Viện Dược liệu (Bộ Y tế) đã thành công ứng dụng công nghệ giải trình tự gen hiện đại Oxford Nanopore và Illumina, mở ra cơ sở dữ liệu số hoàn chỉnh về cơ chế tổng hợp hợp chất sinh học quý trong gấc Việt Nam.
Về giá trị y dược và hợp chất sinh trong trong gấc, các nghiên cứu trong nước và tại nước ngoài cho biết, lycopen trong gấc có chất chống ô xy hóa tế bào mạnh, bảo vệ hệ tim mạch và tăng sức đề kháng; B-caroten trong gấc hỗ trợ bảo vệ thị lực, ngừa lão hóa và tái tạo tế bào tổn thương.
Đáng lưu ý, nghiên cứu đã xây dựng hồ sơ biểu hiện gen màng hạt gấc Việt Nam. Lycopen và beta-caroten có nhiều trong màng hạt gấc.
Hợp chất sinh học trong gấc có thể là nguyên liệu cho ngành dược bào chế các sản phẩm bảo vệ sức khỏe
ẢNH: VIỆN DƯỢC LIỆU
Việc chuẩn hóa dữ liệu di truyền và chất lượng nguyên liệu hỗ trợ xây dựng chuỗi cung ứng dược liệu an toàn, minh bạch và bền vững, góp phần cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cao cho ngành dược phẩm trong nước, phục vụ chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng.
Viện đã ứng dụng sắc ký lớp mỏng hiệu năng cao để xác định đồng thời và chính xác hàm lượng lycopene và beta-carotene; và thiết lập tiêu chuẩn kiểm nghiệm chất lượng cho dược liệu gấc.
Đồng thời, bản đồ vùng trồng gấc GACP-WHO (thực hành tốt nuôi trồng và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới); mã gen và tiêu chuẩn chất lượng đã được tích hợp trên Hệ thống cơ sở dữ liệu Dược liệu Quốc gia.
Đây là kết quả thuộc nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp quốc gia "Đánh giá đa dạng di truyền nguồn gen gấc tại Việt Nam phục vụ bảo tồn và khai thác nguồn gen gấc làm dược liệu" do Viện chủ trì.
Theo Viện Dược liệu, thông tin về đa dạng di truyền có vai trò quan trọng, giúp các nhà chọn giống chọn lọc đúng vật liệu di truyền và rút ngắn thời gian tạo ra giống mới. Trên cơ sở nghiên cứu có thể cho phép lựa chọn các mẫu giống theo phân nhóm hoặc theo khoảng cách di truyền hay biến động các tính trạng quả, hạt trong chương trình chọn giống theo hướng năng suất quả cao và chất lượng dược liệu tốt.
Theo một số nghiên cứu trong nước (Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và quốc tế, lycopen (một dạng sắc tố tự nhiên màu đỏ tươi có trong thực vật và một số loài sinh vật quang hợp khác) là hoạt chất có hoạt tính chống ô xy hóa mạnh, được tìm thấy trong nhiều loại rau quả có màu đỏ như gấc, cà chua, dưa hấu, đu đủ, ổi đỏ, bưởi đỏ, bưởi chùm.
Hàm lượng lycopen trong quả gấc cao gấp nhiều lần hàm lượng lycopen có trong cà chua và cao hơn rất nhiều so với các loại rau quả khác. Lycopen và beta-caroten chủ yếu trong màng hạt gấc.