Sự kiện diễn ra hôm 13/10 được đánh giá là "bước tiến lớn" trong quá trình thử nghiệm tiêm kích hạm tàng hình F-35C trên lớp tàu sân bay mới nhất của Mỹ, sau nhiều năm nước này gặp trở ngại trong tích hợp hệ thống phóng và cáp hãm đà tiên tiến.
Đợt bay thử do phi công thuộc Phi đoàn Thử nghiệm và Đánh giá số 23 thực hiện, trong đó chiếc F-35C dừng hẳn trên sàn đáp tàu sân bay USS John F. Kennedy nhờ hệ thống cáp hãm đà. Các máy bay được lắp nhiều thiết bị đo đạc chuyên dụng, cho phép thu thập thông tin để nhóm chuyên trách từ Bộ phận Thử nghiệm Tích hợp F-35 thực hiện các đánh giá.
F-35C lần đầu hạ cánh với cáp hãm trên siêu tàu sân bay lớp Ford
Tiêm kích hạm F-35C đáp xuống tàu sân bay USS John F. Kennedy ngày 13/10. Video: US Navy
Hình ảnh được công bố cho thấy biên đội hai chiếc F-35C tiếp cận USS John F. Kennedy, song chỉ phi cơ mang số đuôi 401 thực hiện hạ cánh. Chiếc còn lại có số đuôi 403, mang theo bom huấn luyện không chứa thuốc nổ ở giá treo bên ngoài.
Hải quân Mỹ tiếp nhận sơ bộ tàu sân bay USS John F. Kennedy ngày 29/9 sau khi nghiệm thu thành công vào tháng 8. Động thái này cho phép thủy thủ đoàn tham gia thử nghiệm trên biển, rèn luyện kỹ năng vận hành trong khi nhà máy hoàn thành kiểm tra hệ thống cuối cùng trước khi bàn giao vào đầu năm 2027.
Tiêm kích F-35C chuẩn bị đáp xuống tàu sân bay USS John F. Kennedy ngày 13/10. Ảnh: US Navy
Thử nghiệm hạ cánh ngày 13/10 là bước quan trọng nhằm kiểm chứng khả năng triển khai dòng F-35C trên siêu tàu sân bay lớp Ford. Các tàu lớp Ford sử dụng phóng điện từ (EMALS) và cáp hãm đà tiên tiến, thay cho máy phóng hơi nước và hệ thống hãm đà thủy lực trên tàu sân bay lớp Nimitz.
Quy trình trên cũng giúp các kỹ sư đánh giá cách hệ thống cáp hãm đà tương tác với từng loại máy bay cụ thể, thu thập dữ liệu cần thiết để kiểm tra hiệu suất hoạt động của chúng.
Ngoài EMALS và cáp hãm đà tiên tiến (AAG), tích hợp F-35C lên tàu sân bay lớp Ford đòi hỏi điều chỉnh hạ tầng và hệ thống hỗ trợ trên chiến hạm. Trong số này có khu vực chuyên xử lý hệ thống tác chiến và dữ liệu nhạy cảm của dòng F-35, cũng như cơ sở bảo trì sơn phủ và vật liệu tàng hình của máy bay.
Chiến hạm cũng cần có tấm chắn để bảo vệ nhân sự và thiết bị trên sàn đáp khỏi luồng khí xả cực mạnh từ động cơ của F-35C. Các tàu sân bay lớp Nimitz đang được trang bị tấm bảo vệ mới, còn thiết kế của chiến hạm Kennedy đã tính đến kế hoạch trang bị bộ phận này và điều chỉnh hạ tầng liên quan.
Tiêm kích F-35C dừng trên sàn đáp tàu sân bay USS John F. Kennedy ngày 13/10. Ảnh: US Navy
Cuộc thử nghiệm diễn ra trong lúc Trung Quốc đẩy mạnh năng lực tác chiến hàng không trên tàu sân bay. Chiến hạm Phúc Kiến đã thử nghiệm thành công hoạt động phóng máy bay bằng EMALS và vận hành cáp hãm đà với nhiều loại phi cơ khác nhau, trong đó có tiêm kích hạm tàng hình J-35.
F-35C là phiên bản tiêm kích tàng hình được biên chế cho hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ, có nhiều đặc điểm khác mẫu F-35A/B. Khung thân và càng đáp của F-35C được gia cố để cất hạ cánh trên tàu sân bay, cánh có thể gập lại để tiết kiệm diện tích, phần đuôi được gắn thêm móc hãm đà, nên đây là biến thể nặng nhất trong dòng F-35. Mỗi chiếc F-35C có giá khoảng 100 triệu USD.
Hải quân Mỹ đã nhận hơn 110 chiếc F-35C, dự kiến trang bị tổng cộng 273 phi cơ, trong khi Thủy quân lục chiến Mỹ đang vận hành hơn 130 trong tổng số 140 máy bay dự kiến đặt mua.
Hai tiêm kích F-35C bay gần tàu sân bay USS John F. Kennedy ngày 13/10. Ảnh: US Navy
Lầu Năm Góc đặt hàng chế tạo tàu sân bay USS John F. Kennedy từ năm 2013. Chiến hạm được khởi đóng năm 2015, hạ thủy sau đó 4 năm và dự kiến bàn giao năm 2022. Hải quân Mỹ ban đầu theo đuổi lịch trình bàn giao hai giai đoạn, cho phép biên chế tàu Kennedy khi còn thiếu một số tính năng.
Tuy nhiên, quốc hội Mỹ yêu cầu USS John F. Kennedy phải có khả năng vận hành tiêm kích tàng hình F-35C khi đưa vào biên chế, khiến thời gian bàn giao tàu phải lùi sang năm 2024. Hải quân Mỹ sau đó hai lần lùi lịch trình, sang tháng 7/2025 rồi đến tháng 3/2027.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, USNI, AP)