Kẻ gian làm giả thông báo học bổng, giăng bẫy sinh viên bằng chiêu “bắt cóc online”. Hàng loạt trường đại học cảnh báo giả mạo học bổng và hướng dẫn cách tránh bị lừa - Ảnh minh họa do AI tạo
Nhiều trường đại học tại TP.HCM liên tục phát đi cảnh báo về thủ đoạn giả mạo văn bản, danh nghĩa cán bộ nhà trường để dụ sinh viên tham gia chương trình du học, học bổng trao đổi quốc tế, sau đó yêu cầu chứng minh tài chính, đặt cọc hoặc chuyển tiền vào tài khoản do các đối tượng cung cấp.
Học bổng trong mơ, cái bẫy được dựng sẵn
ThS Phùng Quán, Trưởng phòng tổ chức - hành chính Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết mới đây ông nhận được hình ảnh một văn bản do phụ huynh gửi đến nhờ xác minh. Sau khi kiểm tra, ông xác định đây là văn bản giả mạo, có dấu hiệu lừa đảo.
Đáng chú ý, các văn bản giả được trình bày khá giống giấy tờ hành chính, có tên trường, số văn bản và nội dung về chương trình du học sinh viên quốc tế, học bổng, hỗ trợ học phí.
Kẻ gian còn đưa vào thông tin cụ thể về sinh viên, thời gian, địa điểm và mức học bổng hấp dẫn, thậm chí sử dụng cả con dấu, chữ ký để tăng độ tin cậy.
Vì vậy, nếu chỉ nhìn qua hình thức, người nhận rất dễ tin đây là thông báo thật, trước khi bị dẫn dụ vào kịch bản lừa đảo, từ lời mời nhận học bổng đến yêu cầu chuyển tiền.
Ngày 10-10, Trường đại học Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia TP.HCM) phát đi thông báo khẩn, cảnh báo các đối tượng lừa đảo lợi dụng nhu cầu tham gia chương trình học bổng, du học và trao đổi sinh viên quốc tế để giả mạo thông báo của trường, yêu cầu chuyển tiền với lý do "chứng minh tài chính".
Theo nhà trường, các đối tượng sử dụng tên trường, logo, con dấu, chữ ký hoặc thông tin về chương trình quốc tế để tạo lòng tin, sau đó thông báo sinh viên được nhận học bổng, tham gia chương trình du học hoặc trao đổi quốc tế.
Tiếp đó, chúng yêu cầu sinh viên chuyển tiền, cung cấp sao kê ngân hàng hoặc chứng minh tài chính với số tiền lớn; liên tục thúc giục, gây áp lực và yêu cầu giữ bí mật với gia đình, nhà trường. Một số trường hợp, các đối tượng còn giả danh cơ quan công an để đe dọa, thao túng tâm lý và tiếp tục yêu cầu chuyển tiền.
Văn bản giả mạo học bổng du học do các đối tượng lừa đảo gửi đến sinh viên nhiều trường đại học trong những ngày qua - Ảnh chụp màn hình
Từ chuyển tiền giữ suất đến màn kịch "bắt cóc online"
Viện Quốc tế, Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) cũng cảnh báo về trường hợp giả danh trường, sử dụng văn bản có logo, con dấu và thông tin như thông báo chính thức để giới thiệu chương trình du học sinh viên quốc tế, học bổng Chính phủ Úc, và yêu cầu thực hiện giao dịch tài chính.
ThS Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm Thông tin - Truyền thông UEF, lưu ý sinh viên và phụ huynh cần đặc biệt cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo giả danh cán bộ nhà trường. Kẻ gian có thể nói đã trao đổi với phụ huynh trước đó để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu sinh viên trao đổi riêng trong phòng kín và không thông báo cho gia đình.
"Để thao túng tâm lý, kẻ gian còn viện dẫn lý do "bảo mật thông tin", đe dọa sinh viên có thể bị xử lý hoặc phạt tù từ 3-5 năm nếu tiết lộ nội dung trao đổi. Tiếp đó, chúng hướng dẫn sinh viên làm hồ sơ, chứng minh tài chính, tìm cách che giấu các giao dịch với gia đình rồi yêu cầu chuyển tiền, đặt cọc để tham gia chương trình", bà Bích cho hay.
Theo TS Nguyễn Thị Thương - Giám đốc Thông tin - Truyền thông Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, kịch bản thường bắt đầu trên Zalo hoặc Facebook. Đối tượng tự xưng là cán bộ phòng hợp tác quốc tế, thông báo sinh viên có tên trong danh sách nhận học bổng, thậm chí khẳng định đây là chương trình nội bộ, chỉ dành cho một số sinh viên ưu tú.
Để tạo lòng tin, chúng có thể sử dụng thông tin cá nhân của sinh viên, gửi văn bản giả mạo có logo, con dấu, chữ ký hoặc dùng địa chỉ email gần giống tên miền chính thức của trường.
Sau đó, nạn nhân được yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản gọi là "ký quỹ", "chứng minh tài chính" hoặc "bảo lưu suất học bổng", với lời hứa sẽ hoàn trả sau khi hoàn tất thủ tục. Lo sợ bỏ lỡ cơ hội, một số sinh viên thậm chí vay mượn người thân, bạn bè để chuyển tiền.
Thậm chí ngay cả khi nạn nhân đã hết tiền, kẻ gian vẫn đe dọa sinh viên có thể bị đuổi học, bị công an bắt giữ vì gian lận hồ sơ, rồi buộc họ giữ bí mật với gia đình.
Trong một kịch bản được cảnh báo, đối tượng yêu cầu sinh viên tự quay video giả cảnh bị giam giữ, trói tay, la hét cầu cứu tại nơi vắng vẻ. Sau đó, chúng gửi đoạn video cho phụ huynh, khiến gia đình tưởng con mình bị bắt cóc và chuyển tiền chuộc.
Trong cơn hoảng loạn, nhiều gia đình đã chuyển hàng trăm triệu đồng tiền chuộc cho kịch bản "bắt cóc online" do chính con mình bị thao túng thực hiện. Sau khi hoàn tất chiếm đoạt tài sản, chúng xóa dấu vết bằng cách chặn số, xóa tài khoản.
Làm thế nào để tránh "bẫy"?
ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng Phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) lưu ý: "Tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, đặt cọc hoặc cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin ngân hàng, căn cước công dân, hộ chiếu và sao kê tài khoản khi chưa xác minh rõ nguồn thông tin.
Những yêu cầu giữ bí mật với gia đình, gặp riêng ở nơi kín đáo, tự cách ly hoặc đe dọa xử phạt cũng là dấu hiệu cần cảnh giác. Khi gặp tình huống này, sinh viên cần dừng liên lạc, báo ngay cho gia đình, nhà trường và cơ quan công an".
Các trường lưu ý, văn bản có logo, con dấu, chữ ký hay số hiệu vẫn có thể bị làm giả; cần kiểm chứng qua kênh chính thức của trường trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
Trường đại học thống kê 14 chiêu lừa phổ biến cảnh báo cho sinh viênPhát hiện một số sinh viên bị lừa các kiểu qua mạng xã hội, Đại học Cần Thơ tiếp tục thống kê các kịch bản, chiêu lừa thường gặp để tuyên truyền, hỗ trợ sinh viên cảnh giác.