Bỏ qua điều hướng

Đưa hợp tác công nghệ chiến lược thành trụ cột mới của quan hệ Việt - Nga

Đưa hợp tác công nghệ chiến lược thành trụ cột mới của quan hệ Việt - Nga
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ngày 9.9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Diễn đàn Khoa học công nghệ Việt Nam - Nga với chủ đề 'Kết nối công nghệ chiến lược'.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó thủ tướng Nga Chernyshenko nêu rõ, hai bên còn nhiều tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực công nghệ cao. Tại diễn đàn hôm nay, hai bên sẽ khởi động tuyển chọn dự án nghiên cứu chung mới do Quỹ Khoa học Nga và Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia Việt Nam đồng tổ chức, đồng thời khởi động một số dự án hợp tác khác.

Đưa hợp tác công nghệ chiến lược thành trụ cột mới của quan hệ Việt - Nga - Ảnh 1.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko xem một số hình ảnh về quan hệ hợp tác Việt - Nga

ẢNH: TTXVN

Nhấn mạnh việc trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, vật liệu mới, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ... chính là những lĩnh vực sẽ định hình nên diện mạo công nghệ trong tương lai, Phó thủ tướng Nga Chernyshenko cho rằng, điều quan trọng đối với hai nước không chỉ là chia sẻ những thành tựu mà còn là hợp nhất năng lực để cùng nhau tạo ra những phát triển tiên tiến; tin tưởng sự hợp tác sẽ tiếp thêm động lực cho quan hệ đối tác chiến lược toàn diện của Nga và Việt Nam ngày càng phát triển.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong quá trình này, Việt Nam coi trọng hợp tác quốc tế, đặc biệt là hợp tác với những đối tác có nền tảng khoa học - công nghệ mạnh, có quan hệ hữu nghị truyền thống và có khả năng bổ sung cho nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga trong giai đoạn tới cần có một tư duy mới, cách làm mới và những mục tiêu cao hơn. Không chỉ dừng ở trao đổi chuyên gia, đào tạo cán bộ, mà phải hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường.

Hai nước tập trung vào các định hướng lớn, trong đó cần xác định đưa hợp tác về công nghệ chiến lược trở thành một trụ cột mới của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga; lựa chọn một số lĩnh vực thực sự có tính chiến lược, kết hợp thế mạnh khoa học - công nghệ của Nga với nhu cầu phát triển, nguồn nhân lực và thị trường của Việt Nam.

Đưa hợp tác công nghệ chiến lược thành trụ cột mới của quan hệ Việt - Nga - Ảnh 2.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu

ẢNH: TTXVN

Nâng cao năng lực tự chủ công nghệ

Ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực công nghệ mới và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của mỗi nước; mong muốn các tập đoàn công nghệ, tập đoàn năng lượng của Nga tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ tại Việt Nam; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chủ động tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác tại Nga.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên cần tạo điều kiện để các nhà khoa học, doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi và hợp tác; đồng thời đầu tư mạnh mẽ cho thế hệ các nhà khoa học và chuyên gia trẻ Việt Nam - Nga. 

Hai bên cần mở rộng các chương trình đào tạo về những lĩnh vực công nghệ chiến lược; tăng cường trao đổi nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh, kỹ sư; tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trẻ của hai nước cùng thực hiện những nhiệm vụ khoa học và công nghệ.

Chính phủ và các cơ quan hữu quan hai nước tiếp tục phát huy vai trò của Ủy ban Hợp tác giáo dục, khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga, nghiên cứu xây dựng một cơ chế để thường xuyên rà soát các dự án hợp tác khoa học - công nghệ trọng điểm.

Trong đó, mỗi chương trình cần xác định rõ mục tiêu, đối tác thực hiện, nguồn lực, sản phẩm và thời hạn. Các thỏa thuận được ký kết phải được chuyển thành chương trình. Các chương trình phải được chuyển thành dự án. Các dự án phải tạo ra công nghệ và sản phẩm và các sản phẩm có tiềm năng phải được tạo điều kiện để tiếp cận thị trường.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn trong những năm tới, khi hai bên đánh giá quan hệ hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga, không chỉ nói về bao nhiêu đoàn đã trao đổi, bao nhiêu văn kiện đã ký kết, mà quan trọng hơn là bao nhiêu công nghệ đã được hai bên cùng làm chủ? Bao nhiêu sản phẩm đã được tạo ra? Bao nhiêu doanh nghiệp đã cùng đầu tư? Bao nhiêu nhà khoa học trẻ đã trưởng thành? Và những kết quả đó đã đóng góp như thế nào cho sự phát triển của hai đất nước? Đó phải là những thước đo mới của hợp tác.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng, với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị cao, tiềm lực khoa học - công nghệ của Nga và quyết tâm đổi mới, phát triển mạnh mẽ của Việt Nam, hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoàn toàn có thể trở thành một động lực mới, một trụ cột mới và một biểu tượng mới của quan hệ Việt Nam - Nga trong thế kỷ XXI.

Tại diễn đàn, hai bên đã ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt - Nga và trao các văn kiện hợp tác về khoa học công nghệ và giáo dục giữa hai nước

Tại diễn đàn về hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nga, Phó thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko khẳng định hai nước còn dư địa lớn để mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao. Ông cho biết diễn đàn sẽ khởi động việc tuyển chọn những dự án nghiên cứu chung mới, do Quỹ Khoa học Nga cùng Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia Việt Nam tổ chức. Một số dự án hợp tác khác cũng được khởi động, tạo thêm động lực cụ thể cho quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước trong giai đoạn mới. Theo Phó thủ tướng Dmitry Chernyshenko, trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ vũ trụ sẽ góp phần định hình diện mạo công nghệ tương lai. Vì vậy, hợp tác Việt - Nga không nên chỉ dừng ở việc chia sẻ thành tựu, mà cần kết hợp năng lực để cùng tạo ra những phát triển tiên tiến. Ông tin tưởng các hoạt động phối hợp trong công nghệ chiến lược sẽ tiếp thêm sức mạnh cho quan hệ hữu nghị và đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam với Nga. Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực chủ yếu. Các lĩnh vực này phục vụ đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, tăng sức cạnh tranh và củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế, theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong quá trình đó, Việt Nam coi trọng hợp tác quốc tế, nhất là với những đối tác có nền tảng khoa học - công nghệ mạnh và quan hệ hữu nghị truyền thống. Nga được xem là đối tác có khả năng bổ sung thiết thực cho nhu cầu phát triển của Việt Nam, từ nền tảng nghiên cứu đến nguồn nhân lực và công nghệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga thời gian tới cần một tư duy mới, cách làm mới cùng những mục tiêu cao hơn. Hợp tác không chỉ bao gồm trao đổi chuyên gia và đào tạo cán bộ, mà phải hướng đến cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo sản phẩm và cùng tham gia thị trường. Một định hướng trọng tâm được đề xuất là đưa hợp tác về công nghệ chiến lược trở thành trụ cột mới của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga. Hai bên cần lựa chọn những lĩnh vực thật sự có tính chiến lược, đồng thời kết hợp thế mạnh khoa học - công nghệ của Nga với nhu cầu phát triển, nhân lực và thị trường Việt Nam. Các ưu tiên phải tạo ra năng lực công nghệ mới, đóng góp trực tiếp cho kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao khả năng tự chủ công nghệ của mỗi nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các tập đoàn công nghệ và tập đoàn năng lượng Nga tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ tại Việt Nam. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam được khuyến khích chủ động tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác tại Nga, qua đó mở rộng không gian phát triển cho cả hai phía. Những kết nối giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và cơ quan quản lý cần được thúc đẩy thường xuyên, thực chất hơn. Hai nước cũng cần đầu tư mạnh mẽ cho thế hệ nhà khoa học và chuyên gia trẻ, thông qua các chương trình đào tạo về những lĩnh vực công nghệ chiến lược. Việc trao đổi nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh và kỹ sư cần được mở rộng, đồng thời tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trẻ cùng thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Cách làm này giúp quan hệ hợp tác có thêm lực lượng kế cận, thay vì chỉ dựa vào những kết nối đã hình thành trong quá khứ. Chính phủ và các cơ quan hữu quan hai nước được đề nghị tiếp tục phát huy vai trò của Ủy ban Hợp tác giáo dục, khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga. Hai bên cũng cần nghiên cứu cơ chế thường xuyên rà soát các dự án trọng điểm, với mục tiêu, đối tác, nguồn lực, sản phẩm và thời hạn được xác định rõ ràng. Theo tinh thần được nêu tại diễn đàn, các thỏa thuận phải trở thành chương trình, chương trình phải thành dự án, dự án phải tạo ra công nghệ và sản phẩm, còn sản phẩm có tiềm năng cần được hỗ trợ tiếp cận thị trường, để khi đánh giá hợp tác, kết quả được đo bằng thành quả thực tế thay vì chỉ bằng số đoàn trao đổi hay văn kiện ký kết.