Bỏ qua điều hướng
•

Điều gì xảy ra khi gan quá tải?

Điều gì xảy ra khi gan quá tải?
Nguồn ảnh: VnExpress

Nạp lượng lớn rượu bia, thường xuyên ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, hút thuốc, khiến gan làm việc quá tải dễ dẫn đến phản ứng viêm, tăng nguy cơ tích trữ mỡ.

Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tế bào kupffer - đại thực bào cư trú tại gan, có nhiệm vụ nhận diện và xử lý các tác nhân gây hại. Khi gan phải chịu tác động kéo dài của các yếu tố gây hại như rượu bia, thuốc lá, chất độc hại từ môi trường, có thể khiến kupffer bị kích hoạt kéo dài, từ đó làm tăng sản xuất và giải phóng các chất trung gian gây viêm gan, thúc đẩy quá trình xơ hóa.

Khởi phát phản ứng viêm

Kupffer là một trong những thành phần quan trọng của hệ miễn dịch tại gan. Khi phát hiện tế bào gan tổn thương hoặc các tín hiệu nguy hiểm, kupffer được kích hoạt và giải phóng các chất trung gian như cytokine, chemokine để điều phối phản ứng miễn dịch, hỗ trợ loại bỏ tác nhân gây hại, dọn dẹp tế bào tổn thương. Tuy nhiên, quá trình này xảy ra liên tục, kupffer có thể duy trì trạng thái hoạt hóa, khiến phản ứng viêm kéo dài, làm tổn thương mô gan.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang khám cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang khám cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Mỡ tích tụ

Khi uống nhiều rượu bia, quá trình chuyển hóa ethanol tạo ra các chất có thể gây stress oxy hóa. Nạp lượng cồn quá lớn khiến gan bị quá tải khi phải ưu tiên xử lý chất cồn (ethanol), dẫn đến gián đoạn chuyển hóa chất béo, lượng acid béo tự do đưa vào gan tăng, làm tích tụ triglyceride trong tế bào gan, tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Viêm kéo dài dẫn đến xơ hóa

Khi gan liên tục bị tổn thương, phản ứng lành thương được kích hoạt kéo dài và thúc đẩy quá trình xơ hóa. Kupffer cùng các tế bào miễn dịch khác giải phóng một số chất trung gian như TGF-β, PDGF, kích hoạt tế bào hình sao của gan (tế bào chuyên biệt nằm sát thành của xoang gan, thuộc mô đệm gan). Các tế bào này chuyển sang trạng thái tạo mô sợi, sản xuất nhiều collagen cùng các thành phần của chất nền ngoại bào, khiến mô sẹo tích tụ dần trong gan.

Gan tiếp xúc với chất độc hại sẽ kích hoạt tế bào kupffer hoạt động quá mức gây tổn thương gan. Ảnh: Dược phẩm Eco

Gan tiếp xúc với chất độc hại sẽ kích hoạt tế bào kupffer hoạt động quá mức gây tổn thương gan. Ảnh: Dược phẩm Eco

Bác sĩ Bình khuyến cáo, mọi người không nên tự mua các loại thuốc, viên uống quảng cáo trên mạng với những lời giới thiệu như "thải độc", "hạ men gan" hay "phục hồi gan". Việc kiểm soát tổn thương gan cần tập trung vào nguyên nhân như hạn chế rượu bia, dinh dưỡng hợp lý đủ chất, kiểm soát cân nặng, đường huyết và mỡ máu, đồng thời sử dụng thuốc đúng chỉ định.

Người thường xuyên uống rượu bia, thừa cân, có đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử bệnh gan nên chủ động kiểm tra sức khỏe thường xuyên để ngăn ngừa tiến triển của bệnh. Bổ sung thường xuyên các tinh chất thiên nhiên wasabia và s.marianum góp phần kiểm soát hoạt động của tế bào kupffer, nhờ đó phần nào tăng khả năng thải độc, giảm viêm và hỗ trợ bảo vệ gan trước tác nhân gây hại.

Đình Diệu

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
Khi gan tiếp xúc kéo dài với rượu bia, thuốc lá và độc chất môi trường, tế bào kupffer , đại thực bào tại gan , sẽ bị kích hoạt liên tục. Theo Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình thuộc Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, phản ứng hoạt hóa kéo dài này khiến kupffer giải phóng dồn dập các chất trung gian như cytokine và chemokine. Hậu quả là phản ứng viêm không thể chấm dứt, trực tiếp gây tổn hại nghiêm trọng lên cấu trúc mô gan. Song song với quá trình viêm, việc dung nạp lượng cồn quá lớn buộc gan phải ưu tiên chuyển hóa ethanol, gây stress oxy hóa và làm gián đoạn chu trình chuyển hóa chất béo. Tình trạng này khiến lượng acid béo tự do đưa vào gan tăng cao, dẫn tới tích tụ triglyceride trong tế bào và hình thành gan nhiễm mỡ. Đồng thời, kupffer cùng các tế bào miễn dịch còn phóng thích TGF-beta và PDGF, kích thích tế bào hình sao tăng sinh collagen cùng chất nền ngoại bào, từ đó tích tụ mô sẹo và thúc đẩy xơ hóa gan. Trước nguy cơ bệnh tiến triển âm thầm, bác sĩ Bình khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng các loại thuốc quảng cáo "thải độc" hay "hạ men gan" trên mạng. Biện pháp bảo vệ nền tảng là kiểm soát nguyên nhân gốc rễ qua chế độ dinh dưỡng, hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng, đường huyết, mỡ máu và tuân thủ chỉ định y khoa. Nhóm người có nguy cơ cao cần chủ động thăm khám định kỳ, đồng thời có thể bổ sung các tinh chất tự nhiên như wasabia và s.marianum nhằm hỗ trợ kiểm soát tế bào kupffer, giảm viêm và tăng cường chức năng gan.
amung