Tại hội nghị, đồng chí Lê Thế Phúc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học Tòa án nhân dân tối cao, giới thiệu những nội dung và điểm mới cơ bản về chỉ tiêu, nhiệm vụ công tác của Tòa án trong Nghị quyết số 34/2026/QH16.
Nghị quyết gồm 8 điều, trong đó các quy định liên quan trực tiếp đến công tác Tòa án được thể hiện tại Điều 1, Điều 4, Điều 6, Điều 7 và Điều 8.
Theo nội dung được quán triệt, Nghị quyết xác định các chỉ tiêu, nhiệm vụ trong công tác Tòa án trên cơ sở bám sát chủ trương, đường lối của Đảng; đồng thời định lượng tối đa các chỉ tiêu, nhiệm vụ, tạo thuận lợi cho các Tòa án tổ chức thực hiện và phục vụ công tác giám sát của Quốc hội.
Đối với các chỉ tiêu mang tính định tính, yêu cầu thực hiện được đặt trong mối liên hệ với các nghị quyết, kết luận của Đảng về phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật và cải cách tư pháp.
Nghị quyết cũng điều chỉnh cách thức giao một số chỉ tiêu theo hướng chú trọng hơn đến chất lượng giải quyết và bảo đảm thời hạn luật định; đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải quyết một số vụ án, vụ việc đặc thù hoặc được dư luận quan tâm.
Một điểm mới đáng chú ý là phân cấp thẩm quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, căn cứ điều kiện thực tế, có thể điều chỉnh các chỉ tiêu, nhiệm vụ được quy định trong Nghị quyết và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Phát biểu kết luận hội nghị, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh, Nghị quyết số 34/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 96/2019/QH14, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của ngành Tòa án trong tình hình mới. Cơ chế giao chỉ tiêu mới tạo điều kiện để các đơn vị chủ động tổ chức thực hiện nhiệm vụ, nâng cao năng lực, chất lượng và hiệu quả công việc, phù hợp với điều kiện thực tế.
Theo Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, toàn hệ thống cần thống nhất nhận thức về cơ chế giao chỉ tiêu mới, chú trọng chất lượng và tiến độ giải quyết công việc, không chỉ tập trung vào tỷ lệ giải quyết. Các chỉ tiêu mới không được thấp hơn mức đã thực hiện trong những năm gần đây, đồng thời phải bảo đảm tính khoa học, công bằng và phù hợp với từng đơn vị.
Việc phân bổ chỉ tiêu được xác định trên các nhóm tiêu chí gồm: Dữ liệu án thực tế bình quân 3 năm gần đây; điều kiện về nhân sự, biên chế và thẩm phán; tính chất, mức độ phức tạp của án; đặc điểm vùng miền; phân cấp giao chỉ tiêu theo hai tầng. Tòa án nhân dân tối cao giao chỉ tiêu đến Tòa án cấp tỉnh; Chánh án Tòa án cấp tỉnh chủ động giao cho các đơn vị thuộc cấp tỉnh và Tòa án khu vực.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu: Tiếp tục nghiên cứu, lượng hóa các tiêu chí về tính chất, mức độ phức tạp của án; đồng thời gắn việc thực hiện chỉ tiêu với KPI, kỷ cương nghiệp vụ, công vụ và trách nhiệm người đứng đầu. Kết quả thực hiện là một trong những căn cứ đánh giá cán bộ, thi đua và thực hiện chính sách cán bộ; toàn hệ thống tổng rà soát các vụ án tồn đọng, kéo dài và án tạm đình chỉ; xác định nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp xử lý. Đối với những trường hợp tồn đọng do nguyên nhân khách quan, vượt khả năng giải quyết thông thường, cần nghiên cứu, đề xuất cơ chế phù hợp.
Cùng với đó, toàn hệ thống phải nâng cao chất lượng, tiến độ giải quyết án dân sự, hành chính. Việc đánh giá tiến độ không chỉ dừng ở bảo đảm thời hạn tố tụng mà phải gắn với kế hoạch giải quyết cụ thể của từng vụ án, từng thẩm phán, từ xét xử, ban hành bản án, quyết định đến nhập dữ liệu và tống đạt cho đương sự.
Để triển khai Nghị quyết số 34/2026/QH16, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao giao Văn phòng Tòa án nhân dân tối cao chủ trì tổng hợp dữ liệu giải quyết án của toàn hệ thống trong các năm 2024, 2025 và 2026; xây dựng kế hoạch triển khai, cụ thể hóa hệ thống chỉ tiêu và phương pháp thực hiện.
Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học phối hợp Văn phòng và các Vụ Giám đốc kiểm tra xây dựng hướng dẫn, giải thích nội hàm các chỉ tiêu, nhất là tiêu chí về chất lượng và tiến độ.
Đối với các Tòa án địa phương, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu rà soát án tồn đọng kéo dài và án tạm đình chỉ đến ngày 30/9/2026, báo cáo cụ thể từng vụ việc, nguyên nhân và giải pháp. Các đơn vị chủ động xây dựng, đề xuất chỉ tiêu giải quyết vụ án, vụ việc, bảo đảm không thấp hơn yêu cầu của Nghị quyết số 34/2026/QH16 và mặt bằng bình quân 3 năm gần đây, đồng thời phân loại theo từng nhóm án.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu toàn hệ thống phát huy tính chủ động, tự lực, tự chủ trong tổ chức thực hiện Nghị quyết số 34/2026/QH16, căn cứ điều kiện thực tế để xác định nhiệm vụ, chỉ tiêu và giải pháp. Việc triển khai Nghị quyết không chỉ nhằm hoàn thành các chỉ tiêu được giao mà còn là cơ hội đổi mới phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác của Tòa án.
HƯƠNG NGUYÊN