Phó tổng Thanh tra Nguyễn Văn Cường ký ban hành kết luận trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024 - Ảnh: TTCP
Ngày 31-10, Thanh tra Chính phủ đã có thông báo kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, chỉ ra nhiều sai phạm trong công tác quản lý, đào tạo và tài chính.
Đáng chú ý, thanh tra kết luận ba trường bị xác định thu học phí trái quy định, trong đó Trường Quản trị và Kinh doanh thu học phí đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật.
Có chương trình thu học phí hơn gấp đôi mức quy định
Theo kết luận, ngày 3-2-2023, Trường Quản trị và Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội ban hành quyết định quy định mức thu học phí năm học 2023-2024 đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng và chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật.
Theo quyết định này, trường quy định và thực hiện thu học phí hệ cử nhân từ 6 đến 7 triệu đồng/tháng, hệ thạc sĩ từ 6,75 đến 7,5 triệu đồng/tháng, còn hệ tiến sĩ là 11 triệu đồng/tháng.
Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ xác định các mức thu trên "là trái quy định".
Cơ quan thanh tra viện dẫn theo Nghị định 81/2021 và Nghị định 97/2023, mức học phí năm học 2023-2024 áp dụng đối với các chương trình này là hơn 3,1 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, gần 4,7 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 7,8 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ.
Như vậy ở hệ cử nhân, mức học phí cao nhất mà Trường Quản trị và Kinh doanh đã thu là 7 triệu đồng/tháng, gấp hơn 2,2 lần mức quy định, chênh lệch gần 3,9 triệu đồng/tháng.
Đối với hệ thạc sĩ, mức thu cao nhất 7,5 triệu đồng/tháng, cao hơn khoảng 2,8 triệu đồng so với mức quy định. Còn ở hệ tiến sĩ, mức học phí 11 triệu đồng/tháng cao hơn khoảng 3,2 triệu đồng/tháng.
Thanh tra Chính phủ kết luận việc Trường Quản trị và Kinh doanh quy định và thực hiện thu học phí đối với 8 chương trình đào tạo nêu trên là vi phạm hành chính về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
Trường đại học Quốc gia Hà Nội - Ảnh: DANH TRỌNG
Ngoài Trường Quản trị và Kinh doanh, hai trường khác thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cũng bị phát hiện thu học phí văn bằng hai trái quy định.
Trong đó Trường đại học Kinh tế ban hành quyết định quy định mức thu và thực tế đã thu học phí văn bằng hai năm học 2021-2022 đối với các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ.
Theo kết luận, mức thu này trái quy định bởi theo Nghị định 81/2021, học phí văn bằng hai đối với các ngành kinh tế trong năm học 2021-2022 là 360.000 đồng/tín chỉ. Mức chênh lệch là 90.000 đồng/tín chỉ.
Tương tự, Trường đại học Giáo dục ban hành Quyết định số 2566/QĐ-ĐHGD ngày 31-12-2021 quy định và thực hiện thu học phí văn bằng hai đối với các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ.
Trong khi đó theo quy định được cơ quan thanh tra viện dẫn, học phí văn bằng hai đối với các ngành đào tạo giáo viên dao động từ 303.000 đến 427.200 đồng/tín chỉ.
Như vậy mức thu 470.000 đồng/tín chỉ của Trường đại học Giáo dục cao hơn mức trần tương ứng được nêu trong kết luận thanh tra.
Thanh tra Chính phủ xác định việc thu học phí văn bằng hai của Trường đại học Kinh tế và Trường đại học Giáo dục là vi phạm Nghị định 04/2021 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
8 trường trích thiếu hơn 94 tỉ đồng quỹ học bổng
Bên cạnh các vi phạm trong thu học phí, kết luận thanh tra còn chỉ ra những sai phạm về trích lập và sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập tại các trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.
Theo quy định, các cơ sở giáo dục đại học phải dành tối thiểu 8% số tiền học phí thu được để lập quỹ học bổng khuyến khích học tập cho học sinh, sinh viên.
Tuy nhiên kết quả thanh tra cho thấy trong giai đoạn 2021-2024, cả 8 trường được kiểm tra đều chưa thực hiện trích lập đủ số tiền vào quỹ học bổng theo quy định.
Cụ thể, tổng số tiền 8 trường phải trích lập quỹ học bổng khuyến khích học tập là hơn 332,27 tỉ đồng. Thế nhưng thực tế các trường mới trích lập được hơn 237,9 tỉ đồng.
Như vậy tổng số tiền các trường còn trích lập thiếu là hơn 94,37 tỉ đồng.
Không chỉ trích lập thiếu, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện ba trường sử dụng tiền từ quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho những nội dung thuộc các quỹ khác.
Trong đó Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật đã sử dụng hơn 1,57 tỉ đồng từ quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho các nội dung của quỹ khác trong giai đoạn 2021-2024.
Tương tự, Trường Quản trị và Kinh doanh sử dụng hơn 742 triệu đồng và Trường đại học Công nghệ sử dụng hơn 596 triệu đồng.
Tổng cộng, ba trường đã sử dụng hơn 2,9 tỉ đồng từ quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho các nội dung thuộc những quỹ khác.
Theo kết luận thanh tra, các nội dung chi này gồm hỗ trợ học sinh, sinh viên và ủng hộ khuyến học.
Trong khi đó theo quy định, quỹ học bổng khuyến khích học tập được dùng để cấp học bổng cho học sinh, sinh viên đang học tại các cơ sở giáo dục đại học căn cứ vào kết quả học tập và rèn luyện.
Thanh tra Chính phủ xác định việc ba trường sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho nội dung của các quỹ khác là không đúng quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Trường Quản trị và Kinh doanh được nêu tên trong cả hai nhóm vi phạm. Ngoài việc thu học phí trái quy định đối với 8 chương trình đào tạo, trường còn sử dụng hơn 742 triệu đồng từ quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho các nội dung của quỹ khác.
Trước những sai phạm được phát hiện, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện đầy đủ kết luận thanh tra, xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả và chấn chỉnh công tác quản lý.
Việc xử lý phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học, đồng thời không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của Đại học Quốc gia Hà Nội và các đơn vị thành viên, trực thuộc.
Nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm, phải chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì kiểm tra, chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội xử lý dứt điểm các vi phạm về kinh tế, tài chính, ngân sách và tài sản.
Trường hợp phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, gây thiệt hại tiền, tài sản của Nhà nước, Đại học Quốc gia Hà Nội phải kịp thời chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để xử lý theo quy định.
Đối với hai đề tài nghiên cứu khoa học mã QG.20.49 và QG.21.46, Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu đánh giá lại, làm rõ khối lượng thực tế thực hiện, thu hồi số tiền đã thanh toán, quyết toán không đúng quy định về ngân sách nhà nước. Nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, gây thiệt hại ngân sách nhà nước thì phải chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát các vi phạm của đơn vị, cá nhân tại Đại học Quốc gia Hà Nội và các đơn vị thành viên, trực thuộc. Nếu đủ căn cứ, xem xét xử lý trách nhiệm đối với các phó giám đốc và kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021-2024.
Đồng thời yêu cầu chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội xử lý nghiêm trách nhiệm của các đơn vị, cá nhân có liên quan.
Giải mật kết luận thanh tra: Nhiều khoản chi sai quy định trong nghiên cứu đề tài khoa họcThanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều bất cập trong quản lý, thực hiện các đề tài khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, từ lập dự toán, chi phí nghiên cứu đến việc xác định giá trị, quản lý và sử dụng tài sản được tạo ra từ các đề tài.