Chuyện chưa từng công bố về thi thể đóng băng nằm ở Everest 30 năm

Suốt 30 năm, thi thể một nhà leo núi nằm lại trên sườn Everest, được nhiều người nhận ra nhờ đôi giày màu xanh nổi bật giữa tuyết trắng. Danh tính của ông vừa được xác nhận bằng xét nghiệm ADN. Đó là nhà leo núi người Ấn Độ Dorje Morup.

Suốt nhiều năm qua, thi thể của ông được các nhà leo núi Everest đặt biệt danh là "đôi giày xanh" và trở thành cột mốc trong hành trình chinh phục "nóc nhà thế giới".

Ấn Độ đang lên kế hoạch đưa thi thể ông về quê nhà, dự kiến triển khai vào năm 2027. Nhưng nhiệm vụ này có thể đặt đội cứu hộ đứng trước những hiểm nguy khắc nghiệt trên ngọn núi cao nhất thế giới.

Trận bão dữ dội cướp đi sinh mạng 8 người

Trong đoạn video cũ, một người đàn ông mặc áo nỉ dệt kim nở nụ cười khi cẩn thận gắn đinh móc vào giày, chuẩn bị cho hành trình chinh phục Everest.

Đoạn phim hiếm hoi được ghi lại cách đây 30 năm là những hình ảnh cuối cùng được biết đến của nhà leo núi Dorje Morup trước khi ông thiệt mạng trong trận bão dữ dội gần đỉnh Everest năm 1996.

Trận bão cướp đi sinh mạng của 8 người và trở thành bối cảnh cho cuốn sách "Into Thin Air" của nhà báo kiêm nhà leo núi Jon Krakauer. Trong cuốn sách, ông kể lại những trải nghiệm có thật trong thảm họa.

Ba người gồm Dorje Morup, Tsewang Paljor và Tsewang Smanla, là thành viên của Lực lượng Cảnh sát Biên phòng Ấn Độ - Tây Tạng (ITBP). Đây là đơn vị chuyên trách bảo vệ các đỉnh núi và cửa đèo dọc biên giới Himalaya giữa Ấn Độ và Trung Quốc, dài khoảng 3.488km.

Lực lượng này hoạt động tại những địa hình khắc nghiệt nhất thế giới và tuyển dụng nhiều nhân sự từ các cộng đồng sinh sống ở vùng núi cao Himalaya của Ấn Độ.

Mùa xuân năm 1996, nhóm leo núi đặt mục tiêu trở thành đội người Ấn Độ đầu tiên chinh phục Everest theo tuyến đường phía Bắc đầy thử thách.

Trong đó, ông Morup, Paljor và Smanla được đồng đội đánh giá là những nhà leo núi hàng đầu. Họ thân thiết với nhau như người trong gia đình.

Những thước phim chưa từng được công bố cho thấy sự gắn bó giữa các thành viên. Trong một chiếc lều, người đàn ông múc thức ăn từ nồi đang bốc khói rồi chia cho đồng đội.

Những hình ảnh vui vẻ ấy tương phản với kết cục bi thảm đang chờ họ trên ngọn núi.

Harbhajan Singh, trưởng nhóm trong chuyến thám hiểm định mệnh, là một trong những người cuối cùng nhìn thấy Morup, Paljor và Smanla còn sống. Nhà leo núi kỳ cựu này hiện nghỉ hưu.

Trong cuộc trò chuyện với truyền thông mới đây tại nhà riêng ở bang Punjab, ông Singh lật giở những cuốn album ảnh và nhớ lại thể lực đáng nể của ba người đồng đội đều không may thiệt mạng.

"Trong trí nhớ của tôi, họ chưa bao giờ thể hiện sự mệt mỏi", ông nói.

Sau mỗi ngày leo núi gian khổ, khi các thành viên khác trở về lều nghỉ ngơi, Morup, Paljor và Smanla thường vẫn còn đủ sức pha trà, động viên tinh thần mọi người. Ông Singh mô tả Morup là người dễ gần, làm việc lặng lẽ và không thích phô trương.

Sau nhiều tuần leo núi, ông Singh dẫn đầu nhóm 6 người, trong đó có Morup, Paljor và Smanla, vượt lên phía trên lều trại cuối cùng ở độ cao khoảng 8.300m. Khi đó, họ chỉ còn cách đỉnh Everest hơn 500m.

Nhiệm vụ của nhóm trong ngày 10/5 là mở đường đến bậc thứ hai (Second Step), đồng thời kiểm tra độ ổn định của chiếc thang được cố định vào vách đá. Đây là đoạn vượt địa hình gần như thẳng đứng dài khoảng 40m, được xem là một trong những phần khó nhất về kỹ thuật trên hành trình chinh phục Everest.

Sau đoạn này, các nhà leo núi sẽ bước vào chặng cuối cùng lên đỉnh, thường mất khoảng 4 giờ trong điều kiện thời tiết bình thường. Tuy nhiên, ông Singh thấy mây hình thành trên Everest là dấu hiệu thời tiết xấu có thể xuất hiện. Ông quyết định không đi tiếp.

Tuy nhiên, ba nhà leo núi còn lại cho biết, họ vẫn quyết tâm chinh phục hành trình. Họ liên lạc qua bộ đàm với trại căn cứ, thông báo rằng đã leo tới đỉnh.

Thời điểm đó, ông Singh đã quay về lều an toàn thì nhận được thông tin này. Ông rất vui mừng nhưng không nghĩ rằng niềm vui chẳng kéo dài bao lâu.

Những người không trở về

Cơn bão nhanh chóng ập đến khiến nhiều nhà leo núi ở cả hai sườn Everest trở tay không kịp.

Ở phía Nepal, các nhà leo núi người Mỹ Scott Fischer và Doug Hansen thiệt mạng cùng với Rob Hall và Andy Harris đến từ New Zealand và Yasuko Namba đến từ Nhật Bản.

Trong khi đó, ở trại căn cứ phía Tây Tạng, nhóm thám hiểm Ấn Độ lo lắng theo dõi ánh đèn đội đầu trên sườn núi khi đồng đội của mình bắt đầu hành trình xuống núi.

Jon Gangdal, nhà leo núi người Na Uy, dẫn đầu một đoàn thám hiểm riêng ở sườn phía Bắc Everest, từng liên lạc với nhóm Ấn Độ. Ông cho rằng việc xuống qua bậc thứ hai trong điều kiện đó sẽ vô cùng khó khăn.

"Họ có thể bị tấn công bằng luồng gió cực mạnh", ông nói,

Luồng gió này cuốn theo tuyết và băng, tạo ra những cơn giật với tốc độ 150-200km/h, đồng thời khiến nhiệt độ giảm xuống mức âm 60-80 độ C. Phơi mình giữa điều kiện thời tiết này vô cùng nguy hiểm.

Ông Singh là người cuối cùng nhìn thấy đồng đội của mình. Nhà leo núi Ấn Độ Morup tìm cách xuống núi giữa cơn bão, nhưng không trở về an toàn. Thi thể ông nằm gần tuyến đường phía dưới bậc thứ nhất trong một hang đá vôi nhỏ với đôi giày xanh có thể nhìn thấy giữa tuyết.

David Roeske - nhà leo núi người Mỹ từng lên đỉnh Everest vào các năm 2013 và 2016 - cho biết, mỗi lần đi qua thi thể ông Morup là một dịp để tưởng nhớ người đã khuất.

Kế hoạch đưa thi thể về quê nhà vào năm 2027

Sau khi danh tính của ông Morup được xác nhận chính xác nhờ ADN, Ấn Độ bắt đầu tìm kiếm một đội Sherpa tinh nhuệ có khả năng thực hiện nhiệm vụ đưa thi thể ông xuống núi.

Kế hoạch này có thể phải đối mặt với nhiều trở ngại. Sau 30 năm bị đông cứng, thi thể ông Morup rất cứng và nặng, khiến việc di chuyển trở nên khó khăn hơn.

Theo một quan chức ITBP, chiến dịch dự kiến diễn ra trong mùa leo núi tháng 4-5/2027, sau khi các bên hoàn tất những thủ tục cần thiết, bao gồm phê duyệt và cấp phép.

Suốt ba thập kỷ, đôi giày xanh là dấu hiệu giúp những người chinh phục Everest nhận ra một thi thể nằm lại trên núi. Giờ đây, khi danh tính người đã khuất được xác nhận, Ấn Độ hy vọng có thể khép lại hành trình dang dở của Dorje Morup bằng cách đưa ông trở về quê nhà.

Tuy nhiên, để biến kế hoạch thành hiện thực, những người tham gia vẫn phải đối mặt với câu hỏi khó nhất: Làm thế nào đưa một thi thể ra khỏi vùng tử thần mà không đặt thêm sinh mạng vào hiểm nguy?

Theo Travel