Ninh Bình lập khu bảo tồn loài Voọc mông trắng chỉ có ở Việt Nam

Nguồn ảnh: VietnamNet

Tỉnh Ninh Bình vừa thành lập Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng rộng 3.182ha. Đây là nơi sinh sống của quần thể Voọc mông trắng lớn thứ hai thế giới.

Ngày 3/11, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình tổ chức lễ công bố quyết định về việc thành lập khu rừng đặc dụng Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng.

Voọc mông trắng là loài linh trưởng đặc hữu, chỉ có tại Việt Nam. Trước đây, loài này từng phân bố tại nhiều khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ nhưng suy giảm mạnh do nạn săn bắt và mất sinh cảnh.

Loài này được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp (CR) trong Sách Đỏ Việt Nam và Danh lục Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Loài này cũng nằm trong danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

1793689329586_252749912017333156_g6150560323829294974_e37c6edd9f721344d8b943c3bf92396b.jpg — Voọc mông trắng là loài linh trưởng đặc hữu, chỉ có tại Việt Nam. Ảnh: Ban quản lý khu bảo tồn Vân Long

Theo các số liệu được công bố tại buổi lễ, cả nước hiện có khoảng 540 cá thể Voọc mông trắng, trong đó Ninh Bình có gần 470 cá thể, chiếm khoảng 90% tổng số cá thể trên thế giới. Khu vực rừng núi đá vôi Kim Bảng là quần thể Voọc mông trắng lớn thứ hai thế giới, sau Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long.

Khu bảo tồn loài - Sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng được thành lập theo quyết định số 3343/QĐ-UBND ngày 10/9/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình. Khu bảo tồn có tổng diện tích quy hoạch 3.182ha, thuộc địa bàn các phường Lý Thường Kiệt, Tam Chúc và Nguyễn Úy.

1793689328248_252749912017333156_g6150560323829294974_5a3de511871606aca6ecb9bd00eea878.jpg — Khu vực rừng núi đá vôi Kim Bảng. Ảnh: Tuấn Trần

Theo quy hoạch, toàn bộ diện tích khu bảo tồn được bố trí thành 3 phân khu chức năng, gồm: khu bảo vệ nghiêm ngặt 1.807,4 ha; khu phục hồi sinh thái 1.358,8 ha và khu dịch vụ - hành chính 15,8 ha.

Việc thành lập khu bảo tồn nhằm bảo vệ hệ sinh thái rừng núi đá vôi, duy trì và phát triển các loài động, thực vật quý hiếm, đặc biệt là quần thể Voọc mông trắng. Đây cũng là cơ sở để tập trung đầu mối quản lý, tăng cường tuần tra, giám sát và ngăn chặn các hoạt động xâm hại rừng.

W-Tam chuc_5.jpg — Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng phát biểu

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng nhấn mạnh quần thể Voọc mông trắng tại Kim Bảng có giá trị sinh thái đặc biệt. Việc thành lập khu bảo tồn là bước cụ thể hóa quy hoạch lâm nghiệp quốc gia và chủ trương phát triển bền vững, kết hợp hài hòa giữa bảo vệ môi trường và tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Để quản lý, phát huy tốt giá trị bảo tồn của Khu bảo tồn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị khẩn trương thực hiện phương án quản lý rừng đã được phê duyệt, ứng dụng khoa học công nghệ để giám sát chặt chẽ từng đàn Voọc và diễn biến rừng.

UBND các phường Lý Thường Kiệt, Tam Chúc, Nguyễn Úy phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm tăng cường tuần tra, bảo vệ rừng, xử lý nghiêm vi phạm; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, gắn công tác bảo tồn với phát triển sinh kế bền vững cho người dân.

Quyết định thành lập Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng với diện tích 3.182 ha đánh dấu bước tiến chiến lược của tỉnh Ninh Bình trong nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia. Là loài linh trưởng đặc hữu cực kỳ nguy cấp chỉ ghi nhận tại Việt Nam, Voọc mông trắng hiện có khoảng 540 cá thể trên cả nước, trong đó Ninh Bình chiếm tới gần 470 cá thể. Địa bàn rừng núi đá vôi Kim Bảng hiện là nơi cư trú của quần thể loài này lớn thứ hai thế giới, xếp sau Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long. Căn cứ quy hoạch được phê duyệt, toàn bộ không gian bảo tồn được phân định rõ ràng thành ba phân khu chức năng gồm khu bảo vệ nghiêm ngặt hơn 1.807 ha, khu phục hồi sinh thái gần 1.359 ha và khu dịch vụ hành chính gần 16 ha. Cấu trúc phân khu này tạo hành lang pháp lý vững chắc giúp cơ quan chức năng tập trung đầu mối quản lý, ngăn ngừa nguy cơ xâm hại rừng và duy trì hệ sinh thái núi đá vôi nguyên vẹn. Sự hiện diện của cơ chế bảo vệ chuyên biệt là tiền đề quyết định để đảo ngược đà suy giảm số lượng cá thể do áp lực săn bắt và thu hẹp sinh cảnh kéo dài nhiều năm qua. Bên cạnh giải pháp quy hoạch, địa phương xác định nhiệm vụ trọng tâm là hiện đại hóa công tác quản trị lâm nghiệp thông qua việc ứng dụng công nghệ giám sát chặt chẽ biến động rừng và tập tính di chuyển của từng đàn linh trưởng. Lực lượng kiểm lâm phối hợp đồng bộ với chính quyền các phường Lý Thường Kiệt, Tam Chúc và Nguyễn Úy nhằm siết chặt tuần tra, đồng thời gắn kết mục tiêu bảo vệ thiên nhiên với các chương trình sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư bản địa. Hướng tiếp cận này thể hiện tư duy kết hợp hài hòa giữa mục tiêu gìn giữ di sản thiên nhiên vô giá với định hướng tăng trưởng bền vững của tỉnh.