Trong báo cáo tình hình kinh tế 9 tháng đầu năm, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết số lượng doanh nghiệp bất động sản rút lui khỏi thị trường tiếp tục tăng mạnh.
Theo đó, hơn 2.800 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tính đến cuối tháng 9, trong khi cùng kỳ năm trước, con số này khoảng 1.260 đơn vị. Trung bình mỗi tháng có 312 doanh nghiệp trong lĩnh vực này đóng cửa.
Ngoài ra, số doanh nghiệp quay lại hoạt động đạt hơn 2.900 đơn vị, giảm 17,3%. Ở chiều ngược lại, thị trường có hơn 4.500 doanh nghiệp kinh doanh bất động sản được lập mới, tăng 10% so với cùng kỳ.
Đà rút lui của doanh nghiệp địa ốc tăng trong bối cảnh thị trường ảm đạm, tâm lý thận trọng khi lãi suất vay mua nhà leo thang. Trong báo cáo thị trường quý II, Bộ Xây dựng đánh giá thanh khoản bất động sản tiếp tục xu hướng giảm với tỷ lệ hấp thụ thấp, gây áp lực lên dòng tiền và tồn kho của doanh nghiệp. Cả nước ghi nhận hơn 100.000 giao dịch thành công, giảm hơn 36% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, tổng lượng tồn kho bất động sản của chủ đầu tư tại các dự án vào khoảng 39.300 sản phẩm. Riêng phân khúc căn hộ chung cư có hơn 12.800 căn tồn kho, tăng 22% theo quý và gần 4 lần so với cùng kỳ năm trước.
Theo Bộ Xây dựng, đến nay, nhiều khoản vay mua nhà đã chuyển sang thả nổi khoảng 13-15%, thậm chí 15-16% một năm. Chi phí vốn tăng làm giảm khả năng hấp thụ tín dụng của người mua nhà, đồng thời gia tăng áp lực tài chính với các chủ đầu tư, nhất là các doanh nghiệp có tỷ lệ đòn bẩy cao hoặc dự án triển khai kéo dài.
Bất động sản khu đông TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Công ty Chứng khoán MB (MBS) cũng nhìn nhận sau giai đoạn tăng trưởng mạnh trong 2024-2025, thị trường bất động sản bước vào chu kỳ điều chỉnh kể từ đầu năm nay. Áp lực tài chính gia tăng với cả người mua nhà lẫn chủ đầu tư khiến thanh khoản thị trường giảm mạnh so với cùng kỳ.
Theo MBS, người mua tiếp tục có xu hướng thận trọng khi đầu tư bất động sản trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục tăng khoảng 0,3% so với quý trước, lên mức 7,5-9% (với tiền gửi 12 tháng). Lãi suất cho vay có thể neo ở mức cao dài hạn, cùng với nguồn cung dồi dào, khiến thị trường tiếp tục điều chỉnh trong các quý tới.
MBS dự báo vào cuối năm nay, tỷ lệ hấp thụ duy trì ở mức thấp với khoảng 40 - 50% (giảm 10% so với cùng kỳ). Phần lớn doanh nghiệp tập trung bàn giao những dự án đã mở bán trong giai đoạn trước.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng chủ đầu tư cần cải thiện dòng tiền bằng cách rà soát danh mục dự án, ưu tiên vốn cho dự án có khả năng hoàn thành sớm, đáp ứng nhu cầu ở thực. Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), khuyến nghị các nhà phát triển nên định giá lại sản phẩm theo khả năng chi trả thực tế của khách hàng, đồng thời đẩy mạnh các chính sách ưu đãi như giãn tiến độ, "khóa trần" lãi suất nhằm kích cầu trong quý cuối năm.
Ngọc Diễm