Ngày 30/9, tại Hà Nội, sau ba ngày làm việc, Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực đã tổ chức phiên bế mạc. Các đại biểu đã thông qua Văn kiện Hà Nội với sự nhất trí cao, tiếp nối và phát triển các giá trị nền tảng từ Hiến chương Venice (1964), Văn kiện Nara về Tính xác thực (1994) và Văn kiện Nairobi (2025).
Văn kiện làm rõ nét hơn góc nhìn đặc thù của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nơi di sản mang tính sống động, phong phú và gắn bó chặt chẽ với đời sống tâm linh, tri thức truyền thống và sinh kế của cộng đồng.
Văn kiện khẳng định, sự thay đổi và thích ứng không nhất thiết làm mất đi tính xác thực, mà có thể là một phương thức tích cực để duy trì và trao truyền di sản qua các thế hệ. Đặc biệt, Văn kiện đề cao sự đa dạng văn hóa; vai trò chủ thể của người dân, nghệ nhân và cộng đồng địa phương trong việc trực tiếp tham gia vào quá trình nhận diện, đánh giá, quản lý và bảo vệ tính xác thực của di sản.
Phát biểu trong phiên bế mạc, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO khẳng định, việc thông qua Văn kiện Hà Nội là một cột mốc quan trọng đối với cam kết chung của cộng đồng quốc tế trong việc thực thi Công ước 1972 một cách bao trùm, chặt chẽ và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Văn kiện đã cung cấp cho cộng đồng di sản thế giới một góc nhìn rõ ràng, mang đậm dấu ấn và bản sắc khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Ông cam kết Trung tâm Di sản Thế giới sẽ chuyển tải đầy đủ các kết quả và đề xuất của Văn kiện Hà Nội vào tiến trình thảo luận quốc tế, dưới sự hướng dẫn của Ủy ban Di sản Thế giới và sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư vấn quốc tế.
Cũng tại phiên bế mạc, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương - Phó Chủ tịch Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam đánh giá cao Hội nghị đã đóng góp những tri thức, kinh nghiệm quý báu của khu vực vào tiến trình đối thoại chung của cộng đồng quốc tế về tính xác thực. Trên cơ sở thành công của Hội nghị, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương khẳng định, Việt Nam sẽ chủ động phối hợp cùng UNESCO, các quốc gia thành viên và các tổ chức quốc tế để tập trung thúc đẩy các định hướng hợp tác trọng tâm, gồm: tiếp tục duy trì và mở rộng đối thoại về tính xác thực trong các bối cảnh văn hóa đa dạng; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, triển khai các nghiên cứu so sánh quốc tế, đồng thời đẩy mạnh các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên gia và cộng đồng địa phương, từng bước chuyển hóa các kết quả nghiên cứu và khuyến nghị từ Văn kiện Hà Nội thành chính sách, công cụ quản lý cụ thể, bảo đảm tính tương thích với Công ước 1972 và Hướng dẫn thực hiện Công ước.
Thành công của Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương tại Hà Nội khẳng định vị thế, năng lực tổ chức và vai trò của Việt Nam trong mạng lưới hợp tác văn hóa toàn cầu, tạo tiền đề quan trọng để đưa các khuyến nghị của Văn kiện Hà Nội trình lên Khóa họp thứ 49 của Ủy ban Di sản Thế giới dự tính diễn ra tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào năm 2027.
Nguyễn Chí Dũng