Chị Trần Thu Trà, nhà đồng sáng lập thương hiệu, vừa chia sẻ lại hành trình kinh doanh từ những ngày đầu khởi nghiệp đến quyết định đóng cửa cơ sở tại TPHCM.
Chị Trà cho biết, sau đại dịch, vợ chồng chị Trà cùng những người thân, trong đó có TikToker Long Chun, mở một quán cà phê kết hợp ăn sáng nhỏ tại phố cổ Hà Nội.
Quán nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Có thời điểm, khách xếp hàng dài khoảng 20m để chờ mua đồ ăn. Lượng khách đông khiến căn bếp luôn trong tình trạng hoạt động liên tục. Kết quả kinh doanh ban đầu rất khả quan. Chỉ sau 4 tháng, quán đã hoàn vốn. Doanh thu có thời điểm vượt 1 tỷ đồng/tháng.
Chị Trà và Long Chun quyết định mở rộng hoạt động vào TPHCM, đầu tư tiền tỷ vào một mặt bằng lớn trên đường Nguyễn Tri Phương. Năm đầu tiên tại TPHCM, hoạt động kinh doanh tương đối thuận lợi. Dự án thậm chí tham gia chương trình Shark Tank Việt Nam và được cam kết đầu tư 2 tỷ đồng trên chương trình.
Tuy nhiên, tình hình sau đó không diễn ra như kỳ vọng. Kinh tế khó khăn, doanh thu giảm nhưng các khoản chi phí vận hành vẫn duy trì ở mức cao. Có tháng, chị Trà phải sử dụng tiền cá nhân để trả lương nhân viên.
Các cổ đông cũng dần quay lại với công việc riêng. Sau một thời gian cố gắng duy trì, nhóm sáng lập đi đến quyết định đóng cửa quán.
Chấp nhận mất 270 triệu đồng tiền cọc để đóng cửa quán
Chị Trà cho biết, một vấn đề quan trọng trong kinh doanh là quản lý dòng tiền và xác định thời điểm dừng.
Khi mở rộng vào TPHCM, nhóm thuê mặt bằng trên đường Nguyễn Tri Phương với giá 90 triệu đồng/tháng. Thời điểm đó, cơ sở Hà Nội đạt doanh thu hơn 1 tỷ đồng/tháng. Nhóm đã tính điểm hòa vốn và chuẩn bị ngân sách vận hành trong 6 tháng.
Năm đầu tiên, hoạt động kinh doanh tương đối tốt. Quán ăn gần như thu hồi được vốn đầu tư ban đầu. Lúc thị trường thay đổi, lượng khách giảm và mức chi tiêu đi xuống, doanh thu bắt đầu sụt giảm. Các khoản tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên và chi phí vận hành vẫn phải thanh toán đều đặn. Dòng tiền vì thế ngày càng căng thẳng.
Nhóm sáng lập từng cân nhắc rót thêm vốn để duy trì hoạt động. Trước đó, họ cũng tìm đến chủ nhà để đề nghị giảm tiền thuê và hỗ trợ trong 6 tháng tiếp theo. Tuy nhiên, cuộc đàm phán không thành công. Sau khi cân nhắc, nhóm quyết định đóng cửa và chấp nhận mất 3 tháng tiền đặt cọc, tương đương 270 triệu đồng.
Chị Trà cho rằng đây là khoản lỗ lớn nhưng cần thiết để chấm dứt tình trạng tiếp tục mất tiền mỗi tháng. Khi doanh thu suy giảm, câu hỏi quan trọng không chỉ là bao giờ doanh nghiệp có thể có lãi trở lại mà còn là mỗi tháng đang mất bao nhiêu tiền và dòng tiền có thể chịu đựng được trong bao lâu.
Theo chị Trà, mặt bằng đẹp, vị trí tốt và quy mô lớn đều đi kèm chi phí cao. Nếu không kiểm soát được chi phí cố định, doanh nghiệp sẽ mất đi sự linh hoạt khi thị trường đi xuống.
Một vấn đề khác chị Trà chia sẻ là việc điều chỉnh sản phẩm theo quá nhiều ý kiến khách hàng.
Khi đưa món bún thang từ Hà Nội vào TPHCM, nhóm sáng lập tin rằng món ăn quen thuộc với người Hà Nội sẽ có cơ hội phát triển tại thị trường mới. Tuy nhiên, họ chưa nghiên cứu đủ sâu về khẩu vị, thói quen tiêu dùng và kỳ vọng dịch vụ của khách hàng địa phương.
Một số khách cho rằng món ăn quá nhạt. Một bộ phận người miền Bắc sinh sống tại miền Nam lại đánh giá hương vị phù hợp. Khách hàng trẻ có xu hướng muốn món ăn đậm đà và nổi bật hơn.
Quán đã liên tục điều chỉnh công thức theo từng góp ý. Người này đề nghị thay đổi một chút, người khác lại muốn điều chỉnh thêm. Việc thay đổi liên tục khiến món ăn dần mất đi hương vị ban đầu.
Theo chị Trà, một món ăn được yêu thích tại Hà Nội không đồng nghĩa sẽ tự động thành công tại TPHCM. Sản phẩm muốn thích nghi với thị trường cần có sự điều chỉnh, nhưng không thể đánh mất bản sắc vốn tạo nên sức hút ban đầu.