Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho rằng chính sách tiền lương mới cần tạo động lực làm việc, giữ chân và thu hút nhân lực chất lượng cao vào khu vực công.
Tại cuộc họp với Bộ Nội vụ chiều 22/9, Phó thủ tướng cho rằng tiền lương không chỉ bảo đảm đời sống mà còn phải trở thành công cụ thu hút, sàng lọc và sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Muốn vậy, chính sách mới cần khắc phục chênh lệch chưa hợp lý giữa các nhóm và thực hiện đầy đủ nguyên tắc trả lương theo vị trí việc làm.
Đây là hai nội dung còn vướng sau nhiều năm chuẩn bị cải cách. Hệ thống bảng lương mới chưa được áp dụng, cán bộ, công chức, viên chức vẫn nhận lương theo mức cơ sở nhân với hệ số; các chế độ phụ cấp cũng chưa được sắp xếp lại.
Theo Phó thủ tướng, chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội tới đây phải tính đến những thay đổi lớn của nền kinh tế và thị trường lao động, như tổ chức lại bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, già hóa dân số, biến động cơ cấu việc làm và sự xuất hiện của các hình thức lao động mới. Cơ chế điều chỉnh cũng cần đủ linh hoạt để thích ứng với biến động kinh tế trước mắt và lâu dài.
Những năm qua, Nhà nước đã nhiều lần tăng lương cơ sở, bổ sung chế độ tiền thưởng gắn với kết quả đánh giá cán bộ và điều chỉnh cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp. Việc tinh gọn bộ máy cũng tạo thêm nguồn lực cho cải cách. Tuy nhiên, theo bà, những thay đổi này mới được thực hiện từng bước, chưa tạo thành cuộc cải cách căn cơ, toàn diện.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm việc với Bộ Nội vụ về đề án cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội, chiều 22/9. Ảnh: VGP
Đề án cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội dự kiến được trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027, trước khi báo cáo Ban Chấp hành Trung ương vào tháng 3.
Nghị quyết 27 năm 2018 đặt mục tiêu xây dựng bảng lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay cho cách tính dựa trên mức lương cơ sở và hệ số. Lộ trình ban đầu dự kiến bắt đầu từ tháng 7/2021 nhưng phải hoãn do ảnh hưởng của Covid-19 và nhiều vướng mắc khác.
Quốc hội sau đó quyết định thực hiện cải cách tổng thể từ tháng 7/2024. Dù vậy, hai nội dung cốt lõi là thay hệ thống lương cơ sở, hệ số bằng bảng lương mới và sắp xếp lại phụ cấp vẫn chưa thể triển khai.
Trong thời gian tiếp tục hoàn thiện chính sách, mức lương cơ sở tăng từ 1,8 triệu lên 2,34 triệu đồng mỗi tháng vào tháng 7/2024 và lên 2,53 triệu đồng từ tháng 7/2026. Với mức hiện hành, lương công chức khoảng 3,4-25,3 triệu đồng mỗi tháng, viên chức 3,8-20,2 triệu đồng, chưa gồm phụ cấp.
Vũ Tuân
Tại cuộc họp với Bộ Nội vụ chiều 22/9, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tiền lương khu vực công phải đủ sức giữ người giỏi.
Theo bà, tiền lương không chỉ giúp cán bộ, công chức, viên chức bảo đảm đời sống, mà còn phải trở thành công cụ thu hút, sàng lọc và sử dụng nhân lực hiệu quả.
Thông điệp này đặt cải cách tiền lương vào yêu cầu rộng hơn, khi bộ máy, thị trường lao động và cơ cấu việc làm đều đang thay đổi nhanh chóng.
Chính sách mới cần xử lý chênh lệch chưa hợp lý giữa các nhóm, đồng thời thực hiện đầy đủ nguyên tắc trả lương theo vị trí việc làm.
Đây là hai nội dung quan trọng vẫn còn vướng sau nhiều năm chuẩn bị, khiến cuộc cải cách chưa thể chuyển sang giai đoạn triển khai toàn diện.
Nếu tiền lương phản ánh đúng vị trí, chức danh và trách nhiệm, khu vực công sẽ có thêm cơ sở đánh giá, bố trí và giữ chân nhân sự phù hợp.
Hiện hệ thống bảng lương mới vẫn chưa được áp dụng, cán bộ, công chức, viên chức tiếp tục nhận lương theo mức lương cơ sở nhân với hệ số.
Các chế độ phụ cấp cũng chưa được sắp xếp lại theo định hướng cải cách, trong khi đây là phần quan trọng trong tổng thu nhập của nhiều nhóm.
Cách tính hiện hành vì thế vẫn khác với mục tiêu xây dựng một hệ thống lương gắn trực tiếp với vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo.
Phó thủ tướng cho rằng chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội sắp tới phải tính đến những biến động lớn của nền kinh tế và thị trường lao động.
Những thay đổi được nêu gồm tổ chức lại bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, già hóa dân số và biến động cơ cấu việc làm.
Sự xuất hiện của các hình thức lao động mới cũng đòi hỏi chính sách phải cập nhật, tránh tình trạng quy định nhanh chóng lạc hậu sau khi ban hành.
Cơ chế điều chỉnh tiền lương cần đủ linh hoạt để ứng phó với biến động kinh tế trước mắt, đồng thời bảo đảm khả năng thích nghi trong tầm nhìn dài hạn.
Những năm qua, Nhà nước đã nhiều lần tăng lương cơ sở, bổ sung chế độ tiền thưởng gắn với kết quả đánh giá cán bộ.
Cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp cũng được điều chỉnh, còn quá trình tinh gọn bộ máy tạo thêm nguồn lực cho mục tiêu cải cách.
Tuy nhiên, theo đánh giá tại cuộc họp, các thay đổi mới chủ yếu diễn ra từng bước, chưa tạo thành một cuộc cải cách căn cơ và toàn diện.
Nghị quyết 27 năm 2018 từng đặt mục tiêu xây dựng bảng lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay cho cách tính cũ.
Lộ trình ban đầu dự kiến bắt đầu từ tháng 7/2021, nhưng phải hoãn do ảnh hưởng của Covid-19 cùng nhiều vướng mắc khác.
Sau đó, Quốc hội quyết định thực hiện cải cách tổng thể từ tháng 7/2024, nhưng hai nội dung cốt lõi đến nay vẫn chưa thể triển khai.
Đó là thay hệ thống lương cơ sở và hệ số bằng bảng lương mới, đồng thời sắp xếp lại các chế độ phụ cấp theo định hướng thống nhất.
Trong thời gian tiếp tục hoàn thiện chính sách, mức lương cơ sở tăng từ 1,8 triệu lên 2,34 triệu đồng mỗi tháng vào tháng 7/2024.
Mức lương cơ sở sẽ tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng mỗi tháng từ tháng 7/2026, theo thông tin được nêu trong bài viết của VnExpress.
Với mức hiện hành, lương công chức khoảng 3,4 đến 25,3 triệu đồng mỗi tháng, còn lương viên chức khoảng 3,8 đến 20,2 triệu đồng.
Các mức này chưa bao gồm phụ cấp, trong khi đề án cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội dự kiến trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027.
Sau đó, đề án sẽ được báo cáo Ban Chấp hành Trung ương vào tháng 3, mở thêm một mốc quan trọng cho quá trình hoàn thiện chính sách.
