Bỏ qua điều hướng

Xây nhà trên đất nông nghiệp 28 năm, nay xin chuyển sang đất ở có bị xử phạt?

Xây nhà trên đất nông nghiệp 28 năm, nay xin chuyển sang đất ở có bị xử phạt?
Nguồn ảnh: VietnamNet

Gia đình ông H. xây nhà trên đất có nguồn gốc đất nông nghiệp từ năm 1998. Nay gia đình muốn chuyển sang đất ở nhưng băn khoăn có bị xử phạt không và nếu có thì mức phạt thế nào?

Năm 1998, ông H. xây nhà trên mảnh đất có nguồn gốc đất nông nghiệp trồng cây lâu năm. Hiện nay, gia đình ông muốn chuyển đổi sang đất ở.

Ông H. băn khoăn, khi làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, gia đình ông có bị xử phạt không và nếu có thì mức phạt thế nào? Trường hợp được phép chuyển mục đích, gia đình ông phải nộp bao nhiêu tiền sử dụng đất?

Liên quan tới vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ông H chưa nêu rõ phần đất gia đình đang sử dụng đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hay chưa.

Do đó, Bộ không có đủ cơ sở để trả lời. Tuy nhiên, Bộ cũng viện dẫn một số quy định của pháp luật để ông H. nghiên cứu, tham khảo.

Về nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính, điểm a khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả phải được khắc phục theo đúng quy định.

Tại khoản 1 Điều 6 và Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 67/2020/QH14 ngày 13/11/2020) quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là 2 năm.

Trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt thì người có thẩm quyền không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định đối với hành vi vi phạm hành chính đó.

W-Anh minh hoa 1.jpg
Xây nhà trên đất nông nghiệp 28 năm, nay xin chuyển sang đất ở có bị xử phạt? 

Theo Điều 1 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP (Nghị định), hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai bao gồm hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện.

Tại điểm b khoản 2 Điều 3 Nghị định quy định: Đối với các hành vi vi phạm hành chính không thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này là hành vi đang thực hiện thì thời điểm để tính thời hiệu xử phạt là thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hành vi vi phạm.

Trong khi đó, hành vi sử dụng đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, không phải là đất lâm nghiệp sang đất phi nông nghiệp mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép được quy định tại Điều 10 Nghị định (trừ các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định).

Việc tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất đối với trường hợp chuyển từ đất nông nghiệp sang đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở thực hiện theo quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026. 

Do đó, đối với trường hợp cụ thể nêu trên, Bộ NN&MT đề nghị công dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn và giải quyết.

Trường hợp hộ gia đình ông H. xây dựng nhà ở trên diện tích đất nông nghiệp trồng cây lâu năm từ năm 1998 và hiện có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở đang đặt ra nhiều vấn đề pháp lý cần xem xét. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết do thông tin công dân cung cấp chưa làm rõ nguồn gốc đất đã được Nhà nước giao, cho thuê hay công nhận quyền sử dụng hay chưa nên cơ quan chức năng chưa đủ cơ sở trả lời cụ thể. Tuy nhiên, căn cứ các quy định pháp luật hiện hành, việc xem xét nghĩa vụ tài chính và xử lý vi phạm hành chính đối với trường hợp này sẽ dựa trên những nguyên tắc pháp lý căn bản. Về nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, thời hiệu xử phạt đối với hành vi vi phạm theo Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành là 2 năm. Trường hợp đã hết thời hiệu hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền sẽ không ban hành quyết định phạt tiền nhưng vẫn bắt buộc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo đúng quy định. Bên cạnh đó, Nghị định 123/2024/NĐ-CP xác định thời điểm tính thời hiệu xử phạt đối với các hành vi vi phạm đang thực hiện là thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện vi phạm. Riêng đối với việc tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp không phải đất trồng lúa, không phải đất lâm nghiệp sang đất phi nông nghiệp mà không được cơ quan có thẩm quyền cho phép, hành vi này thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 10 Nghị định 123/2024/NĐ-CP. Song song đó, nghĩa vụ tính tiền sử dụng đất khi chuyển từ đất nông nghiệp sang đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sẽ được áp dụng theo các quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026. Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và thực hiện đúng thủ tục, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân trực tiếp liên hệ cơ quan chuyên môn tại địa phương để được hướng dẫn giải quyết cụ thể.