Trong hai trận mưa lớn liên tiếp vào ngày 30/9 và 1/10 gây ngập diện rộng, người dân TPHCM còn liên tục chứng kiến bầu trời rực sáng bởi hàng nghìn tia sét kèm tiếng sấm gầm vang. Hiện tượng thời tiết cực đoan này khiến nhiều người không khỏi hoang mang khi lưu thông trên đường.
Theo thống kê của Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong 2 ngày 30/9 và 1/10, TPHCM hứng 3.810 tia sét, trong đó hơn 2.000 tia giáng xuống mặt đất. Đây là một trong những đợt có số lượng sét nhiều nhất trong gần 2 năm qua.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Theo thống kê có gần 4.000 tia sét giáng xuống TPHCM trong 2 ngày mưa lớn vừa qua (Ảnh: Nam Anh).
Riêng ngày 30/9, TPHCM ghi nhận 2.573 tia sét, trong đó 1.457 tia giáng xuống mặt đất, số còn lại là sét đánh trong mây. Ngày 1/10, bầu trời thành phố tiếp tục xuất hiện 1.237 tia sét.
Trao đổi với phóng viên Dân trí về hiện tượng trên, TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu thời tiết và cảnh báo thiên tai cực đoan, cho biết, hàng nghìn tia sét giáng xuống TPHCM trong 2 trận mưa lớn ngày 30/9-1/10 tuân theo nguyên lý tự nhiên.
Theo ông Huy, khi mật độ mây càng dày đặc, độ cao của mây càng lớn thì sự tích điện trái dấu càng mạnh, từ đó tạo ra nhiều sét.
“Năm nay, trục hội tụ nhiệt đới dịch chuyển khá sâu xuống khu vực Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Bình thường, trục này ít hạ xuống, TPHCM chủ yếu xuất hiện mưa dông nhiệt vào buổi chiều trong vài giờ. Tuy nhiên, đợt này khác biệt khi tình trạng trên kéo dài liên tục đến 7 ngày với cùng một hình thái mưa. Đây là điều bất thường”, ông Huy nói.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Mưa lớn gây ngập đường tối 1/10 tại TPHCM (Ảnh: Nam Anh).
Theo chuyên gia, có 2 loại sét, gồm: sét đánh trong mây và sét đánh trực tiếp xuống mặt đất. Với sét đánh trong mây, người dân có thể nghe tiếng sấm lớn nhưng mức độ nguy hiểm đối với con người và hạ tầng thấp hơn.
Trong khi đó, sét đánh xuống mặt đất tiềm ẩn nguy hiểm. Tuy nhiên, mật độ sét đánh xuống đất tại các khu vực trung tâm thành phố thường thấp hơn do có nhiều công trình cao tầng được trang bị hệ thống chống sét.
“Khi sét đánh xuống, các cột thu lôi nhà cao tầng sẽ dẫn dòng sét xuống đất. Những nhà thấp tầng nằm phía dưới, dù không được trang bị cột thu lôi, vẫn được bảo vệ. Vì vậy, rủi ro sét tại các trung tâm đô thị lớn thấp hơn”, ông Huy phân tích.
Ngược lại, tại các khu vực ven đô, nguy cơ sét đánh cao hơn do có nhiều không gian trống trải. Nhà dân thường thấp, không được trang bị hệ thống chống sét nên sét có thể đánh vào những điểm cao ở khu vực ngoại ô TPHCM.
Người dân dắt xe chết máy trên đường do ngập nước ở TPHCM (Ảnh: Nam Anh).
TS Nguyễn Ngọc Huy khuyến cáo, ngay cả khi chưa xuất hiện sét, nếu phát hiện mưa dông với mật độ mây đen dày và nghe tiếng sấm từ xa, người dân cần chủ động di chuyển khỏi những khu vực có nguy cơ.
Những vị trí cần tránh gồm dưới các cây xanh lớn, đặc biệt tại khu vực tương đối bằng phẳng; các lều, chòi tạm giữa cánh đồng hoặc không gian trống trải.
Theo ông Huy, sét thường đánh nhiều hơn tại những nơi có mật độ xây dựng thưa thớt, có các điểm cao nổi bật như cây xanh, cột điện hoặc nhà dân nằm đơn độc. Đây là những vị trí có nguy cơ bị sét đánh cao, người dân không nên ở lại.
“Khi trời chuyển mưa kèm sấm, người dân không nên dắt trâu, bò ra đồng hoặc ở lại các lều, chòi tạm để tránh nguy cơ bị sét đánh. Trong đô thị, người dân có thể yên tâm hơn do có nhiều công trình cao tầng được trang bị hệ thống chống sét. Hà Nội và TPHCM là 2 đô thị có mật độ sét đánh rất lớn nhưng rất hiếm trường hợp sét đánh trực tiếp xuống mặt đất”, ông Huy chia sẻ.