Chiều 17/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết làm việc với các cơ quan về phát huy vai trò của văn hóa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
17.670 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa
Tham luận tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao TPHCM Trần Thế Thuận nêu, từ thực tiễn của một đô thị lớn, TPHCM nhận thấy công nghiệp văn hóa đã và đang chuyển từ lĩnh vực giàu tiềm năng thành một khu vực kinh tế có khả năng tạo tăng trưởng, việc làm, thị trường và sức cạnh tranh mới.
Theo thông tin ông Thuận cung cấp, TPHCM có khoảng 17.670 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, chiếm 7,74% tổng số doanh nghiệp, tạo việc làm cho khoảng 97.000 lao động. Tỷ trọng đóng góp các ngành công nghiệp văn hóa vào GRDP tăng từ 3,54% năm 2020 lên khoảng 5,7% vào cuối năm 2025, tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 14%/năm.
Một số doanh nghiệp của thành phố đã chuyển từ sản xuất sản phẩm đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái nội dung và thương mại hóa trên nhiều nền tảng. Năm 2025, VNG đạt 10.894 tỷ đồng doanh thu; Công ty DatVietVAC đạt 3.235 tỷ đồng. Ở lĩnh vực điện ảnh, các phim của một đạo diễn trẻ đã đạt hơn 2.100 tỷ đồng.
Cũng theo ông Trần Thế Thuận, năm 2025, thành phố tổ chức hơn 50 sự kiện; các thương hiệu như Lễ hội Âm nhạc quốc tế Hò Dô, “Anh trai Say Hi”… khẳng định hiệu quả mô hình kết hợp giữa sáng tạo, công nghệ, thương mại và bản sắc văn hóa. Đáng chú ý, về cơ chế chính sách, theo ông Thuận, thành phố đã có quyết sách đưa lĩnh vực văn hóa, thể thao vào nhóm ưu tiên tiếp cận gói hỗ trợ lãi suất vay vốn lên đến 200 tỷ đồng một dự án…
Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao TPHCM cho biết, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP, tốc độ tăng trưởng 12%/năm, hình thành ít nhất 5 thương hiệu quốc gia các lĩnh vực về: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa, thiết kế sáng tạo. Thành phố cũng tập trung 6 lĩnh vực ưu tiên, trong đó, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn và du lịch văn hóa là nhóm tạo thương hiệu và sức lan tỏa; quảng cáo, thiết kế sáng tạo, xuất bản là nhóm có khả năng tăng trưởng nhanh và xuất khẩu.
Về các dự án dẫn dắt, tạo lập thị trường, theo ông Trần Thế Thuận, thành phố rà soát, bố trí quỹ đất xây dựng phương án khai thác tại 3 khu vực trọng điểm: Khu Liên hợp Văn hóa, Thể thao xã Bàu Bàng theo hướng tổ hợp điện ảnh - văn hóa - giải trí; Công viên Văn hóa - Lịch sử các dân tộc theo hướng tổ hợp văn hóa, sáng tạo và trải nghiệm; khu vực Gò Ông Sầm, phường Phước Thắng (khoảng 350 ha) hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa gắn với lợi thế cảnh quan sông, biển, trong đó bố trí mô hình điện ảnh phức hợp và không gian biểu diễn nghệ thuật ngoài trời phục vụ concert, liveshow tầm quốc gia và quốc tế.
Thành phố ưu tiên triển khai 3 dự án có khả năng tạo lập thị trường, dẫn dắt hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, gồm: phát triển hệ sinh thái biểu diễn xiếc và giải trí, lấy Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ làm hạt nhân, từng bước xây dựng các chương trình biểu diễn có thương hiệu riêng; Xây dựng “Lễ hội Ánh sáng TPHCM”; Xây dựng “TPHCM- Trung tâm Âm nhạc và Sự kiện quốc tế” hướng đến quy mô quốc tế, hình thành chuỗi sự kiện, âm nhạc và dịch vụ công nghiệp giải trí.
Thành lập Quỹ Văn hóa, nghệ thuật theo mô hình đầu tư mạo hiểm
Để đạt được các mục tiêu trên, ông Trần Thế Thuận nêu, trong năm 2026, thành phố tập trung cụ thể hóa điều 26 của Luật Phát triển đô thị về phát triển văn hóa, xuất phát trực tiếp từ những khó khăn, điểm nghẽn cụ thể của doanh nghiệp, nghệ sĩ và thị trường. Cùng với đó, sẽ đổi mới cơ chế tài chính, thành lập Quỹ Văn hóa, nghệ thuật theo mô hình đầu tư mạo hiểm, tài trợ và góp vốn mồi cho các dự án sáng tạo. Xây dựng cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng và đấu thầu sáng tạo các tác phẩm có giá trị cao.
“Nghiên cứu thành lập Trung tâm Phát triển công nghiệp văn hóa, trở thành đầu mối kết nối, hỗ trợ hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, hình thành chuỗi giá trị, kiến tạo và mở rộng thị trường cho sản phẩm văn hóa Việt Nam”, ông Thuận nêu.
Theo ông Thuận, thành phố sẽ tổ chức định kỳ Cuộc thi Tìm kiếm dự án đổi mới sáng tạo; nghiên cứu cơ chế công nhận thương hiệu, nhãn hiệu uy tín và thành lập Giải thưởng Sáng tạo Công nghiệp văn hóa. Đặt hàng đào tạo trong và ngoài nước về quản trị nghệ thuật, công nghệ số, sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường; có chính sách trọng dụng, tôn vinh và giữ chân nhân tài.
Một giải pháp nữa, theo ông Thuận, sẽ phát triển các sản phẩm và không gian công nghiệp văn hóa có khả năng tạo thương hiệu cho thành phố. Xây dựng “Công viên Điện ảnh” kết hợp không gian chiếu phim ngoài trời với các hoạt động, sự kiện điện ảnh. Tập trung đầu tư, nâng cao chất lượng và quy mô các sự kiện, lễ hội trọng điểm như Lễ hội Sông nước, Lễ hội Áo dài; từng bước định vị thành các thương hiệu lễ hội đặc trưng, tổ chức thường niên, có khả năng thu hút khách du lịch, nghệ sĩ, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.
“Hình thành sự kiện kết nối thường niên về công nghiệp văn hóa. Định kỳ tổ chức chương trình “TP.HCM – Sắc màu Công nghiệp văn hóa” hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam” tạo không gian kết nối lực lượng sáng tạo – doanh nghiệp – nhà đầu tư –thúc đẩy giao dịch, liên kết chuỗi giá trị, mở rộng thị trường trong nước, quốc tế. Xây dựng TPHCM trở thành “Trung tâm Quảng cáo sáng tạo và trải nghiệm”, khai thác không gian đô thị, công nghệ số và các hình thức nghệ thuật sáng tạo để tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao”, ông Thuận chia sẻ.
Một giải pháp nữa, ông Thuận nhấn mạnh, sẽ xây dựng kịch bản tăng trưởng công nghiệp văn hóa, xác định rõ mục tiêu, quy mô thị trường và mức đóng góp của từng lĩnh vực. Đầu tư hệ thống dữ liệu chuyên ngành liên thông và hệ thống chỉ tiêu thống kê, đo lường giá trị kinh tế của văn hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích, dự báo thị trường.
Lãnh đạo Sở Văn hoá, Thể thao TPHCM kiến nghị, cần sớm ban hành Luật Công nghiệp văn hóa làm cơ sở định hướng xây dựng, quảng bá và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Cần ban hành bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa để đo lường mức đóng góp của văn hóa vào tăng trưởng, việc làm và thu hút đầu tư. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số về công nghiệp văn hóa theo hướng đồng bộ, liên thông giữa Trung ương và địa phương; ban hành quy định quản lý, khai thác dữ liệu và thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển công nghiệp văn hóa.