi khó dứt ra vì đã lỡ xem rồi. Tôi cũng phải thừa nhận nhân vật AI ngày càng đẹp, hình ảnh khá chân thật. Một số phim vẫn còn lỗi hiệu ứng, chuyển cảnh chưa mượt nhưng không đáng kể”, Hải Yến nói.

Tuy từng bị cuốn theo, Hải Yến vẫn giữ giới hạn rõ ràng với việc xem phim. Cô chỉ xem miễn phí trên mạng xã hội, không tải ứng dụng hay bỏ tiền để theo dõi. Khi một tập bị khóa, nữ sinh chấp nhận xem 2 đoạn quảng cáo để mở tiếp.

"Không thử thì khó hiểu vì sao người ta lại bị cuốn vào. Nhưng một khi đã xem, đôi khi rất khó dừng lại. Có thời gian, sau giờ học, tôi về nhà là đóng cửa phòng, bật máy lạnh rồi nằm cày phim AI. Có hôm xem đến 2-3h sáng chỉ để theo hết một bộ phim", Mai Kiến Quốc (SN 2007) kể với phóng viên.

Khoảng một năm nay, Quốc thường tìm đến những bộ phim Trung Quốc có mô-típ tổng tài, đứa con bị bỏ rơi, chuyện tình đam mỹ... Ban đầu chỉ là một đoạn phim tình cờ lướt thấy, nhưng càng xem, anh càng muốn biết diễn biến tiếp theo. Có lần, Quốc dành hơn 10 tiếng để theo dõi phim AI. Theo anh, bạn bè cùng lớp cũng có nhiều người "nghiện" dòng phim này.

Sau một thời gian, Quốc nhận ra việc thức khuya để xem phim không thể kéo dài. Hiện anh cố gắng tiết chế hơn, chỉ mở phim khi có thời gian rảnh, thay vì để những tập phim kéo mình đi hết giờ này sang giờ khác.

Không chỉ thu hút sinh viên, phim ngắn AI còn trở thành lựa chọn giải trí sau giờ làm của một số nhân viên văn phòng.

Với C.X.T. (36 tuổi, nhân viên văn phòng, phường Gò Vấp), thói quen xem phim ngắn từng ảnh hưởng đến cả giấc ngủ và công việc. Anh kể, mình bắt đầu xem phim ngắn AI khoảng một năm trước. Những bộ phim dài hàng chục tập, mỗi tập chỉ vài phút, các tập đầu thường được mở miễn phí, còn đoạn tiếp theo có thể yêu cầu người xem trả phí hoặc xem quảng cáo.

Anh T. cho biết từng nạp khoảng 150.000 đồng vào một ứng dụng vì nghĩ có thể xem trọn bộ phim. Tuy nhiên, sau vài tập, anh lại được yêu cầu trả thêm tiền. Những lần phim dừng đúng lúc nhân vật sắp trả thù hoặc đổi đời khiến anh tiếp tục nạp tiền và nhiều đêm thức khuya để theo dõi diễn biến câu chuyện.

Về sau, không muốn trả phí lẻ cho từng bộ phim, anh T. chuyển sang mua gói hội viên một năm của một ứng dụng với giá 1.999.000 đồng. “Lúc xem tôi thấy thỏa mãn, nhưng tắt điện thoại rồi gần như chẳng nhớ gì. Có thời gian tôi thường xuyên đau đầu vì thiếu ngủ, khó tập trung suy nghĩ”, anh T. kể.

Nhận thấy thói quen này ảnh hưởng đến sức khỏe và công việc, cuối cùng, anh T. quyết định gỡ các ứng dụng phim ngắn để điều chỉnh sinh hoạt.

Từ tâm lý “xem nốt tập này” đến thói quen khó kiểm soát

Trao đổi với phóng viên Dân trí, Thạc sĩ Lê Anh Tú, giảng viên Khoa Quan hệ công chúng - Truyền thông, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM (UEF), cho rằng phim ngắn AI không mặc nhiên gây hại. Vấn đề đáng lưu ý nằm ở khả năng tự kiểm soát của người xem.

“Xem vài tập lúc rảnh là nhu cầu giải trí bình thường. Với tiểu thương, những lúc chờ khách là khoảng thời gian thuận tiện để mở một vài tập phim ngắn. Thời lượng mỗi tập chỉ vài phút, tình tiết được đẩy nhanh nên người xem dễ theo dõi mà không cần dành một khoảng thời gian dài. Điều cần lưu ý là từ một vài tập, người xem có thể tiếp tục chuyển sang phim khác, xem lâu hơn dự định và khó tự dừng lại”, ông nói.

Một chuyên gia truyền thông cho rằng việc các ứng dụng đặt điểm dừng ngay trước tình tiết cao trào khiến người xem có xu hướng mở tiếp để biết kết quả. Khi nội dung được chia nhỏ và tính phí theo từng tập, mỗi khoản thanh toán không lớn nhưng có thể khiến người dùng chi nhiều hơn dự định vì tâm lý “xem nốt tập này”.

Theo chuyên gia, đây là cách khai thác sự tò mò từng phổ biến ở truyện tranh, tiểu thuyết mạng, nay được đẩy mạnh trên nền tảng phim ngắn nhờ thao tác xem tiếp thuận tiện.

Ở góc độ tâm lý và sức khỏe, Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân cho rằng điều cần lưu ý không chỉ là thời gian xem phim, mà là khả năng tự dừng và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

“Giấc ngủ thường là một trong những lĩnh vực bị ảnh hưởng sớm nhất. Thức khuya, ngủ ít khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ, dẫn đến mệt mỏi và giảm khả năng tập trung vào ngày hôm sau”, ông nói. 

Theo chuyên gia, việc thường xuyên tiếp xúc với những hình ảnh được AI lý tưởng hóa cũng có thể khiến một số người hình thành kỳ vọng thiếu thực tế về ngoại hình, tình yêu hoặc thành công nếu không phân biệt rõ với đời thực.

Về triển vọng, Thạc sĩ Lê Anh Tú cho rằng phim ngắn AI có lợi thế ở tốc độ sản xuất và chi phí, khi công nghệ có thể tạo nhân vật, bối cảnh, giọng nói, chuyển động trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc sản xuất dễ dàng cũng khiến các mô-típ được ưa chuộng nhanh chóng bị lặp lại, trong khi chất lượng kịch bản và hình ảnh giữa các phim chưa đồng đều.

Theo ông, để giữ chân khán giả lâu dài, phim AI vẫn cần một câu chuyện đủ hấp dẫn, hình ảnh nhất quán và nhân vật có cảm xúc thuyết phục.

“Tôi cho rằng phim ngắn AI sẽ còn phát triển. Khi công nghệ ngày càng hoàn thiện, nếu nhà sản xuất đầu tư tốt cho kịch bản và chất lượng thể hiện, loại hình này có thể trở thành đối thủ đáng chú ý của phim do diễn viên thật đóng”, ông nhận định.