Ngày 17/10, hàng trăm nghìn người đã tham gia biểu tình trên khắp nước Pháp nhằm phản đối chi phí sinh hoạt gia tăng và việc cắt giảm chi tiêu công.
Chiếc xe bốc cháy tại quảng trường Republique trong cuộc biểu tình tại Pháp. (Ảnh: AP)
Sốc khi thấy cảnh đốt phá
Trịnh Minh Hằng, du học sinh Việt Nam sống tại thành phố Nice, miền Nam nước Pháp, cũng trải qua những ngày sinh hoạt đảo lộn vì biểu tình, dù nơi đây cách xa Paris.
Theo lời kể của Hằng, trước ngày 17/10, biểu tình diễn ra tại một số khu vực ở Nice, quanh một số trường học, đặc biệt là các trường đại học. Trường của Hằng cũng nằm trong khu vực có biểu tình và là một trong những trường công lớn nhất ở miền Nam nước Pháp, thu hút đông người tham gia. Tuy nhiên, không phải toàn thành phố đều xảy ra biểu tình.
Thông báo các lớp học bị huỷ do biểu tình. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)
Tình hình ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của Hằng. Có thời điểm, phương tiện công cộng bị gián đoạn khiến chị mất tới hai tiếng mới về được nhà. Hằng kể: “Một số người đốt phá cách trường mình một vài trạm xe buýt nên khi mình về thì không về ngay được”.
Ngày 17-18/10 là thời điểm biểu tình đông đảo và hỗn loạn nhất, nhưng đến đầu tuần này, mọi thứ tại nơi chị sống cơ bản trở lại bình thường.
Các nhóm trò chuyện của sinh viên trường Hằng liên tục cập nhật thông tin về việc nghỉ học, học trực tuyến hay trở lại trường. Có hôm nhà trường thông báo học bình thường nhưng sáng hôm sau lại hủy lớp. Sau một tuần, Hằng vẫn chưa biết việc học trực tuyến có tiếp tục hay không.
Hằng chủ động theo dõi thông tin về biểu tình trên các nền tảng mạng xã hội để biết trường có đóng cửa hay không, từ đó sắp xếp việc đi học, đồng thời cố gắng tránh những khu vực có thể xảy ra hỗn loạn.
Hằng mới đến Pháp 2 tháng và cũng từng chứng kiến biểu tình trước đây nhưng chưa thấy cảnh đốt xe hay đập phá cửa hàng như tại Pháp. “Lần đầu tiên mình nhìn thấy chuyện này ở Pháp nên cũng sốc”, Hằng chia sẻ. Khi xem những hình ảnh và video được đăng tải, người thân của Hằng lo lắng, thậm chí khuyên chị cân nhắc về Việt Nam. Tuy nhiên, tình hình dần ổn định.
Theo quan sát của Hằng, một số bất bình liên quan đến điều kiện cơ sở vật chất học tập, chi phí sinh hoạt và giá thuê nhà. Một số trường thiếu giáo viên, thậm chí phải ghép học sinh các lớp với nhau.
Người yêu của Hằng là người Pháp, làm việc tại một hiệu thuốc gần trung tâm Nice. Vào ngày biểu tình đông người, cửa hàng đóng cửa từ khoảng 3 giờ chiều vì chủ sợ người biểu tình xông vào đập phá hoặc trộm cắp, nhân viên được cho về sớm. Dù sinh ra và lớn lên ở Pháp, anh cũng cảm thấy sợ khi chứng kiến cảnh tượng như vậy tại thành phố mình sống.
Dù vậy, Hằng cho rằng cuộc sống ở Pháp vẫn có những phúc lợi tốt như hỗ trợ dành cho sinh viên, từ bữa ăn 1 Euro (khoảng 29.000 đồng), vé tàu xe giá rẻ đến trợ cấp tiền nhà dành cho cả sinh viên quốc tế. Những lợi ích đó khiến chị cảm thấy việc tiếp tục sống ở Pháp vẫn xứng đáng, dù phải cẩn thận hơn. “Trước mắt mình vẫn sẽ tiếp tục cố gắng ở lại đây, ít nhất là để hoàn thành việc học”, Hằng nói.
Ngọn lửa thiêu rụi tòa thị chính Limoges, công trình được xếp hạng di tích lịch sử.
Tiếp tục cuộc sống
Chị Phương Ngọc (quê Hà Nội), sinh sống và học tập tại Pháp gần 5 năm cho biết hiện tình hình đã được kiểm soát hơn so với những ngày cao điểm. Theo chị, biểu tình không phải chuyện lạ ở Pháp nhưng mức độ bạo lực trong đợt bất ổn lần này khiến nhiều người lo ngại.
“Đại đa số người Việt vẫn an toàn nhưng ở Paris có phần nguy hiểm hơn”, chị Ngọc chia sẻ.
Theo chị, các cuộc biểu tình thường được đặt lịch trước. Tại nơi chị sinh sống, một số trường công ở khu vực trung tâm thành phố cho học sinh, sinh viên nghỉ học hoặc chuyển sang học trực tuyến, tùy vào cơ chế của từng trường. Nhà trường cũng khuyến cáo hạn chế ra đường trong những ngày diễn ra biểu tình.
Từ trải nghiệm của mình, chị Ngọc nhận thấy các đợt biểu tình tại Pháp không phải chuyện hiếm, năm nào cũng có. Lần gần đây nhất biểu tình biến tướng thành bạo lực là khoảng đầu năm 2022 khi người dân Pháp phản đối cơ chế về nghỉ hưu.
“Tuy nhiên, đây là đợt biểu tình có ảnh hưởng nghiêm trọng nhất và có xu thế lan ra cả châu Âu”, chị Ngọc nói.
Tương tự, anh Nguyễn Vũ Lộc, đã sống và làm việc nhiều năm tại Pháp, khẳng định cuộc sống không có quá nhiều thay đổi. Hàng ngày, anh vẫn đi làm bình thường.
Trước đó, cảnh sát Paris cũng triển khai trực thăng bay vòng quanh Quảng trường Cộng hòa, tâm điểm của các cuộc đụng độ cuối tuần trước, rọi đèn pha để kiểm tra xem lệnh giới nghiêm có được tuân thủ hay không.
Nhưng cảnh sát không áp dụng lệnh giới nghiêm tại một số địa điểm như đại lộ Champs-Elysées, khu vực quanh ga tàu Saint-Lazare và một phần phố Rue de Turbigo ở trung tâm Paris, nơi người biểu tình đã dựng chướng ngại vật và đốt lửa.
Theo Bộ Tư pháp, khoảng 2.400 người bị bắt trong các cuộc biểu tình bạo lực từ ngày 17/10, trong đó hơn 800 người bị đề nghị truy tố. Lực lượng đặc nhiệm chống khủng bố RAID của Pháp cũng bắt giữ Hodei Ciarra Docampo (34 tuổi), do bị tình nghi tham gia phóng hỏa tòa thị chính thành phố Limoges.
Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu thông tin thêm một chiến dịch an ninh “quy mô lớn” đang được lên kế hoạch để đối phó với các cuộc biểu tình mới vào cuối tuần này, nhưng không nêu thông tin cụ thể.