Dù đang mùa lũ, nguồn nước từ thượng nguồn sông Mekong đổ về nhiều nhưng tỉnh Đồng Tháp đã lên phương án cho tình huống hạn, mặn bủa vây trong thời gian tới - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Nguy cơ hạn mặn bủa giăng
Trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12-2026, xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh lên tới mức đỉnh điểm là 95%. Trạng thái này dự kiến kéo dài đến giai đoạn từ tháng 12-2026 đến tháng 2-2027 với xác suất 93%.
Dữ liệu lịch sử cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ khiến mùa mưa kết thúc sớm và gây thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng.
Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống dân sinh trong mùa khô 2026 - 2027 tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Đáng chú ý, bên cạnh nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn, hiện tượng El Nino còn có khả năng gây ra các đợt mưa, lũ cực đoan.
Xây dựng kịch bản rủi ro rất cao, tương đương mùa khô 2019 - 2020
Để giảm thiểu tối đa thiệt hại, UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu thủ trưởng các sở, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường khẩn trương rà soát, xây dựng phương án ứng phó chi tiết. Tỉnh chỉ đạo các đơn vị phải chủ động chuẩn bị theo kịch bản rủi ro rất cao, tương đương với mùa khô lịch sử năm 2019 - 2020.
Nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là phải rà soát, xác định chi tiết từng vùng, từng khu vực có nguy cơ thiếu nước cao để lên kế hoạch điều tiết và phân phối nguồn nước hợp lý.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm theo dõi sát tình hình và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo triển khai kịp thời các giải pháp ứng phó.
Song song đó, Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp tăng cường dự báo, cung cấp kịp thời các bản tin chính xác cho Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp.
Nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các địa phương và đơn vị quản lý thủy lợi đồng loạt ra quân củng cố hạ tầng kỹ thuật.
Các địa phương khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thi công nạo vét kênh, mương, rạch nhằm nâng cao khả năng tạo nguồn và tích trữ nước.
Các lực lượng tập trung giải phóng chướng ngại vật lòng sông, vớt lục bình và dọn dẹp cỏ dại trên các tuyến kênh để khai thông dòng chảy. Đồng thời, các đơn vị tiến hành duy tu, sửa chữa cống đập, bảo dưỡng trạm bơm và hệ thống giếng khoan dự phòng nhằm sẵn sàng hoạt động khi mặn xâm nhập.
Tình trạng khô hạn tại phía Đông tỉnh Đồng Tháp diễn ra khốc liệt vào năm 2020 khiến nhiều tuyến kênh thủy lợi trơ đáy, nứt nẻ - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Hai công ty cấp nước sinh hoạt mở rộng đường ống dẫn nước
Ở mảng cấp nước sinh hoạt, Công ty TNHH MTV Cấp nước Tiền Giang được giao nhiệm vụ rà soát, nâng cấp hệ thống nhà máy nước và mở rộng đường ống dẫn nước đến các khu vực vùng sâu, vùng xa.
Công ty cổ phần Nhà máy nước Đồng Tâm theo dõi sát độ mặn trên sông Tiền để bổ cấp nước vào ao trữ, đồng thời vận hành thử trạm bơm Sáu Ầu - Xoài Hột và các giếng khoan dự phòng.
Khởi công 2 cống thủy lợi ngăn mặn, trữ ngọt hơn 2.000 tỉ đồngTỉnh Vĩnh Long khởi công 2 cống Vàm Nước Trong và Vàm Thơm thuộc dự án Quản lý nước Bến Tre (JICA3), với tổng vốn hơn 2.000 tỉ đồng, nhằm kiểm soát nguồn nước, ngăn hạn mặn, trữ ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt cho hàng chục nghìn hộ dân.