Tuyến LRT Phú Quốc dài 17,59km, tổng vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị APEC. Tuyến sử dụng đoàn tàu chạy điện, khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm, gồm 14,81km trên mặt đất, 0,78km trên cao và 2km đi ngầm qua khu vực lõi APEC.
Hệ thống đường ray sử dụng ray rãnh 60R2, cao 180mm, mỗi thanh dài 25m. Tập đoàn Đường sắt Việt Nam và Công ty TNHH Tập đoàn Cục 16 Đường sắt Trung Quốc (CRCC16) đang triển khai gói thầu cung cấp, thi công lắp đặt và hiệu chỉnh hệ thống ray.
Công nghệ không phải điểm nghẽn
Theo ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch Tập đoàn đường sắt Việt Nam, đây là lần đầu đường sắt trực tiếp thi công tuyến đường sắt nhẹ LRT trong điều kiện hiện nay. Tuy nhiên, các công việc chính của dự án không quá mới với ngành đường sắt.
“Bê tông cốt thép, lao lắp kết cấu, đặt ray, hàn ray... đều là những công việc ngành đường sắt đã có kinh nghiệm thực hiện”, ông Mạnh nói.
Đường sắt Việt Nam từng tham gia các dự án đường sắt đô thị như Cát Linh - Hà Đông, Bến Thành - Suối Tiên; đồng thời cử cán bộ, kỹ sư, công nhân đi học tập, nghiên cứu công nghệ trong và ngoài nước.
Theo Chủ tịch Đường sắt Việt Nam, LRT Phú Quốc không có thách thức về mặt công nghệ. Về nguyên lý, đây vẫn là công nghệ đường sắt chạy trên ray. Dù yêu cầu kỹ thuật khắt khe, các hạng mục được thi công, kiểm tra và nghiệm thu từng bước. Qua thực tế tại công trường, đơn vị tư vấn cũng đánh giá cao công tác tổ chức thi công và kiểm soát chất lượng.
Không chỉ tham gia phần xây lắp, Đường sắt Việt Nam cũng có kinh nghiệm trong vận hành, khai thác đường sắt. Vì vậy, việc đơn vị đồng hành cùng chủ đầu tư sớm đưa dự án vào khai thác được đánh giá có nhiều thuận lợi.
Theo thiết kế, tuyến LRT Phú Quốc có thể vận hành tối đa 14 đoàn tàu. Trong giai đoạn 1, tỉnh An Giang và nhà đầu tư dự kiến đưa vào khai thác 6-10 đoàn, mỗi đoàn 3 toa, sử dụng năng lượng sạch.
Toàn tuyến có khả năng vận chuyển khoảng 4.500 hành khách/giờ. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển từ sân bay Phú Quốc tới Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí phía Nam đảo dự kiến còn khoảng 20 phút.
Chạy đua với thời gian
Với LRT Phú Quốc, bài toán khó không nằm ở công nghệ mà ở cuộc đua với thời gian. Khối lượng công việc lớn phải hoàn thành trước tháng 2/2027, trong khi quỹ thời gian còn lại rất ngắn.
Theo ông Đặng Sỹ Mạnh, mặt bằng và thời tiết mới là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ. “Thách thức ở đây là bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu thi công, rồi vấn đề thời tiết, khí hậu có những thời điểm thất thường”, ông nói.
Trong điều kiện đó, Đường sắt Việt Nam phải bám sát “đường găng”, chủ động tổ chức các mũi thi công và điều phối nguồn lực để không bị động trước những phát sinh trên công trường.
Ông Đinh Bá Long, Chỉ huy mũi thi công lắp đặt ray đường sắt LRT Phú Quốc, cho biết riêng hạng mục lắp đặt đường ray phải hoàn thành trước tháng 3/2027 để bàn giao cho chủ đầu tư chạy thử.
Do vậy, trên công trường, các mũi thi công duy trì 3-4 kíp mỗi ngày, tranh thủ từng khoảng thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh việc lắp đặt đường ray. Khi trời mưa, kỹ sư, công nhân vẫn dựng lều che mưa di động để tiếp tục công việc.
“Đây là áp lực không nhỏ, nhưng cũng là vinh dự. Công trình phục vụ APEC nên anh em đều xác định phải cố gắng hết sức để hoàn thành phần việc của mình”, ông Long chia sẻ.
Bài kiểm tra cho đường sắt đô thị
Theo ông Đặng Sỹ Mạnh, LRT Phú Quốc không chỉ là công trình phục vụ APEC 2027 mà còn là cơ hội để Đường sắt Việt Nam tích lũy kinh nghiệm triển khai các dự án đường sắt đô thị trong tương lai.
Kinh nghiệm không chỉ nằm ở kỹ thuật đặt, hàn ray mà còn ở khả năng tổ chức một công trường có tiến độ gấp, huy động nhiều đơn vị và điều phối nhân lực, thiết bị theo từng công việc then chốt.
“Đây cũng là một bước để khẳng định Đường sắt Việt Nam làm được những công trình như thế này và những công trình có thể có công nghệ cao hơn, ví dụ triển khai tại các thành phố, đô thị, các loại hình đường sắt đô thị, trong đó có đường sắt nhẹ”, ông Mạnh nói.