Trailer Godzilla Minus Zero
Trong hơn 70 năm, Godzilla đã nhiều lần thay đổi hình tượng trên màn ảnh Nhật Bản. Từ quái vật đại diện cho nỗi ám ảnh hạt nhân, nhân vật dần trở thành người hùng trong những cuộc chiến chống lại các sinh vật khổng lồ khác. Tuy nhiên, với Godzilla Minus One (2023) và phần tiếp theo Godzilla Minus Zero, đạo diễn Yamazaki Takashi đưa Godzilla trở lại bản chất đáng sợ ban đầu.
Điều đáng chú ý ở phần phim mới không chỉ là cuộc đối đầu giữa Godzilla và King Ghidorah, mà còn là lựa chọn của con người: thay vì tìm cách loại bỏ mọi mối đe dọa, họ muốn tận dụng một quái vật để chống lại quái vật khác.
Muốn ngăn chặn Godzilla, con người lại tìm cách sử dụng nó
Lấy bối cảnh Nhật Bản năm 1949, Godzilla Minus Zero tiếp tục câu chuyện về một đất nước chưa thể hồi phục hoàn toàn sau chiến tranh và cuộc tấn công của Godzilla. Khi King Ghidorah bất ngờ xuất hiện, san phẳng thành phố Matsumoto, nhóm chuyên gia do Noda Kenji đứng đầu phải tìm phương án đối phó.
Kế hoạch cuối cùng đặt ra một tình thế trớ trêu: sử dụng Godzilla để ngăn chặn King Ghidorah. Thế lực từng gieo rắc kinh hoàng cho Nhật Bản giờ trở thành hy vọng của con người trước một thảm họa mới.
Đây là điểm khiến câu chuyện vượt khỏi khuôn khổ một bộ phim quái vật thông thường. Con người không thực sự từ bỏ sức mạnh hủy diệt, mà chỉ muốn tìm cách hướng nó vào đối tượng khác.

King Ghidorah trở thành đối thủ mới của Godzilla trong phần phim - Ảnh: Toho

Godzilla trở thành vũ khí được con người dùng chống lại King Ghidorah trong Godzilla Minus Zero - Ảnh: Toho
Trong bài phê bình trên RogerEbert, tác phẩm được nhìn nhận qua sự phê phán những hệ thống quyền lực sẵn sàng đặt ưu thế chiến thuật lên trên sự an toàn của cộng đồng. Godzilla có thể là mối đe dọa, nhưng cũng có thể trở thành công cụ hữu ích nếu con người tìm được cách kiểm soát nó.
Bài phân tích của Slant Magazine còn chú ý đến tham vọng trả thù và sử dụng sức mạnh hạt nhân trong câu chuyện. Nhật Bản, quốc gia từng chịu hậu quả của bom nguyên tử, đứng trước nguy cơ lặp lại chính logic bạo lực từng gây ra những mất mát không thể bù đắp.
Nghịch lý nằm ở chỗ con người lên án sức mạnh hủy diệt khi trở thành nạn nhân, nhưng lại có thể xem nó là giải pháp khi cần giành lợi thế.
Những người sống sót sau chiến tranh lại bị đẩy vào một cuộc chiến mới
Mâu thuẫn này còn được thể hiện qua Shikishima Koichi, cựu phi công cảm tử từng sống sót sau cuộc tấn công của Godzilla.
Ở phần phim trước, Shikishima mang mặc cảm vì không thực hiện được nhiệm vụ hy sinh trong chiến tranh. Sau những mất mát, anh cuối cùng cũng có cuộc sống bình yên bên vợ Noriko và cô bé Akiko. Nhưng khi King Ghidorah xuất hiện, anh một lần nữa muốn tham gia cuộc chiến, bất chấp sự lo lắng của những người xung quanh.
Nhân vật từng tìm cách thoát khỏi ám ảnh chiến tranh nay lại đứng trước nguy cơ bị cuốn vào một cuộc chiến khác. Bộ phim đặt Shikishima trong mâu thuẫn giữa mong muốn sống cuộc đời bình thường và việc tiếp tục bị huy động cho những mục tiêu quân sự.

Cuộc sống gia đình của Shikishima Koichi tiếp tục bị đe dọa khi Godzilla tái xuất và một thảm họa mới mang tên King Ghidorah xuất hiện - Ảnh: Toho

Murakami mang trong mình nỗi đau mất gia đình sau cuộc tấn công của Godzilla - Ảnh: Toho
Một nhân vật khác cũng mang nhiều ý nghĩa là Murakami Kanji. Ông từng sống sót sau vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima, mất toàn bộ gia đình và tiếp tục chứng kiến cuộc tấn công đầu tiên của Godzilla. Hiểu rõ hơn ai hết hậu quả của bạo lực, Murakami lại bị đẩy vào kế hoạch sử dụng sức mạnh của quái vật để ngăn chặn một thảm họa lớn hơn.
Hai nhân vật cho thấy chiến tranh không chỉ để lại những thành phố đổ nát mà còn khiến người sống sót phải đối diện với những lựa chọn đầy mâu thuẫn. Họ muốn bảo vệ cuộc sống, nhưng để làm được điều đó lại có thể phải tiếp tục tham gia vào vòng xoáy bạo lực.
Nghịch lý của Godzilla Minus Zero
Mâu thuẫn của Godzilla Minus Zero không chỉ nằm trong câu chuyện. Nó còn xuất hiện ngay trong cách khán giả thưởng thức bộ phim.
Godzilla Minus Zero có sự đối lập giữa những cảnh thành phố bị tàn phá và cảm giác phấn khích mà các trận chiến quái vật mang lại. Người xem được chứng kiến nỗi đau của những người mất nhà cửa, người thân, nhưng đồng thời vẫn chờ đợi Godzilla xuất hiện để đối đầu King Ghidorah.
Đây vốn là nghịch lý tồn tại trong lịch sử thương hiệu. Godzilla ra đời năm 1954 như một lời nhắc về nỗi kinh hoàng của vũ khí hạt nhân, nhưng qua thời gian, những màn phá hủy và chiến đấu lại trở thành yếu tố tạo nên sức hút thương mại của nhân vật.

Bộ phim vì thế đặt ra một câu hỏi không dễ trả lời: khi con người sử dụng bạo lực để chống lại bạo lực, họ có thực sự khác với thứ mà mình muốn tiêu diệt? - Ảnh: Toho
Godzilla có thể là quái vật trên màn ảnh, nhưng cách con người tìm cách kiểm soát và sử dụng sức mạnh của nó mới là điều đáng suy ngẫm. Sau cùng, mối đe dọa lớn nhất không chỉ đến từ những sinh vật khổng lồ, mà còn từ việc con người sẵn sàng lặp lại những gì từng gây ra đau thương cho chính mình.
Godzilla Minus Zero nhận phản hồi tích cực tại các buổi công chiếu quốc tế, đồng thời đạt 92% trên Rotten Tomatoes ngay trước thềm ra mắt.