Cựu Bộ trưởng Y tế Kim Tiến vắng mặt trong phiên kháng cáo xin hưởng án treo

Ngày 25 và 26/9, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội mở phiên xét xử kháng cáo trong vụ án liên quan hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 tại Ninh Bình. Cựu Bộ trưởng Y tế Kim Tiến cùng chín bị cáo còn lại đề nghị cấp phúc thẩm xem xét giảm hình phạt, cho hưởng án treo và giảm số tiền bồi thường phải nộp. Vụ án được xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, với nhiều sai phạm phát sinh qua quá trình triển khai dự án. Tại phiên sơ thẩm hồi tháng 5, bà Kim Tiến bị tuyên phạt sáu năm tù và buộc bồi thường 108 tỷ đồng theo trách nhiệm được xác định trong vụ án. Bản án cũng ghi nhận con trai cựu bộ trưởng đã thay mẹ bồi thường 24,5 tỷ đồng, một tình tiết được xem xét khi đánh giá hậu quả và khắc phục thiệt hại. Cả mười bị cáo đều kháng cáo, trong đó mỗi người đưa ra những đề nghị khác nhau liên quan mức án, điều kiện chấp hành hình phạt và nghĩa vụ tài chính. Sáng 25/9, khi bắt đầu phần thủ tục, Hội đồng xét xử công bố đơn xin vắng mặt của bà Tiến, nhưng không nêu cụ thể cựu bộ trưởng đang điều trị căn bệnh nào. Bị cáo Nguyễn Doãn Tú, cựu Vụ phó Trang thiết bị công trình y tế thuộc Bộ Y tế, cũng xin hoãn phiên tòa vì đang mắc chứng rối loạn chuyển hóa lipit và đại tháo đường. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử nhận định những bệnh được trình bày chưa phải căn cứ đủ thuyết phục để cho rằng ông Tú không thể đến tham dự phiên tòa. Bộ Y tế và Công ty đầu tư kinh doanh vốn nhà nước được tòa triệu tập với tư cách những đơn vị liên quan, nhưng cả hai đều không có mặt trong buổi làm việc đầu tiên. Đại diện Viện kiểm sát cho rằng sự vắng mặt của các đơn vị này không tạo thành lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khiến phiên phúc thẩm phải dừng lại. Trên cơ sở đó, Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục giải quyết vụ án, còn các vấn đề liên quan sẽ được xem xét trong quá trình tranh tụng. Theo đánh giá của tòa sơ thẩm, bà Kim Tiến giữ vai trò cao thứ tư trong vụ án, không trực tiếp gây ra hậu quả nhưng có những sai sót trong quá trình phê duyệt phương án lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế. Những quyết định này được xác định là cơ sở, tiền đề dẫn tới các sai phạm ở những giai đoạn tiếp theo của hai dự án bệnh viện quy mô lớn. Bản án sơ thẩm còn xác định cựu bộ trưởng đã nhận 7,5 tỷ đồng từ cấp dưới, trong tổng số 100 tỷ đồng mà các nhà thầu chi cho Ban Quản lý dự án. Tại phiên sơ thẩm, bà Tiến nhận trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời thừa nhận việc thúc giục cấp dưới có thể đã vô tình tạo ra sức ép trong quá trình thực hiện công việc. Cựu bộ trưởng khẳng định mình làm việc với động cơ trong sáng, mong muốn xây dựng những bệnh viện có thể phục vụ người dân trong hàng trăm năm. Dù vậy, bà thừa nhận kết quả thực tế không đạt như mong muốn, trong khi các sai phạm và thiệt hại của dự án đã trở thành nội dung trọng tâm của vụ án hình sự. Một vấn đề được quan tâm tại phiên phúc thẩm là khả năng bà Kim Tiến cùng các bị cáo khác được chuyển hình phạt tù sang án treo theo quy định hiện hành. Nghị quyết 03 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao yêu cầu người bị phạt tù phải đáp ứng đầy đủ sáu điều kiện mới có thể được xem xét hưởng án treo. Điều kiện đầu tiên là mức án tù không quá ba năm, trong khi người phạm tội còn phải phạm tội lần đầu và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân. Ngoài ra, bị cáo phải có từ hai tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên, có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định, đồng thời có khả năng tự cải tạo. Việc cho hưởng án treo cũng phải bảo đảm người phạm tội không gây nguy hiểm cho xã hội và không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Ngược lại, nghị quyết loại trừ những trường hợp như chủ mưu, cầm đầu, ngoan cố, côn đồ, bỏ trốn, bị truy nã, phạm tội từ hai lần trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm. Vì vậy, để được chấp nhận kháng cáo xin hưởng án treo, cựu Bộ trưởng Kim Tiến và chín bị cáo còn lại phải đồng thời đáp ứng đủ sáu điều kiện theo nghị quyết. Họ cũng phải chứng minh mình không thuộc bất kỳ nhóm trường hợp nào bị pháp luật loại trừ khỏi khả năng hưởng án treo, bên cạnh việc giải trình các tình tiết giảm nhẹ. Theo VnExpress, những nội dung này sẽ được Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét cùng hồ sơ vụ án, lời trình bày của các bên và diễn biến tranh tụng tại phiên tòa.