Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội vừa đề xuất phương án tuyến, vị trí công trình tỷ lệ 1/500 dự án cải dịch đường sắt khu vực phía nam Hà Nội. Hồ sơ do liên danh tư vấn gồm TEDI, ICC và PCC lập.
Đoạn đường sắt Bắc Nam ở phía nam thành phố được dịch chuyển nhằm phục vụ nâng cấp, mở rộng và chỉnh trang đô thị trên hành lang quốc lộ 1; tổ chức lại mạng lưới đường sắt phía nam Thủ đô. Quá trình cải dịch cũng đặt mục tiêu duy trì hoạt động của tuyến đường sắt Bắc Nam, tránh gián đoạn khai thác.
Tuyến đường sắt cải dịch dài 27,5 km, bắt đầu từ tổ hợp ga Ngọc Hồi, đi qua khu vực Thường Tín, Phú Xuyên và kết nối trở lại đường sắt Bắc Nam hiện hữu tại xã Chuyên Mỹ, TP Hà Nội. Hành lang nghiên cứu đi qua 7 xã gồm Đại Thanh, Thanh Trì, Ngọc Hồi, Thường Tín, Thượng Phúc, Phượng Dực và Chuyên Mỹ. Tổng chi phí xây dựng khoảng 408 tỷ đồng.
Về hướng tuyến, từ Ngọc Hồi về Phú Xuyên tuyến nằm bên trái đường sắt tốc độ cao, chạy song song với khoảng cách khoảng 25 m và cơ bản nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng dự kiến của tuyến này.
Tiếp tục về phía nam, tuyến đường đi qua ga Thường Tín mới và ga Phú Xuyên. Để hạn chế ảnh hưởng đến công trình hiện hữu và các tuyến đường sắt liên quan, liên danh tư vấn kiến nghị giữ nguyên hướng tuyến quy hoạch từ Ngọc Hồi đến trước vị trí giao cắt quốc lộ 1.
Đoạn đường sắt Bắc Nam dự kiến cải dịch (nét đứt màu đỏ) và đường sắt tốc độ cao (màu đỏ), tuyến đường sắt Bắc Nam hiện hữu (màu nâu).
Vướng mắc lớn nhất nằm ở cuối tuyến, tại khu vực vượt sông Châu Giang, giao cắt quốc lộ 1 và kết nối trở lại đường sắt Bắc Nam hiện hữu. Tại đây, liên danh tư vấn đề xuất tuyến rẽ phải theo đường cong bán kính 600 m, đi về phía đông, giao cắt quốc lộ 1 rồi kết nối với đường sắt Bắc Nam hiện hữu.
Theo phương án này, quốc lộ 1 sẽ được bố trí cầu đường bộ vượt đường sắt khổ 1.000 mm và đường sắt tốc độ cao. Trong khi đó, tại khu vực đê sông Châu Giang, dự kiến xây dựng đường ngang có người gác để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân địa phương.
Tư vấn đề xuất tuyến đường sắt chủ yếu đi trên mặt đất nhằm giảm chi phí đầu tư. Các công trình giao cắt được bố trí phù hợp để duy trì kết nối giao thông giữa hai bên tuyến.
Tàu khách tuyến Hà Nội - TP HCM tại ga Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Ngoài tuyến chính dài khoảng 27,5 km, hồ sơ còn nghiên cứu đoạn đường sắt dài khoảng 3 km kết nối từ ga Ngọc Hồi với tuyến Bắc Hồng - Văn Điển hiện hữu. Đoạn này đi theo hành lang đường sắt vành đai phía tây, đến khu vực sông Tô Lịch thì rẽ về phía tây để vuốt nối vào tuyến đang khai thác.
Cùng với phương án hướng tuyến, hồ sơ nghiên cứu bố trí ba ga gồm Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên. Chức năng các ga được phân định theo định hướng tổ chức lại mạng lưới đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội.
Trong đó, ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối vận tải hành khách, kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao Bắc Nam và các tuyến đường sắt đô thị.
Ga Thường Tín mới được định hướng là đầu mối hàng hóa phía nam Hà Nội, đảm nhận các chức năng lập tàu, xếp dỡ, chuyển tải hàng hóa và sửa chữa đầu máy, toa xe. Ga Phú Xuyên được bố trí làm ga kỹ thuật và nhường tránh, gồm 4 đường ga cùng các công trình phụ trợ trên diện tích khoảng 5,2 ha.
Ngoài hệ thống nhà ga, phương án dự kiến xây dựng khoảng 18 km đường gom, 10 cầu đường sắt, 2 cầu đường bộ và một vị trí hầm chui tại trục đường Olympic rộng 120 m.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án gần 12.420 tỷ đồng, sử dụng nguồn ngân sách trung ương.
Trước đó hồi tháng 8, UBND TP Hà Nội đã quyết định xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án cải dịch tuyến đường sắt Bắc Nam phía nam, giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư, đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 3/2027.
Anh Duy