
Lần đầu tiên trên thế giới, nguyên mẫu tàu Seaglider Viceroy của Regent Craft đã hoàn thành thành công chuyến bay có người lái đầu tiên, trở thành tàu thủy lai máy bay lớn nhất từng bay với người trên khoang - Ảnh: Regent Craft
Máy bay "3 trong 1"
Một loại máy bay điện có khả năng kết hợp ba phương thức di chuyển vừa hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên với người điều khiển tại Mỹ. Sản phẩm mang tên Viceroy, do Công ty Regent Craft phát triển, được thiết kế để vận chuyển hành khách và hàng hóa trên các tuyến đường biển.
Theo trang New Atlas, chuyến bay diễn ra ngày 2-9 tại vịnh Narragansett, thuộc bang Rhode Island (Mỹ). Hai phi công đã điều khiển Viceroy bay ở độ cao khoảng 10m so với mặt nước, di chuyển quãng đường 596m trong 30 giây.
Đây là lần đầu tiên nguyên mẫu Viceroy kích thước thực thực hiện chuyến bay có người điều khiển. Theo Regent Craft, thiết bị cũng trở thành mẫu sử dụng hiệu ứng đối đất (WIG) chạy hoàn toàn bằng điện lớn nhất từng bay với người trên khoang.
Điểm đặc biệt của Viceroy nằm ở thiết kế kết hợp giữa tàu thủy, tàu cánh ngầm và máy bay.
Khi hoạt động ở tốc độ thấp, thiết bị nổi trên mặt nước bằng phần thân có kết cấu tương tự tàu thủy.
Khi tăng tốc, hệ thống cánh ngầm bên dưới tạo lực nâng, đưa thân lên khỏi mặt nước để giảm lực cản.
Đến tốc độ thích hợp, Viceroy có thể cất cánh và bay sát mặt biển nhờ hiệu ứng mặt đất, hay còn gọi là hiệu ứng đối đất.
Đây là hiện tượng khí động học giúp cánh tạo lực nâng hiệu quả hơn khi bay ở độ cao thấp gần bề mặt nước hoặc mặt đất, đồng thời giảm lực cản cảm ứng. Nhờ đó, thiết bị có thể duy trì trạng thái bay với mức tiêu thụ năng lượng thấp hơn so với khi bay ở độ cao lớn trong điều kiện tương đương.
Viceroy Seaglider thực hiện thành công chuyến bay thử nghiệm đầu tiên - Video Regent Craft
Công nghệ này không hoàn toàn mới. Liên Xô từng nghiên cứu và phát triển các loại ekranoplan (phương tiện lai giữa tàu thủy và máy bay) có khả năng bay sát mặt biển, thậm chí phục vụ mục đích quân sự.
Còn nhiều rào cản
Tuy nhiên, một trong những hạn chế của các thiết bị này là khả năng vận hành trên mặt nước, đặc biệt khi có sóng lớn. Việc tăng tốc để cất cánh có thể gặp khó khăn do lực cản và độ ổn định của thân tàu.
Regent Craft tìm cách giải quyết vấn đề bằng việc trang bị hệ thống cánh ngầm thủy động lực học. Khi đạt tốc độ trung bình, cánh ngầm nâng thân thiết bị lên khỏi mặt nước, giảm tác động của sóng và lực cản trước khi chuyển sang trạng thái bay.
Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống động lực điện với nhiều cánh quạt được bố trí dọc mép trước của cánh chính. Thiết kế này giúp phân bổ lực đẩy và hỗ trợ quá trình chuyển đổi giữa các chế độ hoạt động.

Một nguyên mẫu được trưng bày tại Triển lãm Hàng không Dubai năm 2023. Regent cho biết hiện nay họ đã có đơn đặt hàng trải rộng khắp các châu lục - Ảnh: Mztourist
Viceroy còn sử dụng hệ thống điều khiển điện tử fly-by-wire với ba lớp dự phòng, có khả năng tự động điều chỉnh độ nghiêng, chuyển động xoay và độ cao trong quá trình vận hành.
Mặc dù chuyến bay đầu tiên chỉ kéo dài 30 giây, Regent Craft cho biết mục tiêu chính là kiểm chứng những nguyên lý thiết kế và khả năng điều khiển thiết bị trong điều kiện thực tế.
Trước đó, công ty đã dành nhiều tháng thử nghiệm khả năng di chuyển trên mặt nước và vận hành bằng cánh ngầm, từng bước nâng tốc độ để chuẩn bị cho chuyến bay có người điều khiển.
Theo kế hoạch phát triển, phiên bản thương mại Viceroy được thiết kế để chở 12 hành khách cùng hai thành viên tổ lái. Thiết bị hướng đến tốc độ tối đa khoảng 290km/h và tầm hoạt động khoảng 290km.
Regent Craft kỳ vọng công nghệ này có thể được ứng dụng trên các tuyến vận tải ven biển, kết nối đảo và đất liền, đồng thời phục vụ vận chuyển hàng hóa hoặc những nhiệm vụ chuyên dụng.
Sau chuyến bay đầu tiên, Viceroy tiếp tục bước vào giai đoạn thử nghiệm trên biển nhằm đánh giá độ ổn định, hiệu suất và khả năng vận hành trước khi tiến tới khai thác thương mại.
Không cần nhôm hàng không hay vật liệu đắt tiền, một YouTuber người Mỹ chế tạo chiếc máy bay bằng bìa các tông, đủ sức đưa anh lên không trung.