"Hệ thống Starshield do chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát. Mọi giới hạn về tốc độ, khả năng kết nối đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định", tỷ phú Elon Musk cho biết hôm 14/10.
Ông cũng làm rõ sự khác biệt giữa hệ thống Starshield được Ukraine sử dụng để liên lạc trên chiến trường và Starlink, mạng lưới vệ tinh dân sự không được phép dùng cho hoạt động tấn công. Cả hai đều được công ty SpaceX của Musk thiết kế. Hãng thông tấn Reuters gọi Starshield là phiên bản quân sự của Starlink.
"Starlink là dịch vụ thương mại do SpaceX sở hữu và kiểm soát. Nó chỉ được sử dụng cho hoạt động phòng thủ và dân sự, không được triển khai cho hành động tấn công quân sự, vì điều đó không phù hợp với một công ty thương mại", tỷ phú Mỹ cho hay.
Tỷ phú Elon Musk tại Washington, Mỹ hồi tháng 1. Ảnh: AP
Thông tin được Musk đưa ra khi bình luận dưới bài đăng trên mạng xã hội của cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov.
"Kết nối Starlink ở tốc độ tới 160 km/h đã được khôi phục. Loại bỏ hoàn toàn giới hạn về tốc độ đối với Starshield hiện rất quan trọng với hoạt động phòng thủ của Ukraine", ông Fedorov viết và cảm ơn tỷ phú Musk vì "sự hỗ trợ liên tục".
Nhà Trắng và Tổng thống Donald Trump chưa đưa ra bình luận.
Hai quan chức Mỹ giấu tên nói với CNN rằng hạn chế truy cập của Ukraine vào hệ thống Starlink không phải quyết định chính sách ở cấp cao của Washington.
Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, hôm 14/10 cho biết SpaceX đã áp dụng hạn chế tốc độ đối với các thiết bị đầu cuối Starlink đang trong trạng thái di chuyển vào đêm 13/10.
"Lực lượng Ukraine không được báo trước về điều này, khiến một số nhiệm vụ tác chiến bị gián đoạn", ông cho hay, thêm rằng các thiết bị Starlink quân sự của Ukraine đã ngừng hoạt động khi phương tiện di chuyển với tốc độ quá 160 km/h.
Thiết bị đầu cuối Starlink được ngụy trang gần nơi lực lượng Ukraine vận hành drone ở vùng Donbass năm 2023. Ảnh: Reuters
Serhii Sternenko, cựu cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine và là một trong những nhà hoạt động có ảnh hưởng nhất nước này, sau đó cho biết hạn chế về Starlink tiếp tục bị thắt chặt, khiến kết nối với phương tiện bay không người lái bị ngắt ở tốc độ 60-70 km/h.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi tỷ phú Musk khôi phục hệ thống Starlink. "Tôi hy vọng đó là sai lầm, có lẽ là vấn đề kỹ thuật nghiêm trọng. Chúng tôi đang đề nghị bật nó lên", ông nói.
Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào các dịch vụ Internet vệ tinh như Starlink, do hạ tầng viễn thông bị thiệt hại nặng nề trong xung đột. Hồi tháng 3/2025, tỷ phú Elon Musk tuyên bố toàn bộ tiền tuyến Ukraine sẽ sụp đổ nếu công ty SpaceX của ông ngắt kết nối Starlink.
Dịch vụ của SpaceX đóng vai trò thiết yếu đối với công tác chỉ huy và kiểm soát của quân đội Ukraine, cũng như với các hệ thống không người lái (drone) trên không, trên biển và trên bộ. Drone tích hợp Starlink có thể duy trì kết nối với người điều khiển ở khoảng cách xa và ít chịu ảnh hưởng bởi các biện pháp gây nhiễu thông thường.
Dù vậy, Elon Musk đã hạn chế một số ứng dụng quân sự của Starlink và đề cao hoạt động của Starshield, mạng lưới bảo mật được phát triển để thực hiện nhiệm vụ cho quân đội và chính phủ.
Chiến dịch tập kích của Ukraine khiến ông Trump nổi giận
Khoảnh khắc được cho là máy bay không người lái Ukraine lao vào nhà máy lọc dầu Moskva đang bốc cháy hồi tháng 6. Video: X/Osinttechnical
Theo Reuters, dù có nhiệm vụ tách biệt, sự khác nhau giữa Starshield và Starlink không phải lúc nào cũng rõ ràng. Dịch vụ liên lạc bảo mật của Starshield sử dụng công nghệ mã hóa tăng cường và thiết bị đầu cuối chuyên dụng, nhưng xương sống vẫn là mạng lưới vệ tinh Starlink.
SpaceX cho biết Starshield tận dụng công nghệ, kỹ thuật và kinh nghiệm vận hành từ Starlink. Ngoài khả năng liên lạc bảo mật, công ty quảng bá rằng Starshield còn có thể cung cấp cho người dùng khả năng quan sát Trái Đất, cũng như tích hợp nhiều cảm biến và thiết bị khác.
"Sự bí mật xung quanh các chương trình không gian an ninh quốc gia khiến ranh giới chính xác giữa hai hệ thống này trở nên không rõ ràng", Reuters cho hay.
Phạm Giang (Theo AFP, Reuters, CNN)