Fiji tuyên bố tình trạng khẩn cấp về HIV

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Fiji tuyên bố tình trạng cấp quốc gia về HIV, sau khi số ca nhiễm HIV ở nước này tăng vọt, theo AFP hôm nay 17.9.

"Tôi chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về HIV tại Fiji. Quyết định này thừa nhận mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh cũng như nhu cầu cấp thiết về một phản ứng phối hợp đồng bộ mà đất nước chúng tôi cần thực hiện ngay lúc này", Bộ trưởng Y tế Fiji Atonio Lalabalavu phát biểu trước báo giới hôm 16.9.

Chính phủ Fiji thông báo họ đang mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ xét nghiệm, phòng ngừa và điều trị HIV miễn phí. Fiji đang nhận được sự hỗ trợ từ bên ngoài cho nỗ lực này, bao gồm từ Úc, New Zealand, Ấn Độ, Quỹ Toàn cầu và Liên Hiệp Quốc.

Số ca nhiễm HIV mới ở Fiji đã tăng vọt lên 2.016 trường hợp vào năm 2025, gấp 16 lần so với mức ghi nhận năm 2019. Chính phủ Fiji ước tính cứ 60 người trưởng thành tại nước này thì có 1 người nhiễm HIV, tăng so với tỷ lệ 1 trên 167 người của 5 năm trước đó.

Cũng theo chính phủ Fiji, cứ 100 phụ nữ mang thai thì có 2 người nhiễm HIV. Trong số 59 trẻ sơ sinh nhiễm HIV chào đời năm 2025, có 18 trẻ đã tử vong trước khi tròn 1 tuổi.

Chương trình phối hợp của Liên Hiệp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) thông báo rằng trong số các ca nhiễm HIV xác định được đường lây truyền, hơn một nửa có liên quan lây truyền qua đường tình dục và hơn 42% liên quan việc tiêm chích ma túy.

Tỷ lệ lây nhiễm HIV ở Fiji bắt đầu gia tăng vào khoảng năm 2019, khi xuất hiện một nhóm người tiêm chích ma túy có nguy cơ rất cao, chủ yếu trong cộng đồng người bán dâm, theo bà Renata Ram, Giám đốc quốc gia của UNAIDS.

Theo tổ chức Sáng kiến Toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, dòng chảy của các loại ma túy có tính gây nghiện cao như ma túy đá và cocaine đã gia tăng mạnh sau một thời gian chững lại do đại dịch Covid-19.

Việc Fiji tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về HIV cho thấy dịch bệnh đã vượt khỏi phạm vi một thách thức y tế thông thường, đòi hỏi phản ứng phối hợp ở cấp cao nhất. Bộ trưởng Y tế Atonio Lalabalavu ngày 16.9 nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của tình hình và yêu cầu đất nước hành động ngay lập tức, trong bối cảnh số ca nhiễm mới năm 2025 lên tới 2.016, gấp 16 lần năm 2019. Quy mô lây nhiễm hiện đặc biệt đáng lo ngại khi chính phủ ước tính cứ 60 người trưởng thành tại Fiji thì có 1 người nhiễm HIV, so với tỷ lệ 1 trên 167 người cách đây 5 năm. Nguy cơ đối với bà mẹ và trẻ em cũng hiện hữu rõ rệt, với 2 trong mỗi 100 phụ nữ mang thai nhiễm HIV; trong 59 trẻ sơ sinh nhiễm virus chào đời năm 2025, 18 trẻ đã tử vong trước một tuổi. Cơ cấu đường lây cho thấy Fiji phải đồng thời xử lý các vấn đề về sức khỏe tình dục và tiêm chích ma túy. Theo UNAIDS, trong những trường hợp xác định được đường lây, hơn một nửa liên quan quan hệ tình dục và hơn 42% liên quan việc tiêm chích ma túy; bà Renata Ram, Giám đốc quốc gia UNAIDS, cho biết đà gia tăng bắt đầu khoảng năm 2019, khi xuất hiện nhóm tiêm chích có nguy cơ rất cao, chủ yếu trong cộng đồng người bán dâm. Sự lan rộng của ma túy đá và cocaine sau giai đoạn gián đoạn vì Covid-19, theo Sáng kiến Toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, làm môi trường phòng chống HIV thêm phức tạp. Việc Fiji mở rộng miễn phí các dịch vụ xét nghiệm, phòng ngừa và điều trị, với hỗ trợ từ Úc, New Zealand, Ấn Độ, Quỹ Toàn cầu và Liên Hiệp Quốc, là bước đi cấp thiết nhằm phát hiện sớm ca bệnh, hạn chế lây truyền và giảm tử vong ở các nhóm dễ tổn thương.