Có được ép học sinh tham gia giáo dục ngoài giờ chính khóa để xếp loại?

Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM khẳng định hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa phải phục vụ mục tiêu giáo dục cụ thể, thiết thực, phù hợp chương trình học và điều kiện thực tế. Những hoạt động này cần được thiết kế theo lứa tuổi, tâm sinh lý, sức khỏe học sinh, đồng thời bảo đảm an toàn, hiệu quả trong suốt quá trình tổ chức. Sở lưu ý các trường hạn chế tổ chức theo quy mô toàn trường, nhiều khối hoặc tập trung quá đông học sinh tại cùng một thời điểm, nhằm giảm nguy cơ mất an toàn. Điểm quan trọng được nêu rõ là học sinh chỉ tham gia trên tinh thần tự nguyện, sau khi phụ huynh và học sinh đã được thông tin đầy đủ, đồng thuận. Nhà trường không được ép buộc học sinh tham gia bất kỳ hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa nào, dù hoạt động đó do trường trực tiếp tổ chức hoặc phối hợp thực hiện. Đặc biệt, việc tham gia hay không tham gia không thể được sử dụng làm tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm, kết quả học tập hoặc bất kỳ hình thức xếp loại nào khác. Với các hoạt động diễn ra trong ngày học, nhà trường phải xây dựng phương án học tập, sinh hoạt phù hợp cho những học sinh không đăng ký tham gia. Quy định này nhằm bảo đảm quyền học tập bình đẳng, tránh tình trạng học sinh bị đặt vào thế phải lựa chọn tham gia chỉ vì lo ảnh hưởng đến kết quả cuối kỳ. Theo tinh thần hướng dẫn được Thanh Niên thông tin, hoạt động ngoại khóa chỉ có ý nghĩa khi phù hợp nhu cầu học sinh, thay vì trở thành một nghĩa vụ trá hình. Trước khi triển khai, nhà trường phải công khai với phụ huynh mục đích, nội dung, thời gian, địa điểm, lịch trình, đơn vị phối hợp, phương tiện di chuyển và mức kinh phí dự kiến. Các cơ sở giáo dục cũng được yêu cầu quan tâm hỗ trợ, miễn hoặc giảm kinh phí đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn, để điều kiện tài chính không trở thành rào cản tham gia. Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải trực tiếp làm việc với đơn vị phối hợp về nội dung, kinh phí, đồng thời bảo đảm nguyên tắc thu đủ bù chi, công khai, minh bạch, không vì lợi nhuận. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm toàn diện về hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa, từ khâu chuẩn bị, phê duyệt kế hoạch đến tổ chức, giám sát và xử lý phát sinh. Hồ sơ lưu trữ bắt buộc phải có kế hoạch tổ chức, phương án bảo đảm an toàn, phương án xử lý tai nạn, ngộ độc thực phẩm, học sinh bị lạc hoặc thời tiết bất thường. Nhà trường còn phải chuẩn bị quyết định thành lập Ban tổ chức có nhân viên y tế, hợp đồng với đơn vị phối hợp, lịch trình, chứng từ bảo hiểm chuyến đi và nội quy hoạt động. Hồ sơ cũng cần kèm thư thông báo, phiếu đồng ý của cha mẹ học sinh, danh sách phân xe, giáo viên phụ trách và số điện thoại liên lạc khi cần thiết. Sở yêu cầu các trường đặc biệt theo dõi thời tiết, khí hậu, dịch bệnh cùng những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn học sinh trong suốt chuyến đi. Việc chuẩn bị kỹ càng không chỉ đáp ứng yêu cầu hành chính, mà còn giúp nhà trường phản ứng nhanh hơn trước các tình huống bất ngờ ngoài kế hoạch. Khi tổ chức hoạt động, trường phải báo cáo với UBND phường, xã, đặc khu hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo, đơn vị quản lý trực tiếp, chậm nhất trước hai ngày. Báo cáo được thực hiện theo biểu mẫu trực tuyến do Sở hướng dẫn, giúp cơ quan quản lý nắm lịch trình, quy mô và phương án bảo đảm an toàn. Nếu xảy ra tai nạn, ngộ độc thực phẩm, học sinh bị thương hoặc mất liên lạc, người đứng đầu phải lập tức sơ cứu, cấp cứu, phối hợp chính quyền và cơ quan chức năng nơi xảy ra sự việc. Trong tình huống mất an toàn, nhà trường phải thông tin ngay cho phụ huynh, đồng thời báo cáo bằng điện thoại và gửi văn bản trong vòng 24 giờ đến cơ quan quản lý trực tiếp. Sau mỗi hoạt động, đơn vị tổ chức phải tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm, qua đó điều chỉnh nội dung, cách triển khai và biện pháp bảo đảm an toàn cho những lần sau. Như vậy, câu trả lời cho việc có được ép học sinh tham gia để xếp loại hay không là không, bởi hoạt động phải tự nguyện, minh bạch, phù hợp và tuyệt đối không gắn với tiêu chí đánh giá học sinh.