Đề xuất chuyển 4,6 ha rừng phòng hộ làm metro Bến Thành - Cần Giờ

Tại kỳ họp HĐND TP HCM sáng 21/9, UBND thành phố trình đề xuất chuyển hơn 4,6 ha rừng và đất lâm nghiệp để phục vụ dự án metro Bến Thành - Cần Giờ. Trong tổng diện tích này, phần có rừng chiếm hơn 4,57 ha, toàn bộ thuộc rừng phòng hộ, loại rừng giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường ven biển. Đề xuất đang thu hút sự quan tâm vì tuyến đường sắt đi qua khu vực rừng ngập mặn, đồng thời được kỳ vọng mở thêm trục giao thông lớn xuống Cần Giờ. Diện tích rừng dự kiến chuyển đổi gồm hơn 1,4 ha rừng tự nhiên ngập mặn và khoảng 3,16 ha rừng trồng ngập mặn. Khu vực này nằm tại các tiểu khu 10A, 10B, 5A, 5B thuộc xã An Thới Đông cùng các tiểu khu 11, 17, 21 thuộc xã Cần Giờ. Đây là những khu vực thuộc địa bàn Cần Giờ, nơi hệ sinh thái rừng ngập mặn có ý nghĩa đặc biệt đối với cảnh quan, sinh thái và khả năng phòng hộ ven biển. Dự án do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed làm chủ đầu tư, sau khi được UBND TP HCM chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư ngày 5/12/2025. Tuyến đường sắt dự kiến dài khoảng 54 km, kết nối khu vực Bến Thành với Khu đô thị lấn biển Cần Giờ ở phía cuối tuyến. Hướng đi của dự án trải qua các phường Bến Thành, Khánh Hội, Xóm Chiếu, Tân Thuận, Tân Mỹ và các xã Nhà Bè, Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ. Theo phương án hiện nay, tuyến metro được thiết kế đường đôi, với tốc độ tối đa dự kiến lên tới 350 km/h. Giai đoạn đầu, dự án bố trí hai ga gồm Bến Thành và Cần Giờ, cùng một depot rộng khoảng 39 ha để phục vụ vận hành, bảo dưỡng đoàn tàu. Những ga Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh sẽ tiếp tục được nghiên cứu bổ sung trong các bước tiếp theo. Tổng mức đầu tư dự án được xác định hơn 102.430 tỷ đồng, chưa bao gồm gần 13.000 tỷ đồng dành cho công tác giải phóng mặt bằng do ngân sách thành phố chi trả. Nếu triển khai theo kế hoạch, công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2028, tạo tuyến vận tải khối lượng lớn nối khu vực trung tâm với Cần Giờ. Tuyến mới cũng được kỳ vọng hỗ trợ nhu cầu đi lại, tăng kết nối vùng và phục vụ định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Trong hồ sơ trình HĐND, UBND TP HCM đánh giá đây là công trình giao thông cấp thiết, cần thiết cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới. Thành phố cho rằng dự án đáp ứng các điều kiện chuyển mục đích sử dụng rừng tự nhiên theo quy định hiện hành. Tuyến metro đồng thời được nhận định phù hợp Quy hoạch TP HCM thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060. Hồ sơ gửi kèm đề xuất có cam kết của VinSpeed về việc thực hiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế, cùng quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và các tài liệu liên quan. Những tài liệu này gồm báo cáo đánh giá tác động môi trường và hồ sơ xác định hiện trạng rừng trong phạm vi dự án. Việc bổ sung các căn cứ trên nhằm làm rõ cơ sở pháp lý, hiện trạng khu vực và trách nhiệm của chủ đầu tư khi sử dụng diện tích rừng phòng hộ. UBND TP HCM đề nghị HĐND thành phố thông qua chủ trương chuyển mục đích sử dụng 4,5745 ha rừng phòng hộ để triển khai tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ. Quyết định của HĐND sẽ là bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện thủ tục đối với dự án có tổng vốn đầu tư hơn 102.430 tỷ đồng. Theo thông tin VnExpress đăng tải, bài toán đặt ra hiện nay là vừa thúc đẩy tuyến giao thông chiến lược, vừa bảo đảm đầy đủ yêu cầu bảo vệ rừng và thực hiện trồng rừng thay thế.