Những đề xuất sửa đổi về luật lao động, ngày nghỉ lễ

Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội đang thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm do Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng.

Cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động như bỏ ngành nghề cho thuê lại lao động khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, chuyển từ cấp phép sang đăng ký quỹ; luật hóa nghỉ lễ Văn hóa Việt Nam nâng tổng số ngày lễ chính thức lên 12; phân quyền nhiều hơn cho lãnh đạo cấp xã đăng ký nội quy lao động khi được ủy quyền, xử lý đình công không đúng thủ tục để phù hợp bộ máy chính quyền địa phương hai cấp.

Số ngày nghỉ lễ chính thức sẽ tăng lên 12

Dự thảo luật bổ sung quy định 24/11 hàng năm là ngày Văn hóa Việt Nam, lao động được nghỉ làm, hưởng nguyên lương. Trên cơ sở quyết định của Thủ tướng về dịp nghỉ Tết Âm lịch và Quốc khánh, trước ngày 30/9 hàng năm, Bộ trưởng Nội vụ thông báo lịch nghỉ lễ Tết của năm sau. Việc thông báo sớm để người dân, doanh nghiệp, cơ quan chủ động bố trí kế hoạch cá nhân, sản xuất, kinh doanh, tránh xáo trộn đời sống.

Khi được luật hóa, Việt Nam có 12 ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương, gồm Tết Dương lịch 1 ngày, Tết Âm lịch 5 ngày, giỗ Tổ Hùng Vương một ngày, dịp 30/4 một ngày và 1/5 một ngày, Quốc khánh 2 ngày, Văn hóa Việt Nam một ngày.

Cắt giảm điều kiện kinh doanh cho thuê lại lao động

Luật hiện hành quy định cho thuê lại lao động là việc người lao động giao kết hợp đồng với người sử dụng là doanh nghiệp cho thuê lại lao động, sau đó người này được chuyển sang làm việc và chịu sự điều hành của người sử dụng lao động khác mà vẫn duy trì quan hệ lao động với người sử dụng ban đầu đã giao kết hợp đồng.

Đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chỉ được thực hiện bởi doanh nghiệp có giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động. Điều kiện cấp phép là đại diện pháp luật của doanh nghiệp phải là người quản lý theo quy định của Luật Doanh nghiệp, không có án tích, trực tiếp làm chuyên môn hoặc quản lý về cho thuê lại hoặc cung ứng lao động từ đủ 3 năm trở lên trong 5 năm liền kề trước khi đề nghị cấp phép. Doanh nghiệp đã ký quỹ 2 tỷ đồng.

Thư ký/Trợ lý hành chính

Quản lý, giám sát, vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng và phục vụ trên giàn khoan dầu khí

Dự luật sửa đổi theo hướng bỏ cho thuê lại lao động khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chuyển từ cấp phép sang cơ chế đăng ký quỹ, thông báo hoạt động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền và áp dụng đối với một số công việc nhất định. Chính phủ quy định việc ký quỹ, thông báo hoạt động, chấm dứt hoạt động, danh mục công việc được cho thuê lại lao động.

Thẩm tra nội dung, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cơ bản tán thành việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh với hoạt động nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện cho doanh nghiệp. Song việc bỏ các điều kiện về cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động theo quy định hiện hành có thể làm giảm công cụ sàng lọc, kiểm soát doanh nghiệp ngay từ khi gia nhập thị trường và tăng rủi ro với lao động cho thuê lại.

Thực tế cho thấy 6 tháng đầu năm 2026, số lượng doanh nghiệp cho thuê lại lao động đã tăng gấp đôi so với số được cấp phép trước đây. Do vậy, cơ quan soạn thảo cần hoàn thiện cơ chế hậu kiểm, đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước, không tạo "khoảng trống pháp lý" và kịp thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Nới điều kiện về sức khỏe làm việc với lao động nước ngoài tại Việt Nam

Bộ luật Lao động hiện hành cho phép lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam với điều kiện đủ 18 tuổi trở lên, đầy đủ năng lực hành vi dân sự; có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề, kinh nghiệm làm việc, có đủ sức khỏe theo quy định của Bộ trưởng Y tế; không trong thời gian chấp hành hình phạt hoặc chưa được xóa án tích, hoặc trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Người này cũng phải có giấy phép lao động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp, trừ 9 nhóm không thuộc diện cấp phép theo luật.

Dự thảo sửa đổi theo hướng thay thế chuẩn sức khỏe "theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế" thành "có sức khỏe làm việc"; có giấy phép lao động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp, trừ trường hợp khác theo quy định pháp luật.

Trong báo cáo thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng sửa đổi điều kiện "sức khỏe làm việc" còn chung chung, có thể tạo cách hiểu khác nhau trong thực hiện. Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ nội hàm, tiêu chí và cơ chế xác định, chứng minh tình trạng sức khỏe của lao động nước ngoài đủ điều kiện để không tạo cách hiểu khác nhau. Ban soạn thảo đồng thời cần rà soát tính thống nhất với quy định hiện hành về khám sức khỏe và hồ sơ cấp giấy phép lao động. Về loại trừ điều kiện giấy phép lao động, Ủy ban đề nghị cân nhắc vì "trừ trường hợp khác theo quy định" có phạm vi rộng, chưa xác định rõ ngoại lệ.

Phân quyền nhiều hơn cho chủ tịch UBND cấp xã

Luật quy định đăng ký nội quy lao động áp dụng với người sử dụng 10 lao động trở lên, thực hiện tại cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh nơi đăng ký kinh doanh. Tùy điều kiện thực tế, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có thể ủy quyền cho cấp huyện thực hiện việc này.

Dự thảo luật sửa đổi theo hướng giao chủ tịch UBND cấp xã thực hiện đăng ký nội quy lao động trong trường hợp được người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh ủy quyền, nhằm phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.

Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất phân quyền cho chủ tịch UBND cấp xã chủ trì, phối hợp xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục. Luật hiện hành giao cho chủ tịch UBND cấp huyện.

Trong dự thảo báo cáo thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ trong trường hợp đình công xảy ra ở doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, địa điểm sản xuất đóng ở nhiều xã thì chủ tịch UBND xã nào chủ trì. Đồng thời, cần làm rõ vai trò của cơ quan chuyên môn tham mưu cấp tỉnh trong xử lý vụ việc, xác định rõ đầu mối công đoàn trên địa bàn. Bởi xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục mang tính cấp bách nên việc xác định càng rõ chủ thể càng đảm bảo tính khả thi.

Phương Hà