Ngôi sao cô đơn
Nếu bóng đá là một tôn giáo, thì tại Pakistan, môn thể thao này giống như một tín ngưỡng bị bỏ quên giữa "thánh địa" của cricket. Và yếu tố đó cũng là lý do khiến Kaleemullah Khan gần như thất nghiệp trong suốt 5 năm qua.
Người đàn ông sinh năm 1992 tại thị trấn biên giới Chaman từng được ví như "Messi của Pakistan", người đặt nền móng cho khái niệm cầu thủ xuất ngoại của quốc gia Nam Á này. Nhưng nhìn lại nửa thập kỷ qua, hình ảnh của Kaleemullah lại gắn liền với những chuyến phiêu bạt đá phủi, những sân bóng phong trào bụi bặm và lớp học bóng đá cộng đồng. Đó không phải là sự buông xuôi của một tài năng hết thời, mà là bức tranh phản chiếu về một nền bóng đá nhiều trắc trở Pakistan, nơi một ngôi sao phải cứu lấy mình.
Kaleemullah Khan xuất thân từ gia tộc Khan lừng lẫy tại Chaman (tỉnh Balochistan) - cái nôi hiếm hoi sản sinh ra các tuyển thủ bóng đá Pakistan. Từ nhỏ, anh sớm bộc lộ bản năng săn bàn sát thủ trong màu áo FC Khan Research Laboratories (KRL). Anh trở thành đầu tàu đưa KRL lọt vào chung kết AFC President's Cup 2013 và ẵm trọn danh hiệu Vua phá lưới lẫn Cầu thủ xuất sắc nhất.
Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2014 khi Kaleemullah sang Kyrgyzstan khoác áo Dordoi Bishkek. Ngay mùa giải đầu tiên, anh ghi tới 18 bàn sau 17 trận, đoạt Chiếc giày vàng và giúp Dordoi lập cú ăn ba. Phong độ chói sáng ấy đưa anh trở thành cầu thủ Pakistan đầu tiên ký hợp đồng thi đấu chuyên nghiệp tại Mỹ, lần lượt cho Sacramento Republic và Tulsa Roughnecks tại giải hạng Nhì Mỹ, đấu trường mà tân binh Lương Chí Khải của đội tuyển Việt Nam từng gắn bó.
Ở thời điểm đỉnh cao, Kaleemullah là ngọn cờ đầu, là bằng chứng sống cho thấy cầu thủ Pakistan hoàn toàn đủ khả năng thi đấu đỉnh cao ở nước ngoài nếu được đào tạo và trao cơ hội đúng mực. Nhưng giấc mơ ấy rẽ sang hướng khác quá nhanh.
5 năm phải đi đá bóng phong trào
Nhiều người nhìn vào hồ sơ thi đấu của Kaleemullah suốt 5 năm qua và đặt dấu hỏi: Tại sao một tiền đạo từng tung hoành ở Trung Á và Bắc Mỹ lại "mất hút", chấp nhận khoác áo các đội bóng ngắn hạn, đá cúp ngành và giải phong trào? Câu trả lời nằm ở 3 rào cản lớn. Thứ nhất là sự hoạt động cầm chừng của Liên đoàn Bóng đá Pakistan (PFF) và lệnh cấm từ FIFA.
Nhiều người nói vận rủi lớn nhất của Kaleemullah là sinh nhầm thời cuộc. PFF rơi vào cuộc khủng hoảng quyền lực kéo dài nhiều năm giữa các phe phái dẫn đến việc FIFA liên tiếp ban hành các án phạt đình chỉ tư cách thành viên (2017-2018 và kéo dài giai đoạn 2021-2022). Khi bị FIFA cấm vận, đội tuyển quốc gia không được thi đấu quốc tế, các CLB không được dự cúp châu Á, và giải VĐQG Pakistan Premier League bị "đóng băng" suốt nhiều mùa giải. Cầu thủ nội địa mất hoàn toàn sân chơi chính quy.
Không giống như nhiều đồng nghiệp, Kaleemullah Khan tận dụng tầm ảnh hưởng truyền thông để công khai chỉ trích sự tắc trách, tham nhũng và yếu kém của các quan chức Liên đoàn. Anh lên tiếng đòi quyền lợi về lương thưởng, cơ sở vật chất và hợp đồng chuyên nghiệp cho các đồng đội.
Cái giá phải trả là sự tẩy chay ngầm: Kaleemullah bị gạt tên khỏi đội tuyển quốc gia trong nhiều năm. Với một cầu thủ Nam Á, mất vị trí ở ĐTQG cũng đồng nghĩa với việc cánh cửa xin visa lao động và giấy phép thi đấu tại các giải đấu chuyên nghiệp nước ngoài gần như khép chặt.
Sau thời gian ngắn thử sức ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq, anh thất nghiệp từ năm 2021. Dịch bệnh COVID cùng sự thiếu vắng người đại diện tầm cỡ khiến các thương vụ quốc tế của Kaleemullah dần đi vào ngõ cụt. Ở độ tuổi ngoài 28-29, giai đoạn chín nhất của sự nghiệp, anh không được thi đấu trong một hệ thống giải quốc nội tử tế để duy trì thể lực. Các đồng nghiệp của anh chấp nhận thi đấu cho các CLB nhỏ ở nước ngoài, kể cả Bhutan.
Để không bị "chết mòn" cảm giác bóng và vẫn có thu nhập, Kaleemullah buộc phải nhận lời thi đấu cho các giải đấu phong trào quy mô lớn, các giải cúp doanh nghiệp, giải giao hữu ở Nam Á và Trung Đông. Người ta thấy tiền đạo đội tuyển Pakistan xỏ giày đá trên những mặt sân đất nện lồi lõm, đối đầu với những cầu thủ nghiệp dư - một sự đánh đổi nghiệt ngã nhưng bắt buộc để tồn tại.
Tìm lại ý nghĩa của cuộc chơi
Nhưng Kaleemullah Khan hiểu rằng anh không thể mãi bấu víu vào những sân chơi phong trào như thế. Để tìm kiếm một bến đỗ ổn định, Kaleemullah chọn cách mở học viện đào tạo. Anh chuyển năng lượng của mình sang thế hệ kế cận. Đó là lý do anh thành lập Kaleemullah Khan Football Academy.
Học viện không chỉ là nơi anh truyền thụ kỹ năng dứt điểm hay tư duy chiến thuật học được từ bóng đá nước ngoài, mà còn là một dự án xã hội giàu tính nhân văn. Tại vùng đất Balochistan bị coi là thiếu thốn cơ hội phát triển cho thanh thiếu niên, những sân bóng của anh trở thành nơi trú ẩn an toàn, kéo những đứa trẻ ra khỏi tệ nạn xã hội và sự cám dỗ của bạo lực. Anh tự bỏ tiền túi, vận động tài trợ bóng, áo đấu, giày và mở các trại huấn luyện miễn phí cho trẻ em nghèo.
Kaleemullah hiểu rõ hơn ai hết cảm giác của một tài năng bị bỏ phí. Anh không muốn những đứa trẻ tiếp theo của bóng đá Pakistan phải trải qua cảnh bơ vơ, tập bóng trên cát mà không biết tương lai đi về đâu như thế hệ của mình.
Nhìn lại hành trình của Kaleemullah Khan, đó là một câu chuyện vừa tiếc nuối vừa truyền cảm hứng. 5 năm lưu lạc ở các sân chơi bán chuyên không xóa nhòa được vị thế tiên phong của anh trong lịch sử thể thao nước nhà. Khi hệ thống quản lý quay lưng lại với anh, Kaleemullah không từ bỏ bóng đá; anh chỉ chuyển từ vai trò của một người săn bàn sang vai trò của một người gieo hạt.
Bóng đá Pakistan có thể vẫn chậm chạp trên đường hội nhập, nhưng câu chuyện của Kaleemullah Khan - từ cậu bé vùng biên giới Chaman vươn ra thế giới, rồi quay về thắp lửa cho trẻ em quê nhà - sẽ luôn là một chương đặc biệt về nghị lực và tình yêu thuần khiết dành cho trái bóng tròn. Và sắp tới, “cậu bé” ấy sẽ có cơ hội chinh chiến với các đội tuyển mạnh như Thái Lan, Việt Nam ở FIFA ASEAN Cup 2026, sân chơi mà theo như HLV trưởng của anh - Nolberto Solano - chia sẻ là “có mơ mới dám tin”.
Thất nghiệp nhưng vẫn là chân sút số 1 đội tuyển
Một điều trớ trêu với Kaleemullah Khan là dù anh không thi đấu đỉnh cao nhiều năm nhưng trong danh sách triệu tập dự FIFA ASEAN Cup 2026, cầu thủ 34 tuổi này vẫn là người ghi bàn tốt nhất của đội tuyển Pakistan. Anh gấp đôi thành tích của người về thứ 2 (4 bàn so với 2 bàn). Một phần lý do là các cầu thủ đồng trang lứa Kaleemullah Khan đã giải nghệ từ lâu trong thời gian đội tuyển bị FIFA cấm thi đấu.