Giải thưởng Sách Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026 được triển khai trong khuôn khổ Chương trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Đề án tổ chức “Giải thưởng Sách khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số” được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt tại Quyết định số 1884/QĐ-BKHCN ngày 23/3/2026.
Đa dạng lĩnh vực, bám sát những vấn đề của thời đại
Phát động từ ngày 1/4/2026, Giải thưởng đã thu hút 329 tác phẩm tham dự, sau vòng sơ khảo 10 xuất bản phẩm tiêu biểu đã được lựa chọn vào vòng chung khảo.
Các đề cử trải rộng trên nhiều lĩnh vực, phản ánh những vấn đề khoa học, công nghệ và thực tiễn phát triển đang được quan tâm, đồng thời cho thấy sự phong phú của các xuất bản phẩm trong việc phổ biến tri thức và đồng hành với quá trình phát triển đất nước.
Qua các vòng tuyển chọn, đánh giá theo tiêu chí của Giải thưởng, những tác phẩm nổi bật nhất đã được đưa vào vòng chung khảo. Đây là bước quan trọng nhằm lựa chọn những cuốn sách có chất lượng, giá trị khoa học, tính thực tiễn và khả năng đóng góp tích cực cho việc phổ biến tri thức khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo ông Trần Chí Đạt, Phó Trưởng ban Thường trực Giải thưởng Sách khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026, Giải thưởng được tổ chức nhằm ghi nhận và tôn vinh các tác giả, nhóm tác giả, tổ chức có tác phẩm sách in và sách điện tử tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; qua đó khuyến khích hoạt động sáng tác, biên soạn, xuất bản các sản phẩm khoa học và công nghệ có chất lượng cao, phục vụ nghiên cứu, đào tạo, quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội.
Trong số 10 xuất bản phẩm vào vòng chung khảo, nhiều nhóm nội dung đáng chú ý cho thấy phạm vi tiếp cận rộng của Giải thưởng. Ở lĩnh vực khoa học và công nghệ, các tác phẩm tập trung vào những vấn đề như bảo tồn đa dạng sinh học, năng lượng hạt nhân và phát triển lực lượng sản xuất trong kỷ nguyên số.
Nhóm sách về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp cận những vấn đề đang đặt ra trong đời sống hiện đại như năng lực số, AI và mối quan hệ giữa con người với công nghệ.
Trong lĩnh vực y tế, các tác phẩm cung cấp kiến thức về sử dụng kháng sinh và cấp cứu ngoại viện. Các công trình về kinh tế, quy hoạch, văn hóa và lịch sử mở rộng phạm vi tới những vấn đề như phát triển đô thị, lợi ích chung và quá trình hình thành, phát triển chữ quốc ngữ.
Sách điện tử và dấu ấn của chuyển đổi số trong xuất bản
Đáng chú ý, trong giải thưởng lần này, sách điện tử cũng nằm trong danh sách tác phẩm được đưa vào vòng chung khảo. Đây không chỉ là sự bổ sung về hình thức xuất bản, mà còn phản ánh sự chuyển động của ngành xuất bản trước những thay đổi về công nghệ và phương thức tiếp nhận tri thức.
Sự xuất hiện của sách điện tử tại vòng chung khảo cũng mang ý nghĩa nhất định đối với chính tinh thần của Giải thưởng, khi công nghệ không chỉ là một chủ đề được phản ánh trong sách mà còn đang từng bước thay đổi cách thức tri thức được tạo ra, xuất bản và lan tỏa.
Các xuất bản phẩm góp mặt tại vòng chung khảo năm nay không chỉ đa dạng về lĩnh vực mà còn tập trung vào nhiều vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với nghiên cứu, đào tạo, quản lý và đời sống xã hội. Sự phong phú về nội dung, cách tiếp cận cùng giá trị khoa học và thực tiễn của các tác phẩm là cơ sở quan trọng để Hội đồng Chung khảo tiếp tục cân nhắc, đánh giá và lựa chọn những công trình tiêu biểu, có giá trị và sức lan tỏa được tôn vinh tại Giải thưởng Sách Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026.
BÍCH LIÊN