Thời tiết giao mùa, người mắc hen cần cảnh giác với dấu hiệu nào?

Khó thở, nặng ngực có thể báo hiệu cơn hen cấp

Không khí lạnh hoặc khô đột ngột có thể kích thích đường thở, gây co thắt phế quản và khởi phát triệu chứng ở người mắc hen. Bên cạnh đó, nhiễm trùng đường hô hấp, tiếp xúc với dị nguyên và những thay đổi của môi trường cũng có thể khiến triệu chứng xuất hiện hoặc nặng lên.

Ngay cả người từng kiểm soát hen tốt vẫn có nguy cơ xuất hiện cơn hen cấp khi tiếp xúc với các yếu tố kích phát như không khí lạnh, khói bụi hoặc dị nguyên. Vì vậy, vào thời điểm giao mùa, người bệnh cần duy trì điều trị theo chỉ định, theo dõi triệu chứng và không đợi đến khi khó thở mới tìm cách xử trí.

Theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế, các triệu chứng điển hình của hen phế quản gồm thở khò khè, khó thở, nặng ngực và ho. Những biểu hiện này có thể xuất hiện cùng lúc hoặc riêng lẻ, thay đổi về tần suất và mức độ theo thời gian.

Triệu chứng thường nặng hơn vào ban đêm hoặc gần sáng, có thể xuất hiện sau khi gắng sức, tiếp xúc với dị nguyên, không khí lạnh hoặc khi người bệnh nhiễm virus đường hô hấp. Một số người có thể hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt hoặc ho khan trước khi xuất hiện cơn khó thở.

Khoảng 7-11% bệnh nhân hen tại Việt Nam thuộc nhóm hen nặng

Chia sẻ tại hội thảo khoa học cập nhật những tiến bộ trong điều trị hen nặng diễn ra mới đây, GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, cho biết ước tính khoảng 3% dân số Việt Nam đang sống chung với bệnh hen, trong đó khoảng 7-11% thuộc nhóm hen nặng.

“Dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng số người mắc hen, nhóm bệnh nhân này phải đối mặt với nguy cơ đợt cấp tái diễn, nhập viện, suy giảm chức năng hô hấp và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Hen nặng cũng chiếm hơn 70% tổng chi phí điều trị hen”, GS Châu nói.

Hen nặng có thể khiến người bệnh phải đối mặt với các triệu chứng dai dẳng, những đợt kịch phát khó lường và nhiều hạn chế trong sinh hoạt. Gánh nặng của bệnh không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh mà còn tác động đến gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Theo PGS.TS.BS Lê Thượng Vũ, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, quản lý hen cần hướng tới kiểm soát triệu chứng, hạn chế các đợt cấp và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài. Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên tình trạng bệnh, đặc điểm của từng người và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.

Hiện nay, một số quốc gia đã áp dụng các phương pháp điều trị hướng đích cho bệnh nhân hen nặng đáp ứng các tiêu chí phù hợp.

Song song với đó, các nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu cơ chế sinh học và đặc điểm viêm ở những nhóm bệnh nhân khác nhau. Điều đó giúp bác sĩ nhận diện kiểu hình hen ở từng bệnh nhân, từ đó cân nhắc phương án điều trị phù hợp với tình trạng bệnh.

Để hạn chế nguy cơ xuất hiện cơn hen, người bệnh cần tuân thủ kế hoạch điều trị của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều dùng ngay cả khi triệu chứng đã ổn định.

Bên cạnh đó, cần hạn chế tiếp xúc với các yếu tố kích phát như khói thuốc lá, bụi, hóa chất, dị nguyên đã xác định và không khí lạnh. Khi ra ngoài vào sáng sớm hoặc ban đêm, người bệnh nên giữ ấm phù hợp, tránh hít phải không khí lạnh đột ngột.

Giữ vệ sinh tay, hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh đường hô hấp và chủ động phòng ngừa nhiễm trùng cũng góp phần giảm nguy cơ xuất hiện cơn hen cấp.