Khác với máy bay vận tải thông thường, tàu bay hiệu chuẩn thực hiện các đường bay được thiết kế riêng để kiểm tra thông số kỹ thuật của hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu. Máy bay tiếp cận theo trục đường băng, bay theo quỹ đạo xác định hoặc thực hiện các thao tác để đánh giá phạm vi phủ sóng và độ chính xác của thiết bị.
Đây là bước kỹ thuật nhằm đánh giá khả năng hoạt động của các hệ thống phục vụ dẫn đường, tiếp cận và hạ cánh, góp phần hoàn thiện điều kiện khai thác sân bay Long Thành.
Trong đợt này, Trung tâm Bay kiểm tra hiệu chuẩn thuộc Công ty TNHH Kỹ thuật Quản lý bay sử dụng máy bay Beechcraft B300/B350 kiểm tra các hệ thống phục vụ đường cất hạ cánh 05R/23L.
Máy bay Beechcraft B300/B350 chuẩn bị cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất, để bay kiểm tra, hiệu chuẩn các hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu hàng không tại sân bay Long Thành. Ảnh: Phương Linh
Ngày 12/10, máy bay kiểm tra hệ thống hạ cánh bằng thiết bị kết hợp đo cự ly (ILS/DME), đèn chỉ thị độ dốc tiếp cận chính xác (PAPI) và hệ thống dẫn đường vô tuyến.
Sang ngày 13/10, các bài bay tiếp tục tập trung vào hệ thống ILS/DME và đèn tiếp cận (ALS).
Các hệ thống này đảm nhiệm những chức năng khác nhau. ILS/DME cung cấp thông tin dẫn hướng và cự ly, giúp tổ lái xác định quỹ đạo tiếp cận đường băng. Đèn PAPI hỗ trợ phi công nhận biết góc tiếp cận thông qua tín hiệu đèn. Hệ thống ALS giúp phi công nhận diện đường băng và định hướng khi chuyển sang giai đoạn tiếp cận bằng mắt.
Qua các bài bay, lực lượng chuyên môn thu thập dữ liệu để đánh giá độ chính xác và khả năng hoạt động của từng hệ thống trong điều kiện thực tế. Kết quả là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật phục vụ hoạt động bay tại sân bay mới.
Để phục vụ đợt bay, Trung tâm Kiểm soát không lưu Long Thành bố trí kiểm soát viên không lưu, nhân viên kỹ thuật và cán bộ quản lý. Các phương tiện, thiết bị và phương án phối hợp, xử lý tình huống được rà soát trước khi triển khai.
Lực lượng kiểm soát không lưu kiểm tra kế hoạch bay, khu vực hoạt động, phương thức liên lạc và phương án phối hợp giữa các cơ sở điều hành. Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân Tân Sơn Nhất và Trung tâm Kiểm soát không lưu Long Thành duy trì trao đổi thông tin trong quá trình tiếp nhận, điều hành và chuyển giao trách nhiệm kiểm soát tàu bay theo phương án được phê duyệt.
Bay hiệu chuẩn đòi hỏi kiểm soát viên nắm chắc nội dung từng bài bay, duy trì liên lạc liên tục và phối hợp chính xác với tổ bay cùng các đơn vị kỹ thuật mặt đất.
Tại Long Thành, lực lượng kỹ thuật rà soát điều kiện hoạt động của đài kiểm soát tại sân, hệ thống liên lạc vô tuyến VHF, thiết bị ghi âm, hệ thống cung cấp thông tin khí tượng, nguồn điện và các phương tiện thiết yếu.
Việc kiểm tra nhằm đánh giá khả năng hoạt động của từng thiết bị và điều kiện phục vụ thực tế. Đây là cơ sở để các đơn vị tổng hợp số liệu, thực hiện những bước kỹ thuật tiếp theo theo quy định.
Công tác khí tượng hàng không cũng được chuẩn bị đồng bộ. Trung tâm Khí tượng hàng không Tân Sơn Nhất bố trí một cán bộ lãnh đạo và hai nhân viên cung cấp thông tin khí tượng phục vụ đợt bay. Ba nhân viên khác tham gia huấn luyện thực hành tại vị trí làm việc, vừa thực hiện nhiệm vụ vừa chuẩn bị nhân lực cho giai đoạn khai thác sân bay Long Thành.
Việc bố trí lực lượng khí tượng tại sân bay mới giúp đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin phục vụ hoạt động bay, đồng thời tạo điều kiện để nhân viên làm quen với môi trường làm việc, quy trình phối hợp và điều kiện khai thác thực tế.
Phi công theo dõi, điều khiển tàu bay thực hiện các bài bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu hàng không tại Cảng HKQT Long Thành. Ảnh: Phương Linh
Theo đại diện Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), bay hiệu chuẩn là công đoạn kỹ thuật cần thiết trước khi đưa các hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu vào phục vụ khai thác. Kết quả đánh giá giúp xác định mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của thiết bị, từ đó hoàn thiện các điều kiện theo quy trình chuyên môn.
Quá trình này cũng góp phần rà soát phương án phối hợp giữa các cơ sở điều hành bay, điều kiện kỹ thuật và khả năng sẵn sàng của lực lượng kiểm soát không lưu, khí tượng tại Long Thành.
Công tác bảo đảm an ninh, an toàn khu bay được triển khai song song. Trung tâm Kiểm soát không lưu Long Thành phối hợp với Ban Quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành kiểm soát người và phương tiện di chuyển từ đường lăn vào khu vực đường cất hạ cánh, bảo đảm các lực lượng tuân thủ quy định.
VATM sẽ tiếp tục phối hợp với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và các đơn vị liên quan hoàn thiện điều kiện bảo đảm hoạt động bay, nâng cao khả năng sẵn sàng của hệ thống điều hành, kỹ thuật và khí tượng. Mục tiêu là đưa sân bay Long Thành vào khai thác an toàn, hiệu quả theo kế hoạch.
Sân bay Long Thành rộng khoảng 5.000 ha, tổng vốn đầu tư gần 16 tỷ USD. Giai đoạn một gồm một đường băng và một nhà ga hành khách, công suất thiết kế 25 triệu lượt khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Sân bay dự kiến khai thác cuối năm 2026.
Khi đi vào hoạt động, Long Thành cùng Tân Sơn Nhất sẽ đảm nhận vai trò cửa ngõ hàng không của vùng TP HCM, góp phần giảm tải cho sân bay hiện hữu và mở rộng khả năng khai thác các đường bay quốc tế, vận chuyển hàng hóa.
Đoàn Loan - Phước Tuấn