Ngay trước thời điểm có thể trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới, Elon Musk lại dành trọn sự chú ý cho những biến động chính trị ở cách xa trụ sở SpaceX cả đại dương.
Trong một bài đăng trên X, ông gọi thị trưởng Belfast là "kẻ phản bội nhân dân". Trong một bài khác, ông mô tả một lãnh đạo chính trị Anh là "kẻ tồi tệ và phản quốc".
Một bài đăng của Rupert Lowe, chính trị gia từng ít được biết đến, thu hút hơn 3 triệu lượt xem sau khi được Musk đăng lại. Trước đó, Musk từng tuyên bố Restore Britain, đảng cực hữu thành lập cuối năm 2025 của Lowe, là hy vọng duy nhất để cứu vãn tương lai nước Anh.
"Cơn bão" trên nền tảng X này diễn ra vào ngày 11/6, ngay sau khi các cuộc bạo động phản đối nhập cư diễn ra tại thủ phủ Bắc Ireland và chỉ một ngày trước đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX.
Elon Musk tham dự một diễn đàn đầu tư tại Washington hồi tháng 11/2025. Ảnh: AP
Nhiều năm qua, Musk đã dùng nền tảng X để cổ vũ cho các đảng phái ở nước ngoài, chỉ trích các vấn đề nhập cư và quy định quản lý ngành công nghệ ở châu Âu, Nam Mỹ và châu Phi. Tuy nhiên, thống kê của WSJ cho thấy không quốc gia nào nhận được sự chú ý nhiều và kéo dài từ tỷ phú Mỹ như Anh trong hơn 4 năm qua.
Musk từng hai lần vượt ngưỡng 200 bài đăng mỗi tháng về chính trị và các cuộc chiến văn hóa ở Anh. Chỉ riêng tháng 6, ông đã đăng hơn 160 lần về chủ đề này, chiếm hơn 10% tổng số bài đăng của ông trong tháng. Đến tháng 7, ông quay trở lại mức bình thường với vài chục bài đăng.
Bà nội của Musk đến từ Liverpool, miền bắc nước Anh, và tỷ phú Mỹ coi nguồn gốc gia đình là lý do cốt lõi khiến ông quan tâm đến Anh. "Tôi mang dòng máu Anh, có tổ tiên là người Anh. Tôi muốn nước Anh trở nên vĩ đại hơn bao giờ hết", Musk nói hồi tháng 9/2025.
Tỷ phú thường xuyên khắc họa nước Anh như quốc gia đang trên đà sụp đổ, dần mất đi bản sắc trước làn sóng nhập cư Hồi giáo ồ ạt.
Ông cũng tận dụng X để ủng hộ Lowe, người mà ông khẳng định nên trở thành lãnh đạo tiếp theo của nước Anh. Chính trị gia 68 tuổi này thường lên tiếng chống lại nhập cư ồ ạt và phản đối Liên minh châu Âu (EU).
Rupert Lowe, lãnh đạo đảng Restore Britain. Ảnh: AFP
Chỉ sau một đêm, việc được Musk nhắc tên đã nâng tầm vị thế của Lowe tại Anh và quốc tế, tạo đòn bẩy quan trọng trong cuộc cạnh tranh với đối thủ Nigel Farage để giành quyền kiểm soát phe cánh hữu. Ông Musk đã dồn sự ủng hộ cho đảng của Lowe, bên đang thúc đẩy việc trục xuất hàng triệu người nhập cư.
Dù chỉ có vài nhân viên, đảng mới này đang đạt tỷ lệ ủng hộ khoảng 5% trong các cuộc thăm dò tại Anh, thu hút những cử tri coi nhập cư là mối quan tâm hàng đầu và làm phân tán lượng cử tri thiên hữu. Hiện tại, những bài đăng của Lowe thu về lượng thích và lượt xem cao gấp đôi so với thời điểm trước khi tỷ phú Musk bắt đầu tương tác.
"Tôi nghĩ ông ấy quan tâm đến nước Anh. Và chúng tôi vô cùng biết ơn ông ấy vì đã tạo ra một nền tảng tự do ngôn luận đúng nghĩa", Lowe chia sẻ về Musk.
Musk thâu tóm Twitter với giá 44 tỷ USD vào năm 2022 và sau đó đổi tên thành X. Những người chỉ trích cáo buộc ông Musk và nền tảng X đang phóng đại các quan điểm cực đoan, lấn át các luồng ý kiến khác.
Andy Pryce, từng là người điều hành đơn vị chống tin giả thuộc Bộ Ngoại giao Anh, nhận định "có bằng chứng cho thấy trong nhiều thời điểm, Musk đã thao túng thông tin và can thiệp vào chính trị Anh", qua đó "góp phần kích động các hành vi bạo lực tại Anh".
WSJ dẫn nguồn tin cho biết giới chức Anh đã theo dõi các bài đăng của Musk cùng nhiều người dùng X khác với lý do an ninh quốc gia, nhưng quyết định không có hành động chính thức. Chính phủ Anh tuyên bố họ đang bảo đảm các nền tảng trực tuyến tuân thủ luật pháp nước này.
Tỷ lệ bài đăng, bài chia sẻ lại và phản hồi của Elon Musk trên X. Đồ họa: WSJ
Lowe và Musk thường cáo buộc giới chức Anh coi nhẹ mức độ nghiêm trọng của những vụ phạm tội nhằm vào các bé gái da trắng, đồng thời gọi các thủ phạm là "những kẻ xâm lược". Một số vụ án có thủ phạm là nam giới gốc Pakistan sinh sống tại Anh.
Sau vụ đâm dao hàng loạt nhằm vào các bé gái, giữa lúc mạng xã hội lan truyền tin giả rằng nghi phạm là người nhập cư Hồi giáo, Musk đã lập tức lên tiếng cảnh báo "nội chiến là điều không thể tránh khỏi" ở Anh do vấn đề nhập cư.
Làn sóng phẫn nộ từ thông tin sai lệch này đã châm ngòi cho các vụ bạo động: người biểu tình ném gạch vào nhà thờ Hồi giáo và tấn công khách sạn lưu trú của người xin tị nạn, dẫn tới hàng trăm vụ bắt giữ. Dù vậy, cảnh sát sau đó xác nhận nghi phạm thực chất sinh ra tại xứ Wales, trong một gia đình Cơ Đốc giáo gốc Rwanda.
Hồi tháng 6, Musk cũng lên tiếng sau vụ nam sinh da trắng 18 tuổi Henry Nowak bị đâm chết. Video cho thấy Nowak bị cảnh sát còng tay trong lúc hấp hối, trong khi hung thủ, người theo đạo Sikh, cáo buộc sai rằng Nowak có hành vi phân biệt chủng tộc.
"Phẫn nộ", Musk viết trên X. Ông cũng chia sẻ lại bài đăng với nội dung "Henry bị sát hại bởi chính sách mang tính phân biệt chủng tộc nhắm vào người da trắng", đồng thời kêu gọi đám đông tụ tập trước đồn cảnh sát gần nơi Nowak thiệt mạng.
Các cảnh sát liên quan sau đó đã xin lỗi và một cuộc điều tra về sự việc đã được tiến hành.
Lãnh đạo đảng cực hữu Reform UK Nigel Farage đi bỏ phiếu tại Clacton ngày 13/8. Ảnh: AFP
Sau đó, bạo động bùng phát tại Belfast vì vụ một người đàn ông địa phương bị tấn công bằng dao dã man bởi người nhập cư, được cảnh sát xác định đến từ Sudan hoặc Chad và đã xin tị nạn tại Anh 3 năm trước. Người biểu tình quá khích đã đốt xe, phóng hỏa nhà cửa và tấn công các khu vực có người di cư sinh sống.
Lowe đăng trên X rằng tất cả những ai nhập cảnh trái phép đều phải bị trục xuất.
"Chỉ Restore Britain mới có thể cứu nước Anh. Đó là con đường duy nhất", Musk bình luận khi chia sẻ lại thông điệp của Lowe và bài viết thu hút hơn 25 triệu lượt xem.
Trong cuộc bầu cử diễn ra cuối tháng 6 tại khu vực Makerfield, miền bắc nước Anh, ứng viên của Restore Britain giành gần 7% số phiếu, làm phân tán sự ủng hộ dành cho Reform UK của Farage, đảng về thứ hai. Người chiến thắng là Andy Burnham, chính trị gia cánh tả thuộc Công đảng và sau đó trở thành người thay thế Thủ tướng Keir Starmer.
Khi được hỏi về việc Lowe mang lại điều gì cho cử tri mà Reform không có, Farage đáp ngắn gọn rằng: "Elon Musk".
Thanh Tâm (Theo WSJ, Guardian, Reuters)