Cán bộ bảo hiểm xã hội hướng dẫn người dân làm thủ tục ủy quyền hưởng lương hưu - Ảnh: HÀ QUÂN
Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ tiếp tục đề xuất bỏ quy định văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng.
Việc ủy quyền sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.
Người dân mong kéo dài thời gian ủy quyền lương hưu
Hiện Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người tham gia và người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội.
Song đối với trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác, văn bản ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải được chứng thực theo quy định của pháp luật.
Tăng tuổi nghỉ hưu từ năm 2027, cách tính lương hưu có thay đổi?
Điều chỉnh thỏa đáng lương hưu với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp
Đồng lương hưu ít ỏi và nỗi lo của người cao tuổi
Do vậy người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội nếu muốn tiếp tục nhờ người khác nhận thay sau khi giấy ủy quyền hết hiệu lực phải làm ủy quyền lại.
Thực tế, con cháu nhiều người hưởng lương hưu đã cao tuổi, ốm nặng, liệt giường, điều trị dài ngày ở bệnh viện… mong muốn được kéo dài thời gian ủy quyền.
Đơn cử, ông Nguyễn Trung (trú phường Bạch Mai, Hà Nội) chia sẻ mẹ ông đã 97 tuổi, sức khỏe yếu, không thể đến điểm hỗ trợ của bảo hiểm xã hội. Do đó ông mong cơ quan chức năng nghiên cứu, xem xét kéo dài thời gian ủy quyền lương hưu có thể là 24 tháng, 36 tháng hoặc nhiều hơn.
Tương tự, ông Lê Vượng (cũng trú phường Bạch Mai) cho hay mẹ ông lớn tuổi, thường xuyên phải có người hỗ trợ đi lại bằng xe lăn. Theo ông, nếu cứ sau 12 tháng, con cháu lại phải đưa cha mẹ đến địa điểm hỗ trợ để làm thủ tục thì rất bất tiện.
Vì vậy ông mong cấp thẩm quyền nghiên cứu, kéo dài thời gian ủy quyền hưởng lương hưu lên 2-3 năm hoặc nhiều hơn.
Nhiều người cao tuổi khó khăn trong đi lại mong muốn kéo dài thời gian ủy quyền lương hưu - Ảnh: HÀ QUÂN
Hiểu đúng về giấy ủy quyền lương hưu
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Trần Ngọc Thích - luật sư điều hành Công ty Luật Thích và các cộng sự (TP.HCM) - bày tỏ ủng hộ đề xuất bỏ giới hạn hiệu lực tối đa 12 tháng đối với văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác theo Luật Bảo hiểm xã hội.
Theo ông, việc sửa đổi theo hướng áp dụng quy định của pháp luật dân sự sẽ giúp giảm việc phải lập lại văn bản ủy quyền, nhất là đối với người cao tuổi, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn.
Luật sư Thích nêu điều 563 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định. Khi các bên không có thỏa thuận và pháp luật cũng không quy định thì thời hạn của hợp đồng ủy quyền được xác định là 1 năm tính từ khi xác lập việc ủy quyền.
"Chúng ta cần phân biệt đề xuất sửa luật với quy định hiện hành. Hiện Luật Bảo hiểm xã hội vẫn giới hạn hiệu lực của văn bản ủy quyền nhận lương hưu tối đa 12 tháng.
Nếu đề xuất bỏ giới hạn được thông qua và có hiệu lực, người hưởng mới có thể thỏa thuận thời hạn ủy quyền dài hơn theo quy định mới" - ông lưu ý.
Chẳng hạn, một người cha 80 tuổi đang hưởng lương hưu 5 triệu đồng/tháng muốn ủy quyền cho con trai nhận thay.
Nếu quy định mới cho phép áp dụng thời hạn theo thỏa thuận, hai cha con có thể lập văn bản ủy quyền trong 3 năm và thực hiện đúng yêu cầu về hình thức, thủ tục nhận thay. Người con được thay mặt cha nhận tiền trong phạm vi, thời hạn ủy quyền. Bản chất người cha vẫn là người hưởng lương hưu.
Nếu việc ủy quyền không có thù lao, người cha có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng ủy quyền bất cứ lúc nào, song phải báo trước cho người con một thời gian hợp lý; và thông báo bằng văn bản đến cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đơn vị trực tiếp chi trả để cập nhật, ngừng việc nhận thay.
Thiếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, khi nào được đóng một lần để hưởng lương hưu?Thời gian đã gián đoạn không được đóng bù bảo hiểm xã hội, song người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thể đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu, tối đa không quá 5 năm.