Doanh nghiệp lo rủi ro, tính nhiều kịch bản
Kỳ điều hành ngày 10/9 cho thấy, biến động của thị trường quốc tế đang truyền nhanh vào giá xăng dầu trong nước.
Từ 15h, giá xăng E5RON92 tăng lên 23.744 đồng/lít, tăng 965 đồng/lít; xăng E10RON95 lên 24.239 đồng/lít, tăng 1.258 đồng/lít. Đây là mức giá sau khi cơ quan điều hành đã chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu 500 đồng/lít. Trong khi đó, giá dầu diesel tăng 742 đồng/lít, lên 28.485 đồng/lít.
Áp lực lớn nhất đến từ thị trường thế giới. Ngày 10/9, dầu Brent tiếp tục vượt mốc 100 USD/thùng, sau khi tăng mạnh từ đầu tháng 8. Căng thẳng Mỹ - Iran, các vụ tấn công tàu chở dầu và rủi ro tại eo biển Hormuz tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguồn cung.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Trung Hưng - Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) - cho rằng thị trường xăng dầu thế giới hiện ở trạng thái rất khó dự báo. Sức ép không chỉ đến từ giá dầu thô tăng cao mà còn từ giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường quốc tế. Có thời điểm, chênh lệch giữa giá thành phẩm và giá dầu thô (crack margin) giãn mạnh, khiến chi phí tạo nguồn của doanh nghiệp tăng đáng kể.
Theo ông Hưng, doanh nghiệp xăng dầu đang đối mặt với rủi ro ở cả hai chiều. Nếu giá tiếp tục đi lên, chi phí tạo nguồn tăng, áp lực bảo đảm hàng hóa sẽ lớn hơn. Ngược lại, nếu doanh nghiệp nhập hàng ở vùng giá cao rồi thị trường bất ngờ đảo chiều giảm mạnh, lượng hàng tồn kho có thể nhanh chóng phát sinh thua lỗ.
“Nếu giá tăng xong rồi tụt đột ngột thì doanh nghiệp lại có thể rơi vào cảnh lỗ chồng lỗ như những thời kỳ trước. Đây là điều phía doanh nghiệp xăng dầu rất lo ngại”, ông Hưng chia sẻ.
Theo Phó Tổng Giám đốc PVOIL, yếu tố khiến thị trường hiện nay đặc biệt khó đoán là diễn biến địa chính trị. Căng thẳng tại Trung Đông, tình hình tại Biển Đỏ và nguy cơ gián đoạn vận tải có thể khiến nguồn cung bị hạn chế và giá tăng trở lại rất nhanh. Ngược lại, nếu xuất hiện tín hiệu đàm phán tích cực, thị trường cũng có thể đảo chiều giảm mạnh trong thời gian ngắn.
“Có thể hôm nay căng thẳng thì giá tăng, nhưng chỉ cần có tín hiệu đàm phán sắp tới giữa Mỹ và Iran là giá có thể rớt ngay. Ngược lại, nếu xung đột lại căng lên, nguồn cung bị hạn chế thì giá có thể giật ngược trở lại”, ông Hưng nói.
Theo ông Hưng, PVOIL đang xây dựng nhiều kịch bản cho giai đoạn tới, với các phương án tương ứng trong trường hợp giá tiếp tục tăng, đi ngang ở vùng cao, giảm nhanh hoặc giảm rồi bật tăng trở lại.
Cần chủ động khi chính sách giảm thuế sắp hết hạn
Petrolimex công bố số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu khoảng 1.074 tỷ đồng trước kỳ điều hành ngày 10/9. Trong khi đó, tại PVOIL, số dư quỹ ước đến ngày 3/9 âm hơn 1.616 tỷ đồng. Anh Phát Petro cũng công bố tại thời điểm 27/8 số dư quỹ âm khoảng 134 tỷ đồng.
Trong kỳ điều hành ngày 10/9, cơ quan điều hành quyết định chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đối với xăng sinh học từ nguồn 8.000 tỷ đồng tạm ứng ngân sách nhà nước.
Đáng chú ý, việc giảm thuế bảo vệ môi trường, cùng các chính sách ưu đãi về thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu nhằm giảm sức ép lên giá trong nước chỉ còn hiệu lực đến hết ngày 30/9, tức còn chưa đầy ba tuần nữa.
Lãnh đạo một doanh nghiệp đầu mối lớn phía Bắc cho rằng, trong bối cảnh dầu Brent đã vượt 100 USD/thùng, áp lực lên giá bán lẻ trong nước sẽ lớn hơn. Đây cũng là yếu tố cần được đặt trong các kịch bản điều hành trong thời gian tới.
"Nếu giá đi ngang ở vùng cao thì rất khó để tăng trở lại các mức thuế, bởi như vậy giá xăng dầu trong nước sẽ chịu thêm áp lực. Nếu giá thế giới còn tăng nữa thì sức ép còn lớn hơn. Còn nếu giá giảm thì cũng phải xem giảm đến mức nào, có bền vững hay không, vì hoàn toàn có thể giảm rồi lại bật tăng trở lại nếu tình hình địa chính trị xấu đi", lãnh đạo doanh nghiệp chia sẻ.Theo lãnh đạo doanh nghiệp, trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao, từ nay đến cuối năm nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng mạnh, tác động sẽ không chỉ dừng ở thị trường nhiên liệu mà còn tạo thêm sức ép lên CPI, chi phí sản xuất, vận tải và mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
Ông Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính - cho biết, cơ quan điều hành đang tiếp tục phối hợp theo dõi sát diễn biến thị trường xăng dầu để có phản ứng chính sách phù hợp.
Theo ông Bình, việc gia hạn hoặc điều chỉnh chính sách thuế đối với xăng dầu sau tháng 9 sẽ được xem xét, đánh giá theo từng giai đoạn, trên cơ sở diễn biến thực tế của thị trường và yêu cầu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Khi cần thiết, quy trình xem xét, xử lý chính sách có thể được thực hiện tương đối nhanh để kịp thời ứng phó với những biến động mới.