Theo phóng viên TTXVN tại Đức, ngày 30/10, tại Nhà Văn hóa Đồng Xuân ở thủ đô Berlin, Liên hiệp hội người Việt Nam tại Đức (VBD Vietnam) phối hợp với Chương trình Định hướng phát triển di cư (MEG/GIZ) tổ chức hội thảo với chủ đề “Xây dựng mô hình di cư lao động công bằng và có đạo đức tại Đức - Vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.”
Hội thảo thu hút hơn 160 đại biểu tham dự, diễn ra trong bối cảnh hợp tác giữa Việt Nam và Đức trong lĩnh vực di cư lao động và đào tạo nghề ngày càng phát triển, song cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến bảo đảm quyền lợi, an toàn và điều kiện hòa nhập cho người lao động, học viên học nghề.
Thông qua hội thảo, ban tổ chức mong muốn thúc đẩy chuyển đổi từ các hoạt động hỗ trợ mang tính tự phát sang cơ chế phối hợp có tổ chức, đồng thời phát huy kinh nghiệm, nguồn lực và mạng lưới của cộng đồng người Việt tại Đức trong hỗ trợ người di cư lao động.
Tham dự hội thảo có Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thính, Quyền Chủ tịch VBD Vietnam; ông Phan Quang Văn, Bí thư thứ nhất phụ trách hợp tác giáo dục và quản lý lưu học sinh, Đại sứ quán Việt Nam tại Đức; ông Martin Schaefer, Quận trưởng Lichtenberg (Berlin); ông David Nii Addy, đại diện MEG/GIZ; cùng đại diện các cơ quan quản lý, doanh nghiệp tuyển dụng, tổ chức phát triển, mạng lưới chuyên gia và đông đảo người lao động, học viên học nghề Việt Nam tại Đức.
Phát biểu khai mạc, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thính nhấn mạnh di cư lao động công bằng và có đạo đức có nghĩa là phải đặt nhân phẩm, quyền lợi và cơ hội phát triển của người lao động lên hàng đầu, từ khâu tư vấn, tuyển dụng, giới thiệu việc làm đến quá trình làm việc và sinh sống tại Đức. Theo ông, cộng đồng người Việt có nhiều lợi thế để định hướng, hỗ trợ những người mới sang, giúp họ sớm nhận diện khó khăn và tìm kiếm cơ hội hòa nhập.
VBD Vietnam cần phát triển thành đầu mối kết nối ở cấp liên bang, trong khi các hội thành viên đảm nhiệm việc tiếp cận, hỗ trợ người Việt tại địa phương, phát huy vai trò là “cầu nối” giúp người lao động mới hoà nhập và tham gia cộng đồng.
Tại hội thảo, ông Phan Quang Văn nhấn mạnh sự cần thiết tăng cường phối hợp giữa cộng đồng người Việt, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, các cơ quan chức năng của Đức và Đại sứ quán Việt Nam, từng bước chuyển từ những hỗ trợ tự phát sang mạng lưới hỗ trợ có tổ chức, với các đầu mối liên hệ rõ ràng và thông tin đáng tin cậy. Đại sứ quán Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các đối tác Đức và cộng đồng người Việt để thúc đẩy các mô hình hợp tác an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.
Quận trưởng Lichtenberg, ông Martin Schaefer cho biết Đức đang có nhu cầu lớn về lao động nhập cư, đặc biệt là nhân lực có tay nghề cao, nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Theo ông, quá trình hội nhập cần có sự nỗ lực từ cả hai phía, không chỉ các nước đưa lao động sang như Việt Nam cần chuẩn bị tốt, phía Đức cũng phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong tiếp nhận và hỗ trợ người lao động. Chính quyền Quận Lichtenberg cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, đồng hành lâu dài với các cộng đồng người nước ngoài, trong đó có cộng đồng người Việt Nam.
Trong khuôn khổ hội thảo, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Minh Tuấn từ Trường Đại học thuộc Cơ quan Việc làm Liên bang Đức, trình bày về thực trạng di cư lao động giữa Việt Nam và Đức, phân tích vai trò của cộng đồng người Việt tại Đức. Bà Hoàng Hằng, đại diện tổ chức Via Berlin/Brandenburg e.V., giới thiệu những đóng góp của các dự án phi lợi nhuận trong bảo vệ thực tập sinh Việt Nam và thúc đẩy di cư an toàn tại Berlin.
Tại phiên thảo luận chuyên gia, các đại biểu tập trung trao đổi về những hoạt động của cộng đồng người Việt nhằm hỗ trợ thực tập sinh và người lao động Việt Nam sang Đức, đồng thời chỉ ra những khó khăn còn tồn tại trong quá trình này.
Đáng chú ý là sự khác biệt về yêu cầu trình độ tiếng Đức, những bất cập trong đào tạo ngôn ngữ, tình trạng học viên Việt Nam bị một số doanh nghiệp từ chối tiếp nhận và việc một số người lao động chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng tuyển dụng ngay từ đầu, trong khi một số doanh nghiệp Đức chưa chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để tiếp nhận và hỗ trợ người lao động nước ngoài hòa nhập. Một vấn đề khác được đề cập là kỳ vọng chưa sát với thực tế của người lao động và gia đình về cuộc sống tại Đức.
Theo các chuyên gia, cộng đồng người Việt có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người mới sang hòa nhập thông qua chia sẻ kinh nghiệm thực tế, cung cấp thông tin về những khó khăn thường gặp và cách giải quyết. Đồng thời, cộng đồng cần tham gia tích cực hơn vào quá trình tuyển dụng, góp phần bảo đảm hoạt động này diễn ra công bằng, minh bạch và có trách nhiệm.
Các ý kiến nhận định, tình trạng già hóa dân số sẽ khiến Đức tiếp tục cần thu hút lao động từ các nước thứ ba, trong đó có Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường vai trò và tiếng nói của cộng đồng người Việt trong quá trình xây dựng chính sách di cư công bằng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các doanh nghiệp tuyển dụng và môi giới, là những yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm hoạt động đưa lao động sang Đức diễn ra an toàn và bền vững.
Hội thảo dành thời gian để người tham dự trao đổi, đưa ra những ý kiến, đề xuất, trong đó có tiếng nói của người lao động trong các lĩnh vực. Kết thúc hội thảo, các bên thống nhất những ưu tiên hành động và phân công trách nhiệm nhằm triển khai các mô hình phối hợp trong thời gian tới./.